«Άρωμα Γυναίκας»: Κριτική Παράστασης
✒️Γράφει: Σωτήρης Σουλούκος
Δείτε επίσης: «Άρωμα Γυναίκας»: Κοπή πίτας στο Θέατρο Βρετάνια!
Παρακολουθήσαμε την παράσταση «Άρωμα Γυναίκας» στο Θέατρο Βρετάνια και σας μεταφέρουμε τις εντυπώσεις μας.
Το Θέατρο Βρετάνια παρουσιάζει για πρώτη φορά στην Ελλάδα τη θεατρική μεταφορά του έργου «Άρωμα Γυναίκας», βασισμένη στο μυθιστόρημα «Το σκοτάδι και το μέλι» του Τζιοβάνι Αρπίνο. Σε σκηνοθεσία Κωνσταντίνου Ασπιώτη, με τον Άκη Σακελλαρίου στον ρόλο του τυφλού, εκκεντρικού και βαθιά πληγωμένου πρώην αξιωματικού Φάουστο, το έργο αφηγείται το απρόσμενο ταξίδι που ξεκινά μαζί με τον νεαρό φαντάρο Τσίτσο (Προκόπης Αγαθοκλέους). H ιστορία αρχίζει στο Τορίνο με την γνωριμία του Τσίτσο με την «ιδιαίτερη» θεία του Φαούστο, που ερμηνεύει η σπουδαία Ξένια Καλογεροπούλου. Από το Τορίνο έως τη Νάπολη, οι δύο ήρωες συναντούν ανθρώπους και καταστάσεις που, με χιούμορ και συγκίνηση, φωτίζουν πλευρές της ζωής, της απώλειας και της ενηλικίωσης. Καθώς το ταξίδι κορυφώνεται, η εμφάνιση της Σάρας (Μαριάννα Πουρέγκα) λειτουργεί ως καταλύτης, φέρνοντας μνήμη, ελπίδα και ανατροπή. Το έργο εξελίσσεται σε έναν ύμνο στην ανδρική φιλία και στο μυστήριο της γυναικείας παρουσίας, μια βαθιά ανθρώπινη ιστορία για το σκοτάδι που μπορεί να οδηγήσει στο φως και για όσα δεν βλέπουν τα μάτια, αλλά νιώθει η ψυχή.
Τώρα θα συμβεί κάτι καταπληκτικό! Θα μπω μέσα στην ιστορία μου και θα γίνω ο εικοσάχρονος φαντάρος που ήμουν τότε. Μην τρομάξετε! Μην το δοκιμάσετε σπίτι! Ή μάλλον δοκιμάστε το, αξίζει τον κόπο! – Τσίτσος (Προκόπης Αγαθοκλέους)
«Άρωμα Γυναίκας»: Ένα άρωμα που γίνεται μνήμη, φιλία, ζωή.
Η παράσταση «Άρωμα γυναίκας» ξεκινά σαν ανάμνηση: ένας αφηγητής αρχίζει να ξετυλίγει το κουβάρι και σιγά σιγά η ιστορία παίρνει μορφή. Στο κέντρο της βρίσκεται μια σύγκρουση: ένας νεαρός στρατιώτης και ένας απόστρατος αξιωματικός. Στην αρχή ο νέος είναι χαμένος, αμήχανος, σαν να μη γνωρίζει πού ανήκει. Μέσα από αυτή τη συνάντηση όμως αρχίζει να καταλαβαίνει τη θέση του στον κόσμο. Μοιάζει με τελετουργία διάβασης: χάνει την παιδική του ταυτότητα, περνά δοκιμασίες, αμφισβητεί, φοβάται, μαθαίνει και σιγά σιγά ενηλικιώνεται. Και όλα αυτά συμβαίνουν μέσα από μια ιστορία τρυφερή και ανθρώπινη.
