«Άνθρωπος χωρίς όνομα»: Κριτική Παράστασης
✒️ Γράφει: Ιωάννης Αρμυριώτης
Παρακολουθήσαμε την παράσταση «Άνθρωπος χωρίς όνομα» στο Θέατρο Αποθήκη και σας μεταφέρουμε τις εντυπώσεις μας.
Η παράσταση «Άνθρωπος χωρίς Όνομα», βασισμένη στη νουβέλα «Ο Συνταγματάρχης Σαμπέρ» του Ονορέ ντε Μπαλζάκ, συνεχίζει για δεύτερη χρονιά στο θέατρο Αποθήκη, σε διασκευή και σκηνοθεσία της Κωνσταντίνας Νικολαΐδη. Η παράσταση θα παρουσιάζεται κάθε Δευτέρα και Τρίτη, με τους Θανάση Κουρλαμπά, Ορέστη Τρίκα, Ντορέττα Παπαδημητρίου και Φώτη Κουτρουβίδη στους πρωταγωνιστικούς ρόλους. Το έργο αναμετριέται με το διαχρονικό ερώτημα της ακεραιότητας μέσα σε έναν κόσμο διαφθοράς, ψεύδους και αδικίας, φωτίζοντας το ηθικό σθένος απέναντι στην κοινωνική παρακμή και την ανθρώπινη απάθεια.
Ποιος μπορεί να το ξεχάσει αυτό; Ο Υάκινθος Αμπέρ παραμένει ακόμα και μετά από τόσα χρόνια πρότυπο οξύνοιας, θάρρους και ανδριοσύνης! – Δικηγόρος Ντερβίλ
Ούτε εσείς πιστεύετε οτί εγώ είμαι αυτός για τον οποίο αναφέρεστε; Δεν πειράζει κύριε Ντερβίλ. Το έχω συνηθίσει 10 χρόνια. Μα ακούστε πρώτα την ιστορία μου με υπομονή και ίσως αλλάξετε γνώμη! – Συνταγματάρχης Σαμπέρ (Θανάσης Κουρλαμπάς)
Η ιστορία παρακολουθεί τον συνταγματάρχη Σαμπέρ, ήρωα πολέμου που επιστρέφει από τον «τάφο» στο Παρίσι του 1817, μόνο για να διαπιστώσει ότι όλοι τον θεωρούν νεκρό και κανείς δεν τον αναγνωρίζει. Απελπισμένος, απευθύνεται στον δικηγόρο Ντερβίλ σε μια προσπάθεια να ξανακερδίσει τη χαμένη του ταυτότητα και ζωή. Το έργο του Μπαλζάκ, γραμμένο το 1832 και ενταγμένο στην «Ανθρώπινη Κωμωδία», καταπιάνεται με την κοινωνική υποκρισία, την ισχύ του συμφέροντος και την ανθεκτικότητα της ανθρώπινης ψυχής. Με πλήθος διασκευών στο θέατρο και τον κινηματογράφο, η ιστορία του Σαμπέρ εξακολουθεί να συγκινεί, επιβεβαιώνοντας τη διαχρονικότητα της γραφής ενός από τους σημαντικότερους λογοτέχνες της παγκόσμιας σκηνής.
