«Εκείνος που έκλεψε τη μέρα και πλήρωσε τη νύχτα»: Κριτική Παράστασης

✒️Γράφει: Δρ. Σωτήρης Σουλούκος

Παρακολουθήσαμε την παράσταση «Εκείνος που έκλεψε τη μέρα και πλήρωσε τη νύχτα» στο Θέατρο Κατερίνα Βασιλάκου – Μαριάννα Τόλη και σας μεταφέρουμε τις εντυπώσεις μας.

Η παράσταση «Εκείνος που έκλεψε τη μέρα και πλήρωσε τη νύχτα», σε διασκευή και σκηνοθεσία του Θωμά Μοσχόπουλου, βασίζεται στο εξπρεσιονιστικό έργο του Γκέοργκ Κάιζερ και παρουσιάζεται στο Νέο Θέατρο Βασιλάκου. Μέσα από συμβολισμούς, μαύρο χιούμορ και μια ισορροπία ανάμεσα στην εφιαλτική κωμωδία και το υπαρξιακό δράμα, εξερευνά την ανθρώπινη αγωνία σε έναν κόσμο κρίσεων. Πρωταγωνιστεί ο Ορφέας Αυγουστίδης ως ένας αβέβαιος αντιήρωας, με την Ευγενία Σαμαρά σε πολλαπλούς συμβολικούς ρόλους, πλαισιωμένοι από τους Βαλεντίνο Κόκκινο, Άλκη Μπακογιάννη, Κωνσταντίνο Πλεμμένο και Γιάννη Σαμψαλάκη.

Το πρωί είμαι ένας ευσυνείδητος υπάλληλος […] Είμαι ένας αξιοσέβαστος πολίτης, σωστός οικογενειάρχης, καλός γιός, στοργικός πατέρας, πιστός σύζυγος. Και μέσα σε μισή μέρα έχω γίνει ένας διεφθαρμένος καταχραστής. Ένας παλιάνθρωπος. Ένας εγκληματίας που εντρύφησε στην τέχνη της φυγής και την τελειοποίησε μέχρι την τελευταία λεπτομέρεια. Και ο τροχός ακόμα γυρίζει και έχει περάσει μόνο μισή μέρα. Απίστευτη επίδοση! – Ταμίας (Ορφέας Αυγουστίδης)

«Εκείνος που έκλεψε τη μέρα και πλήρωσε τη νύχτα»: Ο άνθρωπος απέναντι στο άπειρο!

Η παράσταση «Εκείνος που έκλεψε τη μέρα και πλήρωσε τη νύχτα» ξεδιπλώνεται σαν μια σκηνική εμπειρία που κινείται περισσότερο στη σφαίρα του ονείρου παρά της ρεαλιστικής αφήγησης. Από την πρώτη στιγμή το σκηνικό δημιουργεί έναν κόσμο θραυσματικό και ταυτόχρονα ποιητικό. Κομμάτια διαφορετικών μεγεθών πλαισίων κρέμονται στον χώρο και λειτουργούν σαν οθόνες πάνω στις οποίες προβάλλονται εικόνες, σαν θραύσματα μιας συνείδησης που προσπαθεί να κατανοήσει τον εαυτό της. Τα κουτιά μέσα στα οποία εισέρχονται και από τα οποία αναδύονται οι ηθοποιοί ενισχύουν αυτή την αίσθηση εγκλωβισμού και μεταμόρφωσης, σαν κάθε χαρακτήρας να γεννιέται και να εξαφανίζεται μέσα σε έναν κόσμο που αλλάζει διαρκώς μορφή. Οι μάσκες από τσάντες πολυκαταστημάτων, πραγματικά μικρά έργα τέχνης, προσθέτουν μια ειρωνική διάσταση, σχολιάζοντας έμμεσα την καταναλωτική κοινωνία και τις ταυτότητες που κατασκευάζονται μέσα σε αυτή.