Έχεις φορτωθεί όλου του κόσμου τις αμαρτίες, βλέπω. – Σάρα (Μαριάννα Πουρέγκα)
Όχι όλου του κόσμου! Μόνο τις δικές του… – Τσίτσο
Ο Άκης Σακελλαρίου ως Φάουστο είναι δύστροπος, άγριος, απόλυτος και ταυτόχρονα ζωηρός και ζωντανός. Έξυπνος και συγκινητικός, είναι ένας άνθρωπος που έχει χάσει το φως του αλλά απολαμβάνει τη ζωή. Έχει πολύ χιούμορ και πείθει απόλυτα ως τυφλός. Βλέπει τα πάντα χωρίς να βλέπει. Αισθάνεται περισσότερο από τους άλλους. Ισορροπεί ανάμεσα στην κατάθλιψη και στη δίψα για ζωή. Όσο εξελίσσεται η ιστορία, δείχνει όλο και πιο τρυφερό και ευγενικό πρόσωπο. Με χιούμορ φαίνεται να έχει αποδεχτεί την τύφλωσή του, όμως μέσα του υπάρχει μια πληγή. Άλλοτε βγαίνει στην επιφάνεια, άλλοτε μένει κρυφή. Συγκλονιστικός είναι όταν ζηλεύει την περιγραφή του Τσίτσο, γιατί εκείνος μπορεί να βλέπει όσα ο ίδιος μόνο φαντάζεται.
Ναι ή όχι! Αποφάσισε! Γενικά υπάρχει κάτι που κάνει ή δεν κάνεις στα σίγουρα; Μίλα, μικρέ! Εγώ είμαι τυφλός, σίγουρα! Εσύ υπάρχεις ή δεν υπάρχεις; – Φάουστο (Άκης Σακελλαρίου)
Ο Προκόπης Αγαθοκλέους είναι γεννημένος για το θεατρικό σανίδι και κλέβει την παράσταση. Δεν μπορείς να πάρεις τα μάτια σου από πάνω του ούτε τα αυτιά σου από την αφήγησή του, ακόμη και όταν δεν υπάρχει έντονη δράση στη σκηνή. Παίζει με όλο του το είναι. Υποδύεται με ακρίβεια και σεβασμό τον ρόλο του νεαρού στρατιώτη, Τσίτσο. Είναι αστείος, γλυκός, άμεσος, επικοινωνιακός, ένας ήρεμος νεαρός. Φοβισμένος, αθώος, λίγο αφελής αλλά παρών. Νοιάζεται για τους ανθρώπους. Στην αρχή είναι άγουρος, ένας νέος είκοσι χρονών που δεν έχει ακόμη γνωρίσει την πίκρα της ζωής. Βλέπει για πρώτη φορά πράγματα άγνωστα και εντυπωσιάζεται. Είναι ο μαθητής μπροστά στον δάσκαλο, ο νέος μπροστά στον άνθρωπο που έχει ζήσει. Και σταδιακά αυτό αλλάζει.
Χρειάζεται αγάπη για να καλλιεργηθεί και να βλαστίσει η αγάπη! Αυτό διάβασα στο βλέμμα του! – Τσίτσο
Ένας τεράστιος άνθρωπος και ένας μικρός. Μια πάλη και ταυτόχρονα μια συνύπαρξη. Ο καθένας έχει αυτό που λείπει από τον άλλον. Ο άβγαλτος και ο τζαναμπέτης. Και η συνάντησή τους φέρνει κάτι καλό και στους δύο: ο ένας μαθαίνει να στέκεται, ο άλλος μαθαίνει να μαλακώνει και μία πραγματική ανδρική φιλία αναπτύσσεται.
Η Μαριάννα Πουρέγκα ως Σάρα είναι γλυκιά και τρυφερή, σαν λουλούδι που μοσχοβολά. Είναι η φωνή που όλοι έχουμε αγαπήσει, το χάδι που όλοι θέλουμε. Δίνει το άρωμά της στη σκηνή και δημιουργεί μια ρομαντική, αξιοπρεπή και όμορφη γυναίκα. Το βλέμμα της και το σώμα της ακολουθούν όσα νιώθει και τα εκφράζουν μοναδικά.
Δεν τον αγαπώ απόψε! Γιατί δεν τον αγαπώ; Τον σιχαίνομαι, όχι τον μισώ! Το καταλαβαίνεις; Θέλω να τον δω νεκρό! Να εξαφανιστεί! Τι νομίζει οτι είμαι από πέτρα; Ε; Ένα τιποτένιο τίποτα; […] Ο μεθύστακας! Ο άψυχος! Πίνει, πίνει και δεν βλέπει τις θυσίες των άλλων! […] Απόψε πάγωσα! Εγώ φταίω! – Σάρα
Η μοναδική Ξένια Καλογεροπούλου, στον ρόλο της θείας του Φάουστο, παρουσιάζει μια κυρία άλλης εποχής: αυστηρή αλλά και τρυφερή. Είναι εξαιρετική οικοδέσποινα και νοικοκυρά, με πραγματικό ενδιαφέρον για τον επισκέπτη της και για τον ανιψιό της. Κρατά ισορροπία ανάμεσα στη σοβαρότητα και στη φροντίδα, χωρίς υπερβολές.