Ένας δικηγόρος είναι η ύστατη ελπίδα απόδοσης δικαιοσύνης, μιας σπιθαμής στεριάς εν μέσω φουρτουνιασμένης θάλασσας. Ο από μηχανής θεός! – Βοηθός Δικηγόρου Ντερβίλ (Φώτης Κουτρουβίδης)
Σταμάτα τις ψευτιές! Σου έχω πει ένα εκατομμύρια φορές οτι ένας δικηγόρος πρέπει να είναι ειλικρινής. Να λες την αλήθεια και μόνο την αλήθεια. Τίποτα περισσότερο, τίποτα λιγότερο. Θες να γίνει υποχείριο αυτού του αναθεματισμένου επαγγέλματος που μας θέλει τέρατα; Έχει γεμίσει ο κόσμος από δαύτους, δεν χρειαζόμαστε άλλους! – Δικηγόρος Ντερβίλ (Ορέστης Τρίκας)
«Άνθρωπος χωρίς όνομα»: Το θέατρο στην απόλυτη αλήθεια του. Μια παράσταση δύναμης και συγκίνησης
Μια παράσταση εξαιρετικής δύναμης και ατμόσφαιρας, που καταφέρνει από την πρώτη στιγμή να καθηλώσει το κοινό. Ο Θανάσης Κουρλαμπάς παραδίδει μια συγκλονιστική ερμηνεία· κουβαλάει πάνω του όλα τα βιώματα, τα τραύματα αλλά και την ανάγκη για δικαίωση του ήρωα, με έναν τρόπο αφοπλιστικά αληθινό και βαθιά συγκινητικό. Στους μεγάλους του μονολόγους αγγίζει επίπεδα υψηλής υποκριτικής τέχνης — ιδιαίτερα στις περιγραφές των μαχών, όπου η ένταση, ο τρόμος και η ανθρώπινη αγωνία εναλλάσσονται με αξιοθαύμαστη ακρίβεια. Η ομαλή μετάβασή του από την πολεμική φρίκη στην ηρεμία του δικηγορικού γραφείου αποδεικνύει το εύρος και την ωριμότητα της ερμηνείας του.
Είναι τρελός αυτός! Περίεργα τρελός! – Βοηθός Δικηγόρου Ντερβίλ
Δεν υπάρχουν τρελοί εκεί έξω! Δυστυχισμένοι υπάρχουν! Μονάχα δυστυχισμένοι. Μόλις η δικαιοσύνη σου γυρίσει την πλάτη και σου αποκαλύψει το τέρας της κοινωνικής υποκρισίας, τότε εμφανίζεται η δυστυχία. Η οποία σε ρίχνει με μεγαλύτερη θέρμη στις αγκάλες του Θεού ή του δικηγόρου! – Δικηγόρος Ντερβίλ
Ο Ορέστης Τρίκας είναι απολαυστικός στον ρόλο του δικηγόρου: άμεσος, εκφραστικός, με σωστά ζυγισμένο χιούμορ και συναισθηματικές εναλλαγές, αποτελώντας ιδανικό αντίβαρο στην δραματική ένταση του έργου. Η χημεία με τον Θανάση Κουρλαμπά δημιουργεί στιγμές πραγματικά απολαυστικού θεατρικού διαλόγου.
Η Ντορέττα Παπαδημητρίου προσδίδει γοητεία, αέρα εποχής και ταυτόχρονα μια σκοτεινή ένταση στον ρόλο της· μια παρουσία που μπορεί εύκολα να σε κερδίσει αλλά και να σε αναστατώσει με την ηθική της αμφισημία.
Ο Φώτης Κουτρουβίδης συμπληρώνει όμορφα το σύνολο με έναν ζεστό και αφοσιωμένο ερμηνευτικά χαρακτήρα.
Κύριε Ντερβίλ, ο πρώην άντρας μου είναι νεκρός! Και αφού λέω εγώ οτι είναι νεκρός, είναι νεκρός! Και τίποτα και κανένας δεν θα μπορέσει να τον αναστήσει! – Ρόουζ (Ντορέττα Παπαδημητρίου)
Πόσο σκοτάδι μπορεί να κρύβεται μέσα σε ένα τόσο όμορφο στόμα; Και πόση ομορφιά μπορεί να ακτινοβολεί μέσα στην ασχήμια… – Δικηγόρος Ντερβίλ
Το έργο του Ονορέ ντε Μπαλζάκ αναδεικνύεται εδώ ως μια διαχρονική, επίκαιρη όσο ποτέ σπουδή πάνω στον άνθρωπο, στη μνήμη, στην τιμή και στην ηθική. Η σκηνοθεσία της Κωνσταντίνα Νικολαΐδη είναι αριστουργηματικά άψογη: με λιτά σκηνικά αλλά με εξαιρετική αξιοποίηση του χώρου, δημιουργεί καθαρές διαφορές τόπου και χρόνου, ενώ κινητοποιεί τις ερμηνείες να λάμψουν σε πρώτο πλάνο.
