«Αγώνες και μεταμορφώσεις μιας γυναίκας»: Κριτική Παράστασης

✒️Γράφει: Ιωάννης Αρμυριώτης

Παρακολουθήσαμε την παράσταση «Αγώνες και μεταμορφώσεις μιας γυναίκας» στο Θέατρο Τζένη Καρέζη και σας μεταφέρουμε τις εντυπώσεις μας.

Η θεατρική παράσταση «Αγώνες και μεταμορφώσεις μιας γυναίκας» αφηγείται την ιστορία μιας γυναίκας που παλεύει να επιβιώσει και να βρει τη φωνή της σε έναν κόσμο που την έμαθε να σωπαίνει. Ένα έργο για τα φύλα, τις κοινωνικές τάξεις, τη μητρότητα, τη βία και την ελευθερία – μια υπενθύμιση ότι το να είσαι γυναίκα παραμένει αγώνας και διαρκής μεταμόρφωση.

Γιατί μου φαίνεται οτι διηγούμαι μια στενάχωρη ιστορία, ενώ αυτό που ήθελα ήταν να διηγηθώ την ιστορία μιας απελευθέρωσης; – Έντι (Κωνσταντίνος Γεωργόπουλος)

Ο Αλέξανδρος Σωτηρίου σκηνοθετεί στο θέατρο Τζένη Καρέζη το αυτοβιογραφικό έργο του Edouard Louis, που παρουσιάζεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα με πρωταγωνιστές τους Ελένη Κοκκίδου και Κωνσταντίνο Γεωργόπουλο. Ο Edouard Louis, από τους σημαντικότερους σύγχρονους Γάλλους συγγραφείς, τιμά μέσα από το έργο αυτό τη μητέρα του, φωτίζοντας τις κοινωνικές και πολιτικές δυνάμεις που καθορίζουν τις ζωές των γυναικών.

Νομίζω πως είχα ξεχάσει πως είχες υπάρξει ελεύθερη πριν από την γέννηση μου. Ευτυχισμένη! – Έντι

«Αγώνες και μεταμορφώσεις μιας γυναίκας»: Δύο άνθρωποι, μία ερώτηση! Γιατί όχι μια άλλη ζωή;

«Όλος ο κόσμος γελάει πίσω από την πλάτη σου. Όλος ο κόσμος λέει ότι είσαι αδερφή». Λέξεις σκληρές, που ξεστομίζει ο μικρός του αδελφός μπροστά στη μητέρα τους. Κι όμως, δεν είναι οι λέξεις που τον πληγώνουν περισσότερο. Είναι ότι ακούγονται μπροστά της. Ήξερε πως ήταν αλήθεια. Εκείνο που δεν άντεχε ήταν πως το έμαθε η μητέρα του. Ήθελε να την προστατεύσει από αυτό το κομμάτι της ζωής του, να την κρατήσει στην άγνοια για τα δύσκολα σχολικά του χρόνια, για τον φόβο, για τη ντροπή. Ο θυμός του δεν στρεφόταν τόσο στις λέξεις, όσο στην αποκάλυψη — σε κάτι βαθιά προσωπικό που ειπώθηκε χωρίς τη συγκατάθεσή του.

Όταν ήμουν παιδί ντρεπόμασταν μαζί! – Έντι
Για το σπίτι μας. Για την φτώχια μας! – Μητέρα (Ελένη Κοκκίδου)
Τώρα ντρεπόμουν για εσένα! – Έντι
Ντρεπόμουν εσένα! – Μητέρα
Οι ντροπές μας είχαν χωριστεί! – Έντι

Δύο άνθρωποι που σε όλη τους τη ζωή αναρωτιούνται γιατί δεν γεννήθηκαν κάποιος άλλος. Κάποιος με διαφορετικές επιθυμίες. Κάποιος με μια ευκολότερη διαδρομή. Κάποιος που θα αγαπιόταν περισσότερο — από τους γύρω του, από τον ίδιο του τον σύντροφο. Κάποιος ευτυχισμένος, ελεύθερος, χωρίς αυτόν τον μόνιμο πόνο.