Και εκείνο τον άτυχο εκεί μέσα μήπως τον καταλαβαίνω; Τι νόημα όμως έχει να προσπαθείς να καταλάβεις ε; Να συμπονάς ναι! Αυτό έχει νόημα! Σωστά; – Θεία (Ξένια Καλογεροπούλου)
Η επταμελής ομάδα (Δημήτρης Διακοσάββας, Γιώργος Τζαβάρας, Θησέας Παπαπαναγιώτου, Γεωργία Σωτηριανάκου, Σταύρια Νικολάου, Μαρία Καραγκιοζίδου, Ριχάρδος Αρώνης) εναλλάσσεται σε πολλούς ρόλους και δημιουργεί ένα γαϊτανάκι από μορφές και χαρακτήρες. Με τη δουλειά τους βοηθούν να τονιστούν οι κεντρικοί ήρωες και να εξελιχθεί η πλοκή.
Ένας νεκρός Τσίτσο! Ένας νεκρός σε παραλήρημα, αυτό είμαι! – Φάουστο
Η σκηνοθεσία του Κωνσταντίνου Ασπιώτη είναι ζωντανή, ευέλικτη και γεμάτη έμπνευση. Δεν εγκλωβίζεται σε μια άκαμπτη φόρμα, αλλά κινείται μαζί με την ιστορία και τους ήρωες, σαν να αναπνέει στον ίδιο ρυθμό μαζί τους. Οι σκηνές διαδέχονται η μία την άλλη με ροή, χωρίς να τραβούν σε μάκρος και χωρίς να βιάζονται. Κάθε αλλαγή γίνεται αβίαστα, όπως όταν γυρνάς τη σελίδα σε ένα βιβλίο και συνεχίζεις την ανάγνωση χωρίς να χάνεις τον ειρμό. Αξιοποιεί τον χώρο, το σώμα, το φως και τη μουσική για να γεννήσει εικόνες που μένουν στη μνήμη. Δεν κυνηγά τον εντυπωσιασμό, αλλά στηρίζεται σε απλές και έξυπνες ιδέες που υπηρετούν την ουσία της ιστορίας. Έτσι, ο θεατής δεν βλέπει απλώς σκηνές να περνούν μπροστά του, αλλά μπαίνει σε έναν κόσμο που κινείται, μεταμορφώνεται και ζει.
Τι γιορτάζουμε κύριε; – Τσίτσο
Τι γιορτάζουμε Βίνσεντ; – Φάουστο
Την γιορτή Τσίτσο! Γιορτάζουμε την ζωή! – Βίνσεντ (Γιώργος Τζαβάρας)
Η μουσική του Γιώργου Χριστιανάκη δεν λειτουργεί απλώς ως υπόκρουση, αλλά σαν ζωντανό κομμάτι της αφήγησης. Συνοδεύει τις σκηνές, σχολιάζει τα συναισθήματα, προετοιμάζει τις αλλαγές και πολλές φορές λέει όσα οι ήρωες δεν μπορούν να πουν με λόγια. Άλλοτε γίνεται απαλή και τρυφερή, άλλοτε βαριά και σκοτεινή, ακολουθώντας τις εσωτερικές διαδρομές των προσώπων. Κρατά τον ρυθμό της παράστασης και βοηθά τον θεατή να περάσει από τη συγκίνηση στο χιούμορ και από την ένταση στη σιωπή, χωρίς απότομες ρωγμές.
Της είπα το όνομα μου. Ήχησε στα αυτιά μου τόσο ξένο. Ένιωθα ολότελα κενός σαν να είχα σβηστεί με γομολάστιχα και έπρεπε να γραφτώ ξανά! Αλλιώς! Και από την αρχή! – Τσίτσο
Τα σκηνικά της Αθανασίας Σμαραγδή είναι ευρηματικά. Δεν λειτουργούν απλώς ως φόντο, αλλά ως ενεργό μέρος της αφήγησης. Με απλά μέσα και έξυπνες λύσεις, ο χώρος μεταμορφώνεται γρήγορα και καθαρά, ακολουθώντας την πορεία των ηρώων και τις αλλαγές της ιστορίας. Κάθε στοιχείο έχει λόγο ύπαρξης, τίποτα δεν είναι περιττό. Τα σκηνικά υπηρετούν τη δράση, ανοίγουν χώρο στους ηθοποιούς να κινηθούν, να συγκρουστούν, να συναντηθούν, και βοηθούν τον θεατή να μπει αβίαστα σε κάθε νέα σκηνή. Είναι όμορφα χωρίς να κραυγάζουν, έξυπνα χωρίς να επιδεικνύονται.
