«ASTORIA»: Κριτική Παράστασης

✒️Γράφει: Δρ. Σωτήρης Σουλούκος
Φωτογραφίες: Ιωάννης Αρμυριώτης

Διαβάστε επίσης: «Astoria»: Η συνέντευξη Τύπου της παράστασης – Φωτογραφίες & Δηλώσεις

Παρακολουθήσαμε την πρεμιέρα της παράστασης «ASTORIA» στο Θέατρο Παλλάς και σας μεταφέρουμε τις εντυπώσεις μας.

Η μουσική παράσταση ASTORIA, σε πρωτότυπο κείμενο του Κωνσταντίνου Σαμαρά και σκηνοθεσία του Βασίλη Μαυρογεωργίου, μεταφέρει το κοινό στη Νέα Υόρκη του Μεσοπολέμου και συγκεκριμένα στην Astoria, όπου μια μικρή ελληνική κοινότητα προσπαθεί να ριζώσει μέσα στις δυσκολίες της ξενιτιάς. Στο κέντρο της ιστορίας βρίσκεται ένα ελληνικό καφενείο, τόπος συνάντησης, μνήμης και καθημερινών αγώνων, όπου οι προσωπικές ιστορίες συνυφαίνονται με τον έρωτα, την ανάγκη για επιβίωση και την αναζήτηση μιας νέας ζωής. Η παράσταση φωτίζει τη δύναμη των ανθρώπων που παλεύουν να κρατήσουν ζωντανή την ταυτότητά τους σε έναν ξένο τόπο, ενώ παράλληλα αναδεικνύει τη σημασία της μουσικής ως καταφυγίου και μέσου έκφρασης. Με ζωντανή ορχήστρα στη σκηνή υπό τη μουσική διεύθυνση του Νίκου Στρατηγού, το έργο αντλεί έμπνευση από το ρεμπέτικο και το ελληνικό λαϊκό τραγούδι, δημιουργώντας μια σκηνική εμπειρία όπου η νοσταλγία, η συλλογικότητα και η ελπίδα αποκτούν κοινό ρυθμό.

Θα κάνεις την καρδιά σου πέτρα, παιδί μου! Και θα θυμάσαι! Πριν από δέκα χρόνια πέθανε ο πατέρας σου, αλλά τον θυμάσαι και τον αγαπάς. Έτσι θα θυμάσαι και όλα αυτά που αφήνεις πίσω! – Μάνα Τασούλας (Μαρία Κεχαγιόγλου)

Δεν είναι καλύτερο να πεινάς δίπλα σε αυτούς που αγαπάς; – Τασούλα (Έβελυν Ασουάντ / Θεοδoσία Σαββάκη)

«ASTORIA»: Όταν η ιστορία αποκτά πρόσωπο!

Υπάρχουν παραστάσεις που απλώς παρακολουθείς. Και υπάρχουν κι εκείνες που σε παρασύρουν μαζί τους – σχεδόν χωρίς να το καταλάβεις. H ASTORIA είναι μία από αυτές.

Μια ιστορία που ξεκινά από την ελληνική επαρχία στις αρχές του 20ου αιώνα και φτάνει μέχρι την άλλη άκρη του Ατλαντικού. Όχι ως ένα ακόμα αφήγημα μετανάστευσης, αλλά ως μια βαθιά ανθρώπινη διαδρομή: γεμάτη φόβο, ελπίδα, απώλεια και, τελικά, επιμονή.

Στο επίκεντρο, μια νεαρή γυναίκα, η Τασούλα, που αποφασίζει, ή καλύτερα αναγκάζεται, να αφήσει πίσω της τα πάντα για ένα καλύτερο αύριο. Η αποκατάσταση της μέσα από γάμο φαίνεται ιδανική. Μέχρι που φτάνει στην Αμερική και διαπιστώνει πώς τα πράγματα δεν είναι πάντα όπως φαίνονται. Δυναμική και υπεύθυνη. Δεν της χαρίζεται τίποτα. Και αυτό είναι ίσως το πιο δυνατό στοιχείο της παράστασης: η αλήθεια της. Η ηρωίδα δεν εξιδανικεύεται – παλεύει, σπάει, ξαναστέκεται. Και προχωρά.