Οι γυναίκες του είδους σας ξέρουν πως να θαμπώνουν τους άντρες ακόμα και με την επίπλαστη λάμψη γυαλικών. – Ταμίας (Ορφέας Αυγουστίδης)

Η ατμόσφαιρα της παράστασης λειτουργεί προς μια βαθιά εξπρεσιονιστική κατεύθυνση. Όπως στους πίνακες των εξπρεσιονιστών ζωγράφων, έτσι και εδώ η πραγματικότητα δεν παρουσιάζεται ρεαλιστικά, αλλά παραμορφωμένη, έντονη, γεμάτη δραματική ένταση και σαρκασμό. Η μορφή του κόσμου γίνεται αντανάκλαση της ψυχικής αγωνίας των προσώπων. Η σκηνή μοιάζει με έναν χώρο όπου η εσωτερική κατάσταση των ηρώων βγαίνει στην επιφάνεια, αντιδρώντας στον υλισμό και στην αστική κανονικότητα. Με αυτόν τον τρόπο το έργο λειτουργεί και ως κοινωνικό σχόλιο, που παραμένει επίκαιρο.

Να ξέρεις όντως οτι όλα σε αυτή τη ζωή κάπου, κάπως, κάποτε πληρώνονται! – Διευθυντής τράπεζας (Γιάννης Σαμψαλάκης)

Στον πυρήνα της ιστορίας βρίσκεται ένας απλός υπάλληλος τράπεζας που, σε μια στιγμή έρωτα και παρόρμησης, αποφασίζει να κλέψει χρήματα για να βοηθήσει μια γυναίκα την οποία έχει ερωτευτεί. Πιστεύει πως εκείνη θα εγκαταλείψει τα πάντα για να φύγει μαζί του. Όταν όμως αντιλαμβάνεται ότι η πραγματικότητα είναι διαφορετική, ξεκινά ένα ταξίδι φυγής που μοιάζει περισσότερο με εσωτερική περιπλάνηση παρά με πραγματική διαδρομή. Στον δρόμο του συναντά μορφές που θυμίζουν όλους τους ανθρώπους που συναντά κανείς στη ζωή: πρόσωπα κωμικά και τραγικά, γελοία και συγκινητικά ταυτόχρονα. Από τη σκηνή περνούν φιγούρες που μοιάζουν με παραμορφωμένες αντανακλάσεις της κοινωνίας, ακόμη και τα μέλη της οικογένειάς του, δημιουργώντας ένα σύμπαν όπου το γκροτέσκο και το ανθρώπινο συνυπάρχουν.

Σκηνή πρώτη: Η σκηνή που εκείνος μπέρδεψε ένα τυχαίο νόημα με το νόημα της ζωής. – Αφηγητής (Άλκης Μπακογιάννης)

Οι κινήσεις των ηθοποιών, οι εκφράσεις του σώματος, τα κοστούμια και το μακιγιάζ παραπέμπουν άμεσα στη γλώσσα του εξπρεσιονισμού αλλά και στη σωματικότητα του βουβού κινηματογράφου. Οι μορφές γίνονται συχνά ανδρόγυνες, αμφίσημες, τοποθετημένες σε ένα μεταίχμιο όπου οι κατηγορίες καταργούνται και τα πάντα βρίσκονται σε οριακή κατάσταση. Οι συμβολισμοί είναι συνεχείς: κάθε χαρακτήρας αποκαλύπτει και μια διαφορετική ψυχική κατάσταση, σαν να αποτελεί κομμάτι της συνείδησης του ίδιου του ήρωα.

Σκηνή δεύτερη: Η σκηνή που εκείνος ανακαλύπτει πως ο καρπός της, δεν είναι ο καρπός του Παραδείσου. – Αφηγητής

Η διαδρομή του πρωταγωνιστή ξεκινά από τη στιγμή που συνειδητοποιεί το κενό της ζωής του. Από εκεί και πέρα επιχειρεί να βρει νόημα μέσα από διαφορετικές εμπειρίες — τον έρωτα, τον γάμο, τη θρησκεία, ακόμη και τη σωματική δοκιμασία. Ο ίδιος όμως δεν παραμένει ενιαία προσωπικότητα. Διαλύεται σε επιμέρους εκδοχές του εαυτού του, μέχρι που η επανάσταση ή η εσωτερική του αναζήτησή καταλήγει σε μια μορφή αποτυχίας, ψυχικής και σωματικής. Όταν ο ίδιος δηλώνει κάποια στιγμή πως βρισκόταν στο νεκροταφείο, μέσα σε έναν τάφο απ’ όπου μόλις βγήκε, αποκαλύπτει με σαφήνεια ότι η προηγούμενη ζωή του έμοιαζε νεκρή.ε ένα