Ξέρεις γιατί δεν είναι και τόσο άσχημα να είσαι τυφλός; Γιατί παύεις να ονειρεύεσαι! Παύεις να θυμάσαι. Γίνεσαι πέτρα σε έρημο τοπίο. Μια πέτρα είμαι! – Φάουστο
Και στο τέλος μένει το άρωμα της γυναίκας. Ένα άρωμα που αρκεί για να αλλάξει τη ζωή όλων. Να τη φωτίσει, να τη μαλακώσει, να τη γεμίσει νόημα. Ένα άρωμα που δεν είναι μόνο μυρωδιά, αλλά μνήμη, επιθυμία και ελπίδα. Και μία ανδρική φιλία, από εκείνες που όλοι υπήρχε πριν από πολλά χρόνια στη ζωή μας. Μια φιλία που πέρασε από πολλές δοκιμασίες και από πολλές εμπειρίες, αλλά τις θυμόμαστε σαν γλυκές αναμνήσεις μιας εποχής που θα θέλαμε να κρατήσει λίγο παραπάνω.
Σκοτάδι! Ηλίθιε! Σκοτάδι! Ξέρεις τι σημαίνει σκοτάδι; Ε; Κανείς δεν ξέρει! Κανείς δεν ξέρει! – Φάουστο
ΕΙΣΙΤΗΡΙΑ: ΕΔΩ
Αυτή η κριτική στοχεύει να προβάλει τις κεντρικές αρετές της παράστασης και να ενθαρρύνει τους αναγνώστες να βιώσουν την εμπειρία από κοντά καθώς και να δείξει τις αδυναμίες αυτής.
ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ
Διασκευή: Πίνο Τιέρνο
Μετάφραση από τα ιταλικά: Μαρία Χατζηεμμανουήλ
Δραματουργική επεξεργασία – τελικό κείμενο παράστασης:
Αλεξάνδρα Αϊδίνη – Κωνσταντίνος Ασπιώτης
Συμπληρωματική μετάφραση (από το μυθιστόρημα): Αλεξάνδρα Αϊδίνη
Σκηνοθεσία: Κωνσταντίνος Ασπιώτης
Μουσική: Γιώργος Χριστιανάκης
Σκηνικά: Αθανασία Σμαραγδή
Κοστούμια: Ελίνα Δράκου
Σχεδιασμός φωτισμών: Τάσος Παλαιορούτας
Χορογραφία-κίνηση: Δήμητρα Μερτζάνη
Βοηθός σκηνοθέτη: Νατάσα Πετροπούλου
Φωτογραφία-βίντεο: Χρήστος Συμεωνίδης
Γραφιστικά: Δημήτρης Γκέλμπουρας
Επικοινωνία – προβολή στα ΜΜΕ: Ανζελίκα Καψαμπέλη (akapsamb@gmail.com | t.6945798883)
Διαχείριση επικοινωνίας: Εταιρεία ΣΚΑΦΙΔΑΣ- ΔΩΡΟΠΟΥΛΟΥ Ε.Ε.
Οργάνωση παραγωγής: Δέσποινα Παπαδοπούλου
Καλλιτεχνική επιμέλεια: Άκης Σακελλαρίου
Μια παραγωγή των Θεατρικών Επιχειρήσεων Κάρολου Παυλάκη
Παίζουν: Άκης Σακελλαρίου, Προκόπης Αγαθοκλέους, Μαριάννα Πουρέγκα, Ξένια Καλογεροπούλου, Δημήτρης Διακοσάββας, Γιώργος Τζαβάρας, Θησέας Παπαπαναγιώτου, Γεωργία Σωτηριανάκου, Σταύρια Νικολάου, Μαρία Καραγκιοζίδου, Ριχάρδος Αρώνης.
ΠΑΡΑΓΩΓΗ
Θεατρικές Επιχειρήσεις Κάρολου Παυλάκη