Η ίδια είναι βράχος. Γύρω της, συσπειρώνεται ένας ολόκληρος κόσμος. Η ελληνική κοινότητα της ξενιτιάς παρουσιάζεται σαν ένα μωσαϊκό αντιθέσεων: διαφορετικοί άνθρωποι, διαφορετικές ιδεολογίες, αλλά με έναν κοινό παρονομαστή – την ανάγκη να ανήκουν κάπου. Ακόμη κι αν αυτό εκφράζεται μέσα από μικρές, σχεδόν κωμικές συγκρούσεις, όπως εκείνη του χασάπη και του μανάβη, που φέρνουν στην επιφάνεια γνώριμους διχασμούς της ελληνικής ιστορίας.

Η παράσταση ισορροπεί με ευφυΐα ανάμεσα στο χιούμορ και τη συγκίνηση. Εκεί που γελάς, σχεδόν αμέσως μετά συγκινείσαι. Και αυτή η εναλλαγή δεν μοιάζει κατασκευασμένη – μοιάζει αληθινή, όπως ακριβώς και η ίδια η ζωή.

Η χρήση της προβολής βίντεο ενισχύει τη ροή της αφήγησης, μεταφέροντας τον θεατή από ένα ελληνικό παραδοσιακό χωριό, στον Πειραιά και στον Ατλαντικό. Από το Έλις Άιλαντ στο Μανχάταν και την Αστόρια, με έναν τρόπο άμεσο και κινηματογραφικό. Οι μεταβάσεις είναι γρήγορες, αλλά όχι βιαστικές, καθώς εξυπηρετούν την ιστορία.

Μια παράσταση που σε ταξιδεύει, σε συγκινεί και σε κάνει να γελάς με την ψυχή σου. Και το πιο μαγικό; Φεύγεις με την εντύπωση ότι αυτή η «φανταστική» ιστορία… κάπου, κάποτε, σίγουρα ήταν αληθινή. Μια υπενθύμιση ότι πέρα από τις «μεγάλες» ιστορίες, υπάρχουν πάντα μικρές, καθημερινές ζωές που αξίζουν να ειπωθούν.

Η «Astoria» δεν είναι απλώς μια παράσταση· είναι μια εμπειρία που ισορροπεί ανάμεσα στη νοσταλγία και τη σύγχρονη ματιά. Πρόκειται για μια παράσταση-ωδή στον άνθρωπο που αναγκάζεται να φύγει, να ρισκάρει, να επιβιώσει. Με δυνατές ερμηνείες, ζωντανή μουσική και έντονο συναισθηματικό αποτύπωμα, κατορθώνει να μεταφέρει τον θεατή σε έναν κόσμο όπου η πατρίδα δεν είναι τόπος, αλλά αίσθηση

Εσύ ό,τι είπαμε! Κοίτα μπροστά! Μην ξανακοιτάξεις πίσω! Φύγε! Φύγε! Φύγε, Τασούλα! Τα άλλα δυο τα έχασα. Εσένα σε ανάστησα. Αλλά για να σε αναστήσω πρέπει και εσένα να σε χάσω. Φύγε! Και πάρε μαζί και την καρδιά μου. Εγώ τώρα τελείωσα. Μόνο θα στέκομαι εδώ και θα περιμένω! – Μάνα Τασούλας

«Astoria»: οι ερμηνείες που καθηλώνουν

Στο κέντρο αυτής της εμπειρίας βρίσκεται η Έβελυν Ασουάντ, η Τασούλα, η οποία καθηλώνει με τη συνολική της παρουσία. Φωνητικά άρτια, με εκφραστικότητα που δεν περιορίζεται στο τραγούδι αλλά διαχέεται και στην υποκριτική και την κίνηση, δημιουργεί έναν χαρακτήρα πλήρη, αυθεντικό και βαθιά αισθαντικό.

Ο Χρήστος Στέργιογλου. ο κυρ Θόδωρος, αποδίδει έναν ιδιοκτήτη καφέ με περίσσια ζεστασιά. Η ερμηνεία του ξεχειλίζει από καλοσύνη, χωρίς να γίνεται σχηματική. Φωνητικά ακριβής και σκηνικά γειωμένος, λειτουργεί ως ένας από τους βασικούς άξονες ανθρωπιάς της παράστασης.

