«Χάσαμε τη Θεία Στοπ»: Κριτική Παράστασης
Παρακολουθήσαμε την παράσταση «Χάσαμε τη Θεία Στοπ» στο Αίθριο του Κέντρου Πολιτισμού «Ελληνικός Κόσμος» και σας μεταφέρουμε τις εντυπώσεις μας μέσα από την παρακάτω ανασκόπηση.
✒️ Γράφει: Ιωάννης Αρμυριώτης
Το εμβληματικό έργο του Γιώργου Διαλεγμένου, «Χάσαμε τη Θεία Στοπ», ανεβαίνει φέτος το καλοκαίρι στο Αίθριο του Κέντρου Πολιτισμού «Ελληνικός Κόσμος», υπό τη σκηνοθετική ματιά του Χρήστου Τριπόδη και σε παραγωγή της Μέθεξις. Μια μαύρη κωμωδία με φόντο το Γκάζι της δεκαετίας του ’50, όπου η φτώχεια, η προσμονή μιας κληρονομιάς και ένα απρόοπτο γεγονός οδηγούν τους ήρωες σε απρόβλεπτες εξελίξεις. Ένα έργο βαθιά ανθρώπινο και σαρκαστικό, με εξαιρετικό θίασο που αναδεικνύει το ιδιαίτερο ύφος του Διαλεγμένου.
Χάσαμε τη θεία Στοπ»: Μια μαύρη κωμωδία που ξεθάβει την αλήθεια κάτω από το χαλί της μιζέριας
Η παράσταση «Χάσαμε τη θεία Στοπ» επιστρέφει μετά από πενήντα χρόνια από το πρώτο της ανέβασμα, γεφυρώνοντας με ευαισθησία το παρελθόν με το παρόν και αναδεικνύοντας με σύγχρονη ματιά τη διαχρονικότητα του έργου.
Το σκηνικό είναι ένα από τα πρώτα στοιχεία που εντυπωσιάζουν. Με απόλυτη φροντίδα στη λεπτομέρεια, αναπαριστά πειστικά τη δεκαετία του 1950, βυθίζοντας αμέσως το κοινό στο ασφυκτικό και μίζερο δωμάτιο του Θανάση και της Ουρανίας. Η οικονομική δυσχέρεια, η αναμονή για μια πολυπόθητη κληρονομιά, τα απραγματοποίητα όνειρα και οι καθημερινές μικρότητες πλέκονται αρμονικά μέσα από το πικρό χιούμορ και τη συγκίνηση του έργου.
Οι ερμηνείες του θιάσου είναι ισχυρό σημείο της παράστασης. Η Ουρανία, την οποία ενσαρκώνει με αφοπλιστική ειλικρίνεια η Βίβιαν Κοντομάρη, είναι μια γυναίκα βαθιά πληγωμένη, εξαντλημένη από τη σκληρή καθημερινότητα και τις αμέτρητες ευθύνες. Ζει εγκλωβισμένη σε έναν γάμο που πιθανώς δεν επέλεξε η ίδια – έναν γάμο που μοιάζει με αδιέξοδο. Ο σύζυγός της, ο Θανάσης, αδύναμος και ανήμπορος να στηρίξει την οικογένεια, την ωθεί άθελά του σε έναν αγώνα επιβίωσης που η ίδια αναλαμβάνει σχεδόν ολοκληρωτικά. Σε ένα μικρό διαμέρισμα -κλουβί – στο Γκάζι της δεκαετίας του ’50, η Ουρανία και ο Θανάσης ζουν μέσα στη γκρίνια και τη φθορά που γεννά η ανέχεια. Η Ουρανία παλεύει απεγνωσμένα να κρατήσει όρθια την οικογένειά της, να εξασφαλίσει τα βασικά με κάθε κόστος, να ξεφύγει από τα χρέη, να δώσει στους δικούς της όσα ο άντρας της δεν μπορεί ή δεν θέλει να προσφέρει. Στο διπλανό δωμάτιο βρίσκεται η κατάκοιτη, μελλοθάνατη θεία, η κληρονομιά της οποίας αποτελεί τη μόνη ελπίδα για μια καλύτερη ζωή. Όμως, όταν ένας τυχαίος καβγάς και μια απερίσκεπτη κίνηση φέρνουν πρόωρα τον θάνατο της θείας, η πολυπόθητη λύτρωση όχι μόνο δεν έρχεται, αλλά πυροδοτεί αλυσιδωτές αντιδράσεις. Ο θάνατος γίνεται καταλύτης· δεν απελευθερώνει, αλλά ανατινάζει όσα ήταν ήδη έτοιμα να καταρρεύσουν.
Φύγε! Πέτα! Γίνε πουλί! […] Αυτή είναι η ζωή. Έντονη […] Θα πετάμε, ρε σου λέω, θα πετάμε. Τέλος η μιζέρια
Η σκηνή κορύφωσης, όπου η Ουρανία έρχεται σε μετωπική σύγκρουση με τον Θανάση είναι ίσως η πιο δυνατή στιγμή της παράστασης. Ο ήρωας που ενσαρκώνει ο Ορέστης Τζιόβας εμφανίζει μια διαρκή εσωτερική πάλη· ξεκινά ως ένας ήρωας ήσυχος, σχεδόν αόρατος, που παραμένει στο περιθώριο των γεγονότων, και σταδιακά μετατρέπεται σε μια φιγούρα φορτισμένη, νευρική, έτοιμη να εκραγεί. Η αλλαγή αυτή δεν είναι τυχαία· πηγάζει από σωρευμένες εντάσεις, απογοητεύσεις που δεν βρήκαν ποτέ διέξοδο, ψυχική κόπωση και πληγές που δεν έκλεισαν. Η ένταση, ο πόνος, η καταπίεση ετών εκρήγνυνται με τρόπο τόσο αληθινό που καθηλώνει το κοινό. Η Βίβιαν Κοντομάρη, χωρίς υπερβολές και θεατρινισμούς, παραδίδει μια ερμηνεία γεμάτη ουσία και ευαισθησία· μια ερμηνεία που συγκινεί βαθιά και αφήνει ανεξίτηλο αποτύπωμα.
