«FESTEN»: Κριτική Παράστασης
✒️ Γράφει: Σωτήρης Σουλούκος
Παρακολουθήσαμε την παράσταση «FESTEN» στο Θέατρο ΑΛΜΑ και σας μεταφέρουμε τις εντυπώσεις μας μέσα από την παρακάτω ανασκόπηση.
Το «FESTEN» του Τόμας Βίντερμπεργκ, σε θεατρική διασκευή των Μπο Χάνσεν και Μόγκενς Ρούκοφ και σε σκηνοθεσία Οδυσσέα Παπασπηλιόπουλου, επιστρέφει για δεύτερη χρονιά στο Θέατρο ΑΛΜΑ από τις 10 Οκτωβρίου. Το έργο, που έχει συγκεντρώσει πάνω από 30.000 θεατές σε sold out παραστάσεις, αναδεικνύει την ένταση και τις σκοτεινές αλήθειες μιας φαινομενικά ιδανικής οικογένειας, μέσα από την ιστορία των 60ων γενεθλίων του πατέρα. Ο μεγαλύτερος γιος, Κρίστιαν, αποκαλύπτει ένα μυστικό της παιδικής του ηλικίας, φέρνοντας στην επιφάνεια τραύματα και συγκρούσεις που κανείς δεν περίμενε, δημιουργώντας μια δραματική και ταυτόχρονα καθηλωτική γιορτή που δοκιμάζει τις σχέσεις και την ηθική της οικογένειας.
Η παράσταση, με τους Γιώργο Ζιόβα, Προμηθέα Αλειφερόπουλο, Γιώτα Φέστα, Ιωάννα Κολλιοπούλου και ένα σύνολο εξαιρετικών ηθοποιών, αξιοποιεί πλήρως τον χώρο του θεάτρου, προσκαλώντας το κοινό σε μια ζωντανή και συμμετοχική εμπειρία. Τα σκηνικά και τα κοστούμια της Ηλένιας Δουλαδίρη, ο φωτισμός της Ζωής Μολυβδά Φαμέλη και τα βίντεο του Άκη Πολύζου δημιουργούν μια ολοκληρωμένη αισθητική εμπειρία, ενώ η μετάφραση του Αντώνη Γαλέου εξασφαλίζει την αμεσότητα και τη δύναμη του κειμένου. Το «FESTEN» καταφέρνει να συνδυάσει έντονη δραματουργία με μια ανατρεπτική θεατρική φόρμα, που σπάει τα όρια μεταξύ θεατή και ηθοποιού.
«FESTEN»: Μια παράσταση που φωτίζει τη σιωπή πίσω από μια γιορτή.
Το «FESTEN» είναι ένα έργο που απογυμνώνει την οικογενειακή ευπρέπεια, ξεσκεπάζοντας τις σκιές που φωλιάζουν πίσω από το χαμόγελο μιας γιορτής. Η σκηνοθετική προσέγγιση ξεκινά ευφυώς από το φουαγιέ, όπου οι θεατές μετατρέπονται σε καλεσμένους. Η ρεαλιστική ατμόσφαιρα μιας οικογενειακής συγκέντρωσης διαποτίζεται από κάτι ανεπαίσθητα παράξενο — μια χαρά επίπλαστη, μια ευγένεια που σκεπάζει ένα βουβό άγχος. Οι ψίθυροι, τα μισόλογα, τα βλέμματα και οι σιωπές στήνουν το προοίμιο μιας σύγχρονης τραγωδίας.
Καθώς οι καλεσμένοι συγκεντρώνονται, οι μικρές εντάσεις και οι υποβόσκουσες αντιπαλότητες πυκνώνουν. Μέσα από τις κάμερες που καταγράφουν και μεταδίδουν εικόνες από άλλα δωμάτια, το κοινό γίνεται συνένοχος θεατής, καθώς εισχωρεί στα κρυφά πλάνα και στις ιδιωτικές συνομιλίες. Κι όταν όλοι κάθονται στο τραπέζι του εορτάζοντας πατέρα, αρχίζουν οι αποκαλύψεις — αποκαλύψεις που σπάνε κάθε κοινωνική σύμβαση, αποκαλύπτοντας ένα παρελθόν βίας, σιωπής και συγκάλυψης.