Οι νεκροί δεν δικαιούνται να επιστρέψουν Ρόουζ. – Συνταγματάρχης Σαμπέρ
Ο φωτισμός και ο σχεδιασμός των ηχητικών εφέ, με τις υποδειγματικά στημένες σκηνές, όπου ο καπνός και τα εφέ δημιουργούσαν μια καθηλωτική ατμόσφαιρα. Τα δραματικά κοντράστ και η ζωντανή ατμόσφαιρα λειτουργούν ως ξεχωριστός «ήρωας» της παράστασης. Συμπληρώνουν ιδανικά το ύφος, ενισχύοντας τη δραματική ένταση και το συναισθηματικό βάθος.
Το όνομα που τόσο δόξασα κύριε Ντερβίλ, είχε φτάσει στο σημείο να μου προκαλεί οργή, απέχθεια, θλίψη. Μπορείτε να το φανταστείτε αυτό το συναίσθημα; Ήθελα να είμαι κάποιος άλλος… αν αυτό το χτύπημα είχε καταφέρει να μου σβήσει την μνήμη μια για πάντα θα ήμουν ένας ευτυχισμένος… Ο ΠΙΟ ΕΥΤΥΧΙΣΜΈΝΟΣ άνθρωπος στον κόσμο αλλά, το οτι θυμάμαι ακόμα το ποιος είμαι δεν με αφήνει να ηρεμήσω πια. Το όνομα μου εδώ μέσα κραυγάζει λες και είναι οτι πολυτιμότερο έχω… – Συνταγματάρχης Σαμπέρ
Πρόκειται συνολικά για μία από τις πιο ισχυρές παραστάσεις της χρονιάς, με έναν θίασο απόλυτα δεμένο και έναν Κουρλαμπά σε ρόλο–σταθμό. Μια εμπειρία που δεν πρέπει να χάσει κανείς· θέατρο ουσίας, με δύναμη, αλήθεια και έντονο συναίσθημα.
Εκτός αν είμαι νεκρός και ξυπνάω στην κόλαση, ανάμεσα σε ανθρώπινα νεκρά σώματα, που κάποια από αυτά εγώ μετέτρεψα σε κουφάρια. Εγώ, με το σπαθί μου. Εγώ! Ακούω ακόμα τις κραυγές τους, τις προσευχές τους, ακούω τις τελευταίες τους σκέψεις. Κραυγάζουν! Θεέ μου, κραυγάζουν μέσα στο κεφάλι μου! Αλλά ταυτόχρονα νεκρική σιωπή. Είμαι νεκρός! Αυτό είναι! Θεέ μου συγχώρα με μόνο… Πόνος! Πόνος! Όχι είμαι ζωντανός. Θυμήσου, ο πόνος είναι ζωή… Ο πόνος σημαίνει ζωή… – Συνταγματάρχης Σαμπέρ
Ήμουν θαμμένος κάτω από τους νεκρούς και τώρα έχω θαφτεί κάτω από τους ζωντανούς. Και αυτό είναι ακόμα πιο δύσκολο, ξέρετε… – Συνταγματάρχης Σαμπέρ
ΕΙΣΙΤΗΡΙΑ: ΕΔΩ
Αυτή η κριτική στοχεύει να προβάλει τις κεντρικές αρετές της παράστασης και να ενθαρρύνει τους αναγνώστες να βιώσουν την εμπειρία από κοντά καθώς και να δείξει τις αδυναμίες αυτής.
ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ
Μετάφραση: Δημήτρης Στεφανάκης (εκδόσεις Έναστρον)
Θεατρική διασκευή/Σκηνοθεσία: Κωνσταντίνα Νικολαΐδη
Σκηνική επιμέλεια: Μαρία Φιλίππου
Βοηθός σκηνογράφου: Κατερίνα Σβορώνου
Κοστούμια: Μαντώ Ψυχουντάκη
Βοηθός ενδυματολόγου: Κωνσταντίνα Εμμανουήλ
Σχεδιασμός φωτισμών: Περικλής Μαθιέλης
Πρωτότυπη μουσική: Γιάννης Οικονόμου
Κινησιολογία: Χριστίνα Φωτεινάκη
Μακιγιάζ/Special effects: Ράνια Γιαννάκη
Creative Αgency: GridFox
Επικοινωνία: Άντζυ Νομικού
Παραγωγή: A PRIORI www.a-priori.gr
Με τους: Θανάσης Κουρλαμπάς, Ορέστης Τρίκας, Ντορέττα Παπαδημητρίου, Φώτης Κουτρουβίδης