Εσύ κοριτσάκι μου καλύτερα να τραγουδάς παρά να μαγειρεύεις! – Κυρ Θόδωρος (Χρήστος Στέργιογλου)

Η Μπέσσυ Μάλφα, ως Ρίτα, παρουσιάζεται αψεγάδιαστη. Η τριπλή της υπόσταση —υποκριτική, φωνητική και κινησιολογική— υπηρετεί ιδανικά τον ρόλο της τραγουδίστριας σε ελληνικό μαγαζί της Αμερικής. Διατηρεί ισορροπία ανάμεσα στη θεατρικότητα και την αλήθεια, χωρίς υπερβολές.

Η Μαρία Κεχαγιόγλου ξεχωρίζει με τη σκηνική της παρουσία. Ως μητέρα, αποπνέει τρυφερότητα που αγγίζει το συλλογικό βίωμα· ως Φεβρωνία, προξενήτρα, μεταμορφώνεται σε μια πληθωρική, σπιρτόζα και απολαυστικά κωμική φιγούρα, δίνοντας ρυθμό και χαλαρωτικές ανάσες στο έργο.

Ο Μιχάλης Αλικάκος, ο Mr. Οικονομάκος, υπηρετεί έναν ρόλο-κλειδί για την εξέλιξη της πλοκής. Η διττότητα του χαρακτήρα του —από τη μία υπόσχεση από την άλλη καιροσκοπισμός— αποδίδεται με πειστικότητα, φωτίζοντας τις αντιφάσεις του ανθρώπου μέσα σε ένα περιβάλλον ευκαιριών.

Προσωπικά είμαι κατά των διχασμών και υπέρ των ευκαιριών. Όλοι Έλληνες είμαστε εδώ! – Mr. Οικονομάκος (Μιχάλης Αλικάκος)

Ο Γιάννης Τσουμαράκης, ως Στέφανος, ενσαρκώνει με ευαισθησία τον νεαρό μετανάστη που ερωτεύεται και συγκρούεται με την πραγματικότητα. Η ερμηνεία του διατηρεί μια εσωτερικότητα που ενισχύει τη δραματουργική ένταση.

Ξέρει πως λένε το άγαλμα που μας περιμένει στο New York; Το λένε το άγαλμα της ελευθερίας. Και εγώ σε αυτό ελπίζω! Την ελευθερία. Ίσως τότε μπορώ να κοιμηθώ ήσυχος! – Στέφανος (Γιάννης Τσουμαράκης)

Η Φωτεινή Παπαθεοδώρου ξεχωρίζει για τη φυσική της γλυκύτητα και την αμεσότητα που εκπέμπει. Δημιουργεί έναν χαρακτήρα που προκαλεί ενσυναίσθηση· η συναισθηματική της διαδρομή αγγίζει, ιδιαίτερα στις στιγμές που η μοίρα γίνεται σκληρή.

Ιδιαίτερη μνεία αξίζει στον Δημήτρη Γαλανάκη, του οποίου η κινησιολογική παρουσία λειτουργεί ως φορέας πολιτισμικής μνήμης. Ο χορός του είναι από μόνος του μία αφήγηση. Με τα σφυρίγματα του, την ενέργεια και την απλότητα του, μεταφέρει επί σκηνής την «Ελλάδα» ως βίωμα.

Το σύνολο των υπόλοιπων ηθοποιών — Αριάδνη Καβαλιέρου, Δημήτρης Μαχαίρας, Θεανώ Κλάδη, Γιάννης Μπισμπικόπουλος, Νίκος Δερτιλής, Μιχάλης Κουτσκουδής, Λεωνίδας Μπακάλης, Ανατολή Τσελαρίδου, Ελένη Τσιναρέλη— λειτουργεί συλλογικά, δημιουργώντας ένα σύμπαν όπου οι επιμέρους ιστορίες συνδέονται οργανικά.