Η παράσταση ξεγυμνώνει τη βαθιά υποκρισία της οικογένειας και, κατ’ επέκταση, της κοινωνίας. Η μητέρα γνωρίζει και σωπαίνει, οι συγγενείς ακούν και συνεχίζουν να πίνουν, σαν να μην αφορά κανέναν. Το «FESTEN» γίνεται έτσι μια σύγχρονη τραγωδία της Δύσης — μια καταγγελία για τον ρατσισμό, την υποκρισία, την απουσία ηθικών αξιών και την αδυναμία των ανθρώπων να σταθούν απέναντι στο κακό.
Ο Προμηθέας Αλειφερόπουλος είναι συγκλονιστικός στον ρόλο του Κρίστιαν. Ενσαρκώνει έναν ήρωα ήπιων τόνων, εσωστρεφή, που κουβαλά ένα βάρος αβάσταχτο. Η μετάβασή του από τη φαινομενική γαλήνη στην εκρηκτική αποκάλυψη είναι τόσο φυσική και σπαρακτική, που δύσκολα μένει κανείς ασυγκίνητος. Η παρουσία του αποπνέει αλήθεια και ευαισθησία· ένας τραγικός ήρωας που σε κάνει να θέλεις να τον αγκαλιάσεις.
Γιατί το έκανες; – Κρίστιαν
Δεν ήσασταν άξιοι για τίποτε άλλο… – Χέλγκε.
Η Γιώτα Φέστα ως Έλσι είναι μια αποκάλυψη. Οι σιωπές της, το βλέμμα της, η στάση του σώματός της λένε περισσότερα απ’ ό,τι θα μπορούσε να ειπωθεί με λόγια. Μια ερμηνεία βαθιά εσωτερική, σχεδόν ποιητική, που αιχμαλωτίζει το βλέμμα του θεατή.
Αγαπημένε μου, Κρίστιαν. Πρέπει να μάθεις να ξεχωρίζεις την αλήθεια με την πραγματικότητα. – Έλσι
Ο Γιώργος Ζιόβας ως Χέλγκε, ο πατέρας, είναι υπόδειγμα ψυχραιμίας και υποδόριας έντασης. Ένας άνδρας υπεράνω πάσης υποψίας, που πίσω από τη χαμηλόφωνη παρουσία του κρύβει το πρόσωπο του θύτη. Η ερμηνεία του στηρίζεται στη λεπτομέρεια — στην παγωμένη ματιά, στην επιβολή που δεν χρειάζεται φωνή.
Τι με κοιτάτε; Εγώ φταίω που τα παιδιά μου γίναν άχρηστα. – Χέλγκε
Ο Γιάννης Καπελέρης στον ρόλο του τελετάρχη έχει μια μοναδική σκηνική λειτουργία: γίνεται ο συνδετικός κρίκος ανάμεσα στο κοινό και το δράμα. Με χιούμορ, άνεση και αμεσότητα συντονίζει τη γιορτή, εμπλέκοντας θεατές και ηθοποιούς σε ένα κοινό χωροχρονικό πλαίσιο, χωρίς ποτέ να αφήσει τη δράση να εκτροχιαστεί. Είναι εκείνος που καθοδηγεί με ευγένεια την «παράσταση μέσα στην παράσταση».
Η Ιωάννα Κολλιοπούλου (Ελένε) έχει μια εκπληκτική σκηνική δύναμη. Από την πρώτη στιγμή που εισέρχεται στον χώρο, τραβά όλα τα βλέμματα πάνω της. Αρχοντική, δυναμική και συνάμα ανθρώπινη, κινείται με μια φυσικότητα που δημιουργεί οικειότητα με το κοινό, ενώ η εσωτερική της ένταση δεν σβήνει ποτέ.
Ο Νίκος Μήλιας (Μίκαελ) αποδίδει με εξαιρετική ευαισθησία το «μαύρο πρόβατο» της οικογένειας. Είναι ο ανεπιθύμητος, το παιδί που φέρει τη ρετσινιά, αυτός που έχει εξοστρακιστεί από το οικογενειακό αφήγημα. Με έντονη σκηνική παρουσία, μεταφέρει όλη την οργή, την πίκρα και την ειρωνεία ενός ανθρώπου που προσπαθεί να επιβιώσει μέσα στην τοξικότητα.
Οι Μιχάλης Αφολαγιάν (Γκμπατοκάι) και Σεμίραμις Αμπατζόγλου (Μέττε) πλαισιώνουν με ακρίβεια και ισορροπία τους βασικούς ρόλους, δίνοντας βάθος στις περιφερειακές σχέσεις του έργου. Παράλληλα, οι Ιωάννα Τζίκα (Πία), Νικόλας Seymour Σταθόπουλος (Λαρς) και Κατερίνα Καούστου (Μισέλ) — στους ρόλους των σερβιτόρων και υπαλλήλων του ξενοδοχείου — κινούνται αβίαστα ανάμεσα στους θεατές, καταργώντας τα όρια σκηνής και πλατείας. Με την απλότητά τους, συμβάλλουν ουσιαστικά στη ρεαλιστική αίσθηση της παράστασης.