Δεν ήξερα, ξέρεις … Δεν ήξερα. …Τι ήμουνα εγώ; Ένα άβγαλτο κοριτσόπουλο ήμουνα… Να! Να! Να στην τυφλά μου, ανάθεμα! – Ουρανία
Η Τζένη Διαγούπη είναι απολαυστική, προσφέροντας άφθονο γέλιο μέσα από μια σκηνή που αναδεικνύει τις ανθρώπινες μικρότητες και τα κουτσομπολιά της γειτονιάς, ενώ η Τζόυς Ευείδη και η Νατάσα Κοτσοβού φέρνουν ζωντάνια, γέλιο και ρυθμό με τις δυναμικές παρουσίες τους. Ο Γιώργος Σουξές και ο Χάρης Χιώτης, στους ρόλους του εργοδότη και του πλανόδιου πωλητή αντίστοιχα, προσθέτουν ουσία και χρώμα στο σύνολο, ερμηνεύοντας με μέτρο και εσωτερικότητα.
Οι χαρακτήρες του έργου είναι απόλυτα γειωμένοι στην πραγματικότητα της εποχής τους. Πίσω από τις ευγενικές χαιρετούρες και τις τυπικές καθημερινές κουβέντες, αποκαλύπτονται σχέσεις βαθιά ανθρώπινες – άλλοτε συμφεροντολογικές, άλλοτε εύθραυστες, γεμάτες ανάγκη και απωθημένα. Δεν υπάρχουν ήρωες, μόνο άνθρωποι. Κάθε ρόλος χτίζεται πάνω σε μικρές λεπτομέρειες, που αποτυπώνουν πώς διαμορφώνονται οι ανθρώπινες σχέσεις μέσα σε μια πιεστική, κοινωνικά στενή πραγματικότητα.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η σχέση της Ουρανίας με τον Αποστολή. Δεν μιλάμε για ρομαντισμό ή για εκφρασμένο συναίσθημα – η σχέση τους βασίζεται σε κάτι πιο άρρητο: στο αμοιβαίο συμφέρον. Ένα συμφέρον που μπορεί να είναι επιβίωση, οικονομική ελπίδα, ή απλώς μια διέξοδος από τη στασιμότητα. Μέσα από αυτούς και όλους τους υπόλοιπους ήρωες, το έργο χτίζει έναν μικρόκοσμο, όπου κάθε χαρακτήρας βάζει το δικό του λιθαράκι στην εξέλιξη της ιστορίας.
Πρόκειται για μια κωμωδία που δεν βασίζεται σε εύκολα αστεία. Το χιούμορ ξεπροβάλλει μέσα από τις αδυναμίες των ανθρώπων, από τις αντιφάσεις τους, από τις μικρές τραγωδίες της καθημερινότητας. Είναι μια λεπτή, διεισδυτική σάτιρα που δεν χλευάζει, αλλά παρατηρεί με διορατικότητα και τρυφερότητα.
Το κείμενο του Διαλεγμένου είναι εξαιρετικά δομημένο, μα δίνει την εντύπωση πως είναι αυθόρμητο, σαν να το λένε άνθρωποι σε μια αυλή ή σε ένα σαλονάκι. Οι λέξεις δεν είναι θεατρικές, είναι ζωντανές – όπως ακριβώς μιλούν οι άνθρωποι. Και αυτή η φυσικότητα είναι και η μεγαλύτερη πρόκληση: να ειπωθεί το «απλό» με αλήθεια και ακρίβεια.
Αν και η παράσταση ξεκινά με αργούς ρυθμούς, όσο κυλά ο χρόνος βρίσκει τον παλμό της και οδηγεί τον θεατή σε μια συγκλονιστική κορύφωση. Πρόκειται για ένα έργο που, ενώ σε κάνει να γελάς, δεν σου επιτρέπει να ξεχάσεις τη σκληρή αλήθεια που κρύβεται από κάτω. Είναι μια αυθεντική θεατρική εμπειρία, που ζωντανεύει μια ολόκληρη εποχή, χωρίς να παύει να μιλά άμεσα στο σήμερα.
ΕΙΣΙΤΗΡΙΑ: ΕΔΩ
Αυτή η κριτική στοχεύει να προβάλει τις κεντρικές αρετές της παράστασης και να ενθαρρύνει τους αναγνώστες να βιώσουν την εμπειρία από κοντά καθώς και να δείξει τις αδυναμίες αυτής.
ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ
Κείμενο: Γιώργος Διαλεγμένος
Σκηνοθεσία: Χρήστος Τριπόδης
Σκηνικά-Κοστούμια: Μαρία Φιλίππου
Φωτισμοί: Μελίνα Μάσχα
Βοηθός Σκηνοθέτη: Λυδία Σγουράκη
Creative Agency: GRID FOX
Παραγωγή: Χρήστος Τριπόδης – «Μέθεξις»
ΟΙ ΤΕΘΛΙΜΜΕΝΟΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ (Αλφαβητικά): Τζένη Διαγούπη, Τζόυς Ευείδη, Βίβιαν Κοντομάρη, Νατάσσα Κοτσοβού, Γιώργος Σουξές, Ορέστης Τζιόβας, Χάρης Χιώτης