Τι παλιοζωή! – Μητέρα
Κάθε πρωί ξυπνούσα έχοντας τις ίδιες ερωτήσεις στο κεφάλι μου. Γιατί γεννήθηκα με αυτούς τους κοριτσίστικους τρόπους που οι άλλοι έβλεπαν, και με το δίκιο τους, ως απόδειξη οτι δεν ήμουν κανονικός; Γιατί γεννήθηκα με αυτήν την επιθυμία για άλλα αγόρια και όχι για τα κορίτσια όπως ο πατέρας και τα αδέρφια μου; Γιατί δεν γεννήθηκα κάποιος άλλος; – Έντι
Γιατί δεν γεννήθηκα κάποιος άλλος; – Μητέρα

Μια γυναίκα που δεν πρόλαβε να τελειώσει το σχολείο. Στα δεκαεπτά της έμεινε έγκυος· στα δεκαοκτώ έγινε σύζυγος και νοικοκυρά. Στα είκοσι είχε ήδη δύο παιδιά και έναν άντρα αλκοολικό και βίαιο. Αργότερα, έναν γιο που έμοιαζε επικίνδυνα στον πατέρα του — σαν οι ζωές να επαναλαμβάνονται, σαν η μοίρα να αντιγράφει τον εαυτό της.

Μια γυναίκα με το διαρκές παράπονο ότι δεν σπούδασε ποτέ. Που αναρωτιόταν αν αυτή ήταν πράγματι ζωή. Πάντα έτοιμη να υπερασπιστεί τον εαυτό της. Πάντα σε επιφυλακή. Ερωτεύτηκε έναν άντρα που με τον καιρό μεταμορφώθηκε σε κάποιον άλλον — σε κάποιον που την ταπείνωνε δημόσια. Και κάθε φορά που το θυμάται, τα μάτια της γεμίζουν δάκρυα.

Άντεξα άλλα δύο τρία χρόνια μαζί του. Τέρμα! Τέρμα τα ψέματα. Τέρμα το κέρατο. Τέρμα το ξύλο! – Μητέρα

Ντρεπόταν για τη ζωή της: χωρίς δίπλωμα, χωρίς πτυχίο, χωρίς στήριξη. Κι όμως, αγαπούσε τα παιδιά της. Παρέμενε στο σπίτι, περίμενε, φρόντιζε να είναι όλα έτοιμα. Υποχρέωση και αγάπη μπλεγμένες σφιχτά μεταξύ τους.

Είχα συνηθίσει τόσο πολύ να την βλέπω δυστυχισμένη μέσα στο σπίτι, που η ευτυχία στο πρόσωπο της μου φαινόταν σκάνδαλο! Απάτη! Ψέμα που έπρεπε να αποκαλύψω όσο πιο γρήγορα γινόταν! – Έντι

Δύο ζωές σημαδεμένες από ντροπή, θυμό και ανεκπλήρωτα όνειρα. Δύο άνθρωποι που έμαθαν να επιβιώνουν, ενώ μέσα τους συνέχιζαν να αναρωτιούνται πώς θα ήταν αν είχαν γεννηθεί αλλιώς.