Τι έπαθες; Τι κοιτάς; Από πού έρχεσαι; – Σύζυγος Ταμία (Ευγενία Σαμαρά).
Απ’ το νεκροταφείο. – Ταμίας
Πέθανε κανείς; –Μητέρα Ταμία
Όλο και κάποιος πάει. – Ταμίας
Αχ, τι λες; – Σύζυγος Ταμία.
Πικρές αλήθειες. – Ταμίας
Αχ, τι έπαθες; Που ήσουν; – Σύζυγος Ταμία.
Σέ έναν τάφο. Τρύπησα με το κούτελο την παγωμένη γη και βγήκα. – Ταμίας
Αχ, είσαι παγωμένος ως τα μέσα σου εσύ. – Σύζυγος

Ο Ορφέας Αυγουστίδης αποδίδει τον κεντρικό χαρακτήρα με αμεσότητα και έντονη σωματικότητα, σαν να ενσαρκώνει την αγωνιώδη προσπάθεια του ανθρώπου να ξεφύγει από κάτι που τον καθορίζει.

Η Ευγενία Σαμαρά εμφανίζεται λαμπερή και ευέλικτη, μεταμορφώνοντας διαδοχικά πολλές γυναικείες μορφές με εντυπωσιακό ρυθμό και συνέπεια. Άλλοτε αυστηρή, άλλοτε σέξι προσθέτει με το βάθος της υποκριτικής της δεινότητας στην εξέλιξη της παράστασης.

Ο Άκης Μπακογιάννης λειτουργεί σαν πραγματικό πολυεργαλείο επί σκηνής, περνώντας με ευκολία από τον ρόλο ενός μικρού παιδιού μέχρι ενός ποδηλάτη σε αγώνα.

Οι Βαλεντίνος Κόκκινος, Κωνσταντίνος Πλεμμένος και Γιάννης Σαμψαλάκης συμπληρώνουν ιδανικά το σύνολο, δημιουργώντας μορφές που κινούνται διαρκώς ανάμεσα στο κωμικό και το δραματικό.

Δεν θα ήθελα να εξαναγκάσω την τράπεζα να προβεί σε παραχωρήσεις που δεν είναι σε θέση να διαχειριστεί. Το καταλαβαίνω – Γυναίκα (Ευγενία Σαμαρά).

Η σκηνοθεσία του Θωμά Μοσχόπουλου καταφέρνει να αναδείξει τα επιμέρους στοιχεία σαν τμήματα ενός μεγαλύτερου, κατακερματισμένου κόσμου. Κάθε σκηνή λειτουργεί σαν κομμάτι ενός παζλ που ολοκληρώνεται σταδιακά μπροστά στον θεατή.

Η εικαστική πρόταση (καλλιτεχνική επιμέλεια – σκηνικά – κοστούμια – videos) του Βασίλη Παπατσαρούχα δίνει συνοχή σε αυτή την εικόνα, παρουσιάζοντας έναν κόσμο ταυτόχρονα αποσπασματικό και ολοκληρωμένο, βαθιά υποκειμενικό και έντονο.

Τι έχει να αγοράσω εδώ; Χιόνι; Λίγο ήλιο. Και σιωπή. Κατάφορη εκμετάλλευση να μου ζητούν τέτοιο ποσό, μόνο για λίγο χιόνι! Μα που είναι εκείνα τα αγαθά που αξίζει να αγοράσω; – Ταμίας

Η μουσική του Δήμου Βρύζα, η κίνηση της Ζωής Χατζηαντωνίου και οι φωτισμοί του Νίκου Βλασόπουλου υπηρετούν ιδανικά αυτή την ατμόσφαιρα, τονίζοντας συγκεκριμένες στιγμές άλλοτε με υπερβολή και άλλοτε με λιτότητα.