Η Ηλένια Δουλαδίρη υπογράφει τον σχεδιασμό σκηνικών και κοστουμιών, δημιουργώντας ένα περιβάλλον οικείο και ταυτόχρονα αποξενωτικό — έναν χώρο που λειτουργεί τόσο ως οικογενειακός τόπος μνήμης όσο και ως πεδίο αποκάλυψης. Οι φωτισμοί της Ζωής Μολυβδά Φαμέλη χτίζουν με μαεστρία τις εναλλαγές από το φως της γιορτής στο σκοτάδι της αλήθειας, ενώ τα videos του Άκη Πολύζου ενισχύουν τη μετα-θεατρική διάσταση του έργου, κάνοντάς μας μάρτυρες ενός διαρκούς «παρακολουθείν». Τη μετάφραση του κειμένου υπογράφει ο Αντώνης Γαλέος, αποδίδοντας με ευαισθησία και ακρίβεια τη σκληρότητα και το ψυχρό χιούμορ του πρωτότυπου.
Το «FESTEN» δεν είναι απλώς μια θεατρική παράσταση· είναι μια εμπειρία. Μια ωμή ματιά πάνω στην αστική ευπρέπεια, στην κοινωνική συνενοχή και στη σιωπή που επιτρέπει την κακοποίηση να ριζώνει βαθιά. Οι ερμηνείες, η σκηνοθεσία και η ατμόσφαιρα συνθέτουν ένα σύνολο που αφήνει τον θεατή με μια γεύση πικρής αλήθειας: πίσω από κάθε γιορτή, μπορεί να κρύβεται μια σιωπή που ουρλιάζει.
ΕΙΣΙΤΗΡΙΑ: ΕΔΩ
Αυτή η κριτική στοχεύει να προβάλει τις κεντρικές αρετές της παράστασης και να ενθαρρύνει τους αναγνώστες να βιώσουν την εμπειρία από κοντά καθώς και να δείξει τις αδυναμίες αυτής.
ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ
Σενάριο: Τόμας Βίντερμπεργκ
Θεατρική διασκευή: Μπο Χάνσεν & Μόργκενς Ρούκοφ
Μετάφραση: Αντώνης Γαλέος
Δραματουργική επεξεργασία & Σκηνοθεσία: Οδυσσέας Παπασπηλιόπουλος
Σκηνικά – Κοστούμια: Ηλένια Δουλαδίρη
Σχεδιασμός φωτισμών: Ζωή Μολυβδά Φαμέλη
Videos παράστασης: Άκης Πολύζος
Μουσική Επιμέλεια: Όμηρος Παπασπηλιόπουλος
Επιμέλεια σκηνικής πάλης: Κρις Ραντάνοφ
Βοηθός Σκηνοθέτη: Κατερίνα Λούβαρη Φασόη
Βοηθός Σκηνοθέτη Β’: Εμμανουέλα Καμπίτση
Βοηθοί Σκηνογράφου – Ενδυματολόγου: Ιωάννα Καλαβρού, Γιώργος Χώτος
Φωτογραφίες: Ελίνα Γιουνανλή
Trailer: Κωνσταντίνος Οικονόμου
Graphic Design: Indigo Creative
ΔΙΑΝΟΜΗ
Χέλγκε-Πατέρας: Γιώργος Ζιόβας
Έλσι-Μητέρα: Γιώτα Φέστα
Κρίστιαν-Γιος: Προμηθέας Αλειφερόπουλος
Ελένε-Κόρη: Ιωάννα Κολλιοπούλου
Μίκαελ-Γιος: Νίκος Μήλιας
Τελετάρχης: Γιάννης Καπελέρης
Πία: Ιωάννα Τζίκα
Γκμπατοκάι: Μιχάλης Αφολαγιάν
Μέττε: Σεμίραμις Αμπατζόγλου
Λαρς: Νικόλας Seymour Σταθόπουλος
Μισέλ: Κατερίνα Καούστου
Διεύθυνση Επικοινωνίας & Δημοσίων Σχέσεων: Όλγα Παυλάτου
Social Media: POP Communications – Κάλλη Μαυρογένη