Για πρώτη φορά, χάρη σε αυτή την χαρά που νιώθαμε, είχα γίνει ο γιος της! – Έντι

Ένα σπίτι με την τηλεόραση διαρκώς ανοιχτή. Ένα σπίτι γεμάτο θόρυβο και σιωπή μαζί. Μέσα σε αυτό, μια γυναίκα που ένιωθε να την πιάνει ασφυξία — σαν οι τοίχοι να στένευαν κάθε μέρα λίγο περισσότερο. Έβλεπε το πεπρωμένο των γιων της σαν κατάρα που δεν μπορούσε να σπάσει. Ο μικρός, κλεισμένος στον εαυτό του, κολλημένος στα video games, χωρίς φίλους, παγιδευμένος στο ίδιο του το σώμα. Ο μεγάλος, χαμένος στο ποτό, μπλεγμένος με δικαστήρια και αστυνομικά τμήματα, βίαιος με τη γυναίκα του — μια επανάληψη γνώριμη, σχεδόν τρομακτικά οικεία. Και ανάμεσά τους ο Έντι.

Η ιστορία της σχέσης μας ξεκίνησε την ημέρα του χωρισμού μας. Είναι σαν αντιστρέψαμε τον χρόνο, εσύ και εγώ. Σαν να προηγήθηκε ο χωρισμός της σχέσης. Σαν να έβαλε αυτό τα θεμέλια της. – Έντι

Κι ένα παιδί διαφορετικό. Ένα παιδί που ένιωθε λάθος. Που ήθελε να εξαφανιστεί, να μην είναι «έτσι». Που ένιωθε άρρωστο, ελαττωματικό. Ήξερε ότι ο πατέρας του ντρεπόταν γι’ αυτόν. Ήξερε — ή πίστευε — πως έκανε τη μητέρα του δυστυχισμένη. Τη μητέρα που έμενε. Που άντεχε. Που δεχόταν την ταπείνωση. Και μέσα του μια ερώτηση που επέστρεφε ξανά και ξανά: Γιατί δεν φεύγει; Γιατί δεν τον αφήνει;

Το ξέρεις οτι όταν ήμουν παιδί ήθελα να πεθάνω; Το ξέρεις οτι αισθανόμουν άρρωστος; Μη φυσιολογικός; – Έντι
Μα χαμογελούσες όλη την ώρα όταν ήσουν παιδί! – Μητέρα
Σιχαίνομαι τα παιδικά μου χρόνια! Δεν ήθελα να ξέρεις ποιος είμαι! – Έντι

Ένα σπίτι γεμάτο θυμό, ντροπή και ανείπωτη αγάπη. Ένα παιδί που αναζητούσε χώρο να υπάρξει. Μια μάνα που πάλευε να κρατήσει τα πάντα όρθια, ακόμη κι όταν όλα κατέρρεαν.

Υπέφερα για να σας μεγαλώσω! Γιατί δεν είχαμε ούτε δεκάρα. Αλλά δεν το μετανιώνω ποτέ! Ούτε μια στιγμή! – Μητέρα

Μια παράσταση με λιτό, ουσιαστικό σκηνικό: ένα σπίτι, μια κουζίνα – ο μικρόκοσμος που γίνεται το προσωπικό κελί μιας γυναίκας. Η σκηνοθεσία, ευφυής και διακριτική, αναδεικνύει με καθαρότητα τα νοήματα και τη δύναμη των διαλόγων, αφήνοντας την ιστορία να αναπνεύσει χωρίς περιττούς εντυπωσιασμούς.

Οι ερμηνείες είναι βαθιά συγκινητικές· σε αγγίζουν και σε παρασύρουν στο ταξίδι αυτών των δύο ανθρώπων. Με εσωτερικότητα και αλήθεια, οι ηθοποιοί ζωντανεύουν μια σχέση γεμάτη αντιφάσεις, αγάπη και σιωπηλό πόνο. Οι φωτισμοί υπηρετούν ατμοσφαιρικά τη δράση, ενώ η μουσική συμπληρώνει διακριτικά το συναίσθημα, συνθέτοντας μια ολοκληρωμένη και ουσιαστική θεατρική εμπειρία.