Οι μουσικοί δεν αποτελούν απλώς συνοδεία, αλλά ενεργό δραματουργικό στοιχείο. Με το μπουζούκι του Γιώργου Παχή, το ακορντεόν του Νίκου Παπαναστασίου και τη συνολική παρουσία της ορχήστρας – Μανώλης Κόττορος (βιολί),Ευαγγελία Μαυρίδου (πιάνο),Χρήστος Μιχάλης (κιθάρα),Πόλυς Πελέλης (μπάσο), Άκης Γαβαλάς (ντραμς) – η μουσική δίνει ρεαλισμό και ρυθμό, ενσωματώνοντας ζωντανά την ελληνική μουσική της εποχής μέσα στην αφήγηση.

Καλέ μου κυρ Θόδωρε, και εγώ να κρατηθώ μακριά από όλα ήθελα. Να είμαι στην κορυφή ενός βουνού και να τραγουδάω στα πουλιά. Μα όλα αυτά που αποφεύγω έρχονται και μου χτυπούν την πόρτα. Τι θες να κάνω; – Τασούλα

Η σκηνοθετική ματιά του Βασίλη Μαυρογεωργίου αποδεικνύεται καθοριστική για τη συνοχή και τη δύναμη της παράστασης. Με καθαρή γραμμή και ουσιαστική καθοδήγηση των ηθοποιών, χτίζει έναν κόσμο ζωντανό και πολυεπίπεδο, χωρίς περιττές επιτηδεύσεις. Δίνει χώρο στο συναίσθημα να αναπτυχθεί, ενώ ταυτόχρονα διατηρεί ρυθμό και ισορροπία ανάμεσα στις κωμικές και δραματικές στιγμές.

Το κείμενο του Κωνσταντίνου Σαμαρά ξεχωρίζει για την εξυπνάδα και τον ρεαλισμό του. Οι διάλογοι ρέουν φυσικά, με αμεσότητα και αλήθεια, αποτυπώνοντας τις αγωνίες, τις επιθυμίες και τις αντιφάσεις των χαρακτήρων. Χωρίς να καταφεύγει σε υπερβολές, καταφέρνει να αγγίξει ουσιαστικά ζητήματα ταυτότητας, έρωτα και επιβίωσης.

Στη New York, ο χρόνο κυλάει γρήγορα! Στη New York άμα ξεμείνεις να κοιτάζεις πίσω σε έφαγε η μαρμάγκα. – Τασούλα

Η μουσική του Νίκου Στρατηγού αποτελεί έναν από τους πιο ζωντανούς παλμούς της παράστασης. η πρωτότυπη σύνθεση όσο και οι διασκευές δένουν οργανικά με τη δράση, ενισχύοντας τη συγκινησιακή φόρτιση και παρασύροντας το κοινό. Δεν λειτουργούν απλώς ως συνοδεία, αλλά ως αναπόσπαστο κομμάτι της αφήγησης.

Τα σκηνικά του Μανόλη Παντελιδάκη επιλέγουν συνειδητά τη λιτότητα. Μέσα από αυτήν την απλότητα, δίνεται προτεραιότητα στο κείμενο και στις ερμηνείες, χωρίς περισπασμούς. Ο χώρος γίνεται λειτουργικός και ευέλικτος, υπηρετώντας τη ροή της παράστασης.

Τα κοστούμια της Αλεξίας Θεοδωράκη είναι εντυπωσιακά και απόλυτα εναρμονισμένα με τους χαρακτήρες και την εποχή. Συμβάλλουν ουσιαστικά στη σκιαγράφηση των ρόλων, προσθέτοντας χρώμα και ταυτότητα στη σκηνική εικόνα. Το video art του Παντελή Μάκκα ενισχύει διακριτικά την ατμόσφαιρα, χωρίς να υπερκαλύπτει τη δράση.

Τέλος, οι χορογραφίες και η κίνηση του Πάρη Μαντόπουλου χαρακτηρίζονται από ακρίβεια και μέτρο. Κάθε κίνηση έχει λόγο ύπαρξης και εντάσσεται οργανικά στη δραματουργία, χωρίς υπερβολές, ενισχύοντας τη συνολική αισθητική της παράστασης.

Το Astoria είναι μια παράσταση που, μέσα από εξαιρετικές ερμηνείες, ευφυές κείμενο και άρτια σκηνική σύνθεση, καταφέρνει να αγγίξει βαθιά τον θεατή και να του θυμίσει πως η πατρίδα, η αγάπη και η ελπίδα παραμένουν ζωντανές όπου κι αν βρεθεί κανείς.