Τελικά, η παράσταση δεν δίνει απαντήσεις. Αφήνει μόνο ερωτήματα. Ο άνθρωπος αυτός κλέβει πράγματι τη μέρα — ή μήπως κλέβει την ίδια του τη ζωή; Και η νύχτα που ακολουθεί είναι τιμωρία ή αναπόφευκτη συνέπεια; Εκεί βρίσκεται και η ουσία του έργου: στην αναμέτρηση του ανθρώπου με το άπειρο, με τις επιθυμίες και τους φόβους του, με συναισθήματα που συχνά ούτε ο ίδιος μπορεί να εξηγήσει.

Ο πόθος και η αγάπη είναι τα μόνα πράγματα για τα οποία αξίζει μέχρι και να αμαρτήσει κανείς σε αυτή τη ζωή! – Γιος (Άλκης Μπακογιάννης)

ΕΙΣΙΤΗΡΙΑ: ΕΔΩ

Αυτή η κριτική στοχεύει να προβάλει τις κεντρικές αρετές της παράστασης και να ενθαρρύνει τους αναγνώστες να βιώσουν την εμπειρία από κοντά καθώς και να δείξει τις αδυναμίες αυτής.

ΔΙΑΝΟΜΗ

Ορφέας Αυγουστίδης(Ταμίας)
Ευγενία Σαμαρά (Κυρία, Σύζυγος, Κορίτσι του Στρατού́ Σωτηρίας, Γυναίκα Καμπαρέ – Σαλώμη)
Βαλεντίνος Κόκκινος (Κύριος στην Τράπεζα, Μητέρα, Κύριος σε Ποδηλατοδρόμιο, Γυναίκα Καμπαρέ, Κύριος Καμπαρέ, Οικογενειάρχης Σ.Σ)
Άλκης Μπακογιάννης (Παιδί στην Τράπεζα, Γιος, Πρώτη Κόρη, Ποδηλάτης, Γυναίκα Καμπαρέ – Τατιάνα, Αθλητής Στρατού Σωτηρίας)
Κωνσταντίνος Πλεμμένος (Βοηθός στην Τράπεζα, Δεύτερη Κόρη, Σερβιτόρος ξενοδοχείου, Κύριος σε Ποδηλατοδρόμιο, Σερβιτόρος Καμπαρέ, Αξιωματικός του Στρατού́ Σωτηρίας)
Γιάννης Σαμψαλάκης (Διευθυντής τράπεζας, Κύριος σε Ποδηλατοδρόμιο, Γυναίκα Καμπαρέ, Κύριος Καμπαρέ, Πρώην κατάδικος Στρατού Σωτηρίας)

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ

Κείμενο: Γκέορκ Κάιζερ
Διασκευή – Σκηνοθεσία: Θωμάς Μοσχόπουλος
Καλλιτεχνική Επιμέλεια – Σκηνικά – Κοστούμια – Videos: Βασίλης Παπατσαρούχας
Μουσική: Δήμος Βρύζας
Κίνηση: Ζωή Χατζηαντωνίου
Σχεδιασμός φωτισμών: Νίκος Βλασόπουλος
Βοηθός σκηνοθέτη: Μάριος Κακουλλής
Βοηθός σκηνογράφου – ενδυματολόγου: Στέλλα Παγώνη
Εικαστική σύνθεση αφίσας: Βασίλης Παπατσαρούχας
Φωτογραφίες & Trailer Montage: Πάτροκλος Σκαφίδας
Trailer Videography & Motion Graphics: Άκης Πολύζος
Γραφιστικές Προσαρμογές: Indigo Design
Διεύθυνση Επικοινωνίας & Δημοσίων Σχέσεων: Όλγα Παυλάτου
Social Media: POP Communications – Κάλλη Μαυρογένη
Παραγωγή: Prime Entertainment

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ
Τετάρτη & Κυριακή στις 20:00
Πέμπτη, Παρασκευή & Σάββατο στις 21:00

Πηγή: Allaboutarts.gr