Η ευτυχία της έδωσε ξαφνικά τα νιάτα της. Δεν ξέρω πια πως να σκεφτώ. Για ορισμένους ανθρώπους η ταυτότητα της γυναίκας είναι προφανώς μια ταυτότητα καταπίεσης. Για εκείνη όμως το να γίνει γυναίκα ήταν μια κατάκτηση. – Έντι

Στο επίκεντρο βρίσκεται η ιστορία μιας γυναίκας που πάλεψε σκληρά για να ζήσει, να επιβιώσει και να μεγαλώσει τα παιδιά της. Δίπλα της, η ιστορία ενός «διαφορετικού» γιου, γεμάτου παράπονα, μοναξιά και πόνο, που όμως αγαπά βαθιά τη μητέρα του και επιθυμεί πάνω απ’ όλα να τη δει ευτυχισμένη και γαλήνια. Η πιο συγκινητική στιγμή της παράστασης έρχεται με το τραγούδι. Ένα τραγούδι που μοιράζονται μητέρα και γιος· μια στιγμή βαθιά προσωπική, τρυφερή και γεμάτη ζεστασιά. Κατεβαίνουν ανάμεσα στο κοινό και, με ένα απλό φως να τους αγκαλιάζει, αφήνουν τις φωνές τους να μιλήσουν. Χωρίς σκηνικά τεχνάσματα, χωρίς υπερβολές — μόνο με την αλήθεια τους. Και εκεί, μέσα σε αυτή την απλότητα, καταφέρνουν να σε παρασύρουν, να σε ταξιδέψουν, να σε κάνουν συμμέτοχο σε μια σπάνια, αυθεντική στιγμή αγάπης.

Εκείνος είχε φύγει, δεν ξέρω από ποια ώρα. Εγώ είχα φτιάξει να φάμε και περίμενα. Περίμενα και τότε σκέφτηκα πως δεν θα περιμένω άλλο. Δεν θέλω να ξανάπεριμένω ποτέ! Τελείωσε. Δεν κάνω πίσω. Δεν κάνω πίσω, αρκετά έκανα πίσω! Ποτέ δεν θα ξανάπεριμένω κανέναν. Ποτέ ξανά. Ποτέ! – Μητέρα
Είμαι περήφανος για εσένα! – Έντι
Τα κατάφερα! Δραπέτευσα! Ήμουν σίγουρη πως θα τα κατάφερνα. Για δεύτερη φορά! – Μητέρα
Και όσες χρειαστεί, μαμά! – Έντι

ΕΙΣΙΤΗΡΙΑ: ΕΔΩ

Αυτή η κριτική στοχεύει να προβάλει τις κεντρικές αρετές της παράστασης και να ενθαρρύνει τους αναγνώστες να βιώσουν την εμπειρία από κοντά καθώς και να δείξει τις αδυναμίες αυτής.

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ 

Κείμενο: Edouard Louis
Μετάφραση: Στέλα Ζουμπουλάκη 
Διασκευή-Σκηνοθεσία: Αλέξανδρος Σωτηρίου 
Σκηνογράφος−Ενδυματολόγος: Κέννυ Μακλέλαν 
Σχεδιασμός φωτισμών: Νίκος Σωτηρόπουλος 
Μουσική: Αλέξανδρος Καζάκος 
Κινησιολογία: Έντι Λάμε
Βοηθός σκηνοθέτη: Ιουλιέτα Καραχάλιου
Παίζουν: Ελένη Κοκκίδου, Κωνσταντίνος Γεωργόπουλος 
Καλλιτεχνική διεύθυνση: Τζένη Κόλλια
Οργάνωση παραγωγής: Ελένη Σταυροπούλου 
Φωτογραφίες: Δομνίκη Μητροπούλου 
Graphic Design: Δημήτρης Παγγές 
Επικοινωνία: Μαρίκα Αρβανιτοπούλου 
Digital Marketing: Minor 6 media 
Υπεύθυνη θεάτρου: Κατερίνα Κόλλια
Παραγωγή: Midnight Sun Prod

Πηγή: Allaboutarts.gr