Μια μικρή σπίθα αρκεί για να μας πάρουν πάλι στο κατόπι. Και να πρέπει να τα μαζέψουμε και να φύγουμε και αυτή την φορά ποιος ξέρει για που!– Ριτα (Μπέσσυ Μάλφα)
Τι άλλο ζητάει πια αυτή η γη για να μας κάνει να στεριώσουμε; Πότε θα τρέχουμε από το ένα μέρος στο άλλο. Πότε επιτέλους θα ησυχάσουμε; – Κυρ Θόδωρος (Χρήστος Στέργιογλου)

ΕΙΣΙΤΗΡΙΑ: ΕΔΩ

Αυτή η κριτική στοχεύει να προβάλει τις κεντρικές αρετές της παράστασης και να ενθαρρύνει τους αναγνώστες να βιώσουν την εμπειρία από κοντά καθώς και να δείξει τις αδυναμίες αυτής.

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ

Σκηνοθεσία: Βασίλης Μαυρογεωργίου
Κείμενο: Κωνσταντίνος Σαμαράς
Πρωτότυπη μουσική – Μουσικές διασκευές: Νίκος Στρατηγός
Σκηνικά: Μανόλης Παντελιδάκης
Σχεδιασμός Κουστουμιών: Αλεξία Θεοδωράκη
Video art: Παντελής Μάκκας
Χορογραφία/Κίνηση: Πάρης Μαντόπουλος
Σχεδιασμός φωτισμών: Στέλλα Κάλτσου 
Βοηθός Σκηνοθέτη: Ελένη Τσιναρέλη, Ανατολή Τσελαρίδου
Συνεργάτης σκηνογράφος: Ελίνα Δράκου

Σε διπλή διανομή πρωταγωνιστούν:
Η Έβελυν Ασουάντ τις ημερομηνίες: Πέμπτη 19/3, Παρασκευή 20/3, Σάββατο 21/3, Κυριακή 22/3 και Κυριακή 5/4.
Η Θεοδοσία Σαββάκη τις ημερομηνίες: Πέμπτη 26/3, Παρασκευή 27/3, Σάββατο 28/3, Κυριακή 29/3, Πέμπτη 2/4, Παρασκευή 3/4 και Σάββατο 4/4.

Πρωταγωνιστούν: Έβελυν Ασουάντ / Θεοδoσία Σαββάκη, Χρήστος Στέργιογλου, Μπέσσυ Μάλφα, Μαρία Κεχαγιόγλου, Μιχάλης Αλικάκος, Γιάννης Τσουμαράκης, Αριάδνη Καβαλιέρου, Φωτεινή Παπαθεοδώρου, Δημήτρης Μαχαίρας, Δημήτρης Γαλανάκης, Θεανώ Κλάδη, Γιάννης Μπισμπικόπουλος, Νίκος Δερτιλής, Μιχάλης Κουτσκουδής, Λεωνίδας Μπακάλης, Ανατολή Τσελαρίδου, Ελένη Τσιναρέλη.

Μουσικοί:
Γιώργος Παχής, Μπουζούκι
Νίκος Παπαναστασίου, Ακορντεόν
Μανώλης Κόττορος, Βιολί
Ευαγγελία Μαυρίδου, Πιάνο
Χρήστος Μιχάλης, Κιθάρα
Πόλυς Πελέλης, Μπάσο
Άκης Γαβαλάς, Ντραμς

Συνεργάτης σκηνογράφος:  Ελίνα Δράκου
Βοηθός ενδυματολόγου: Ελευθερια Πέτροβα
Βοηθός σκηνογράφου: Λία Κεραμάρη, Ναταλία Ζήρα
Φωτογραφίες και βίντεο παράστασης: Πάτροκλος Σκαφιδας
Οπτική ταυτότητα παράστασης: Κωνσταντίνος Γεωργαντάς
Σχεδιασμός μακιγιάζ; Λένα Καραμαλή
Σχεδιασμός κομμώσεων: Στάθης Λίτσας, Cut n Chemistry

Πηγή: Allaboutarts.gr