«Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου 2025»: Αυλαία με μια εορταστική εκδήλωση!
✒️ Γράφει: Σωτήρης Σουλούκος
Φωτογραφίες ©: Ιωάννης Αρμυριώτης
Χθες το απόγευμα, Τρίτη 30 Σεπτεμβρίου, το Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου ολοκλήρωσε το επετειακό έτος 2025 με μία εορταστική εκδήλωση. Η εκδήλωση περιλάμβανε δύο σημαντικά γεγονότα: την προβολή του ντοκιμαντέρ «70 Χρόνια Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου – Μέσα από τα Μάτια τους», αλλά και την παρουσίαση του επετειακού τόμου «Εβδομήντα Πράξεις».
Η ομάδα του AllAboutArts έδωσε το παρών και σας παρουσιάζει όλες τις λεπτομέρειες τις εκδήλωσης καθώς και φωτογραφικό υλικό. Ευχαριστούμε θερμά το Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου για την πρόσκληση, τη ζεστή φιλοξενία και την τιμή να νιώθουμε κι εμείς φέτος μέρος αυτού του σπουδαίου δημιουργήματος τόσο ως θεατές αλλά και ως κριτικοί.
Στην εκδήλωση αυτή, για τα 70 χρόνια του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου, σπουδαίοι άνθρωποι του πολιτισμού έδωσαν το παρών· πρόσωπα που σφράγισαν εποχές, αλλά και νεότεροι δημιουργοί που κρατούν τη φλόγα αναμμένη. Στην αίθουσα επικρατούσε εκείνη η ιδιαίτερη σιγαλιά που προμηνύει γιορτή. Η αίσθηση ήταν οικεία και, ταυτόχρονα, τελετουργική: σαν να άνοιγε ένα μεγάλο οικογενειακό φωτογραφικό «άλμπουμ» μπροστά μας, και το γυρίζαμε σελίδα τη σελίδα.
Την εκδήλωση προλόγισε η Μαρία Παναγιωτοπούλου, Project Manager (Υπεύθυνη Έργου). Στη συνέχεια, πήραν τον λόγο οι: Πάνος Γιαννικόπουλος, υπεύθυνος για την επιμέλεια του τόμου, Δημήτρης Πασσάς, Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου, Μιχαήλ Μαρμαρινός, Καλλιτεχνικός Διευθυντής, Γιάννης Καπλάνης, Γενικός Διευθυντής και Δημήτρης Διαμαντίδης, παραγωγός (ελc productions).
Στις ομιλίες και τις μαρτυρίες υπονοήθηκε συχνά η λέξη «οικογένεια». Η σκηνή ως σπίτι, η πλατεία ως αυλή, τα καμαρίνια ως δωμάτια με ιστορίες. Και δεν ήταν τυχαίο: εβδομήντα χρόνια δημιουργίας γεννούν μια άυλη αλλά και μία υλική πολιτιστική κληρονομιά. Άυλη, γιατί είναι οι μνήμες, οι πρακτικές, τα λόγια ανθρώπων που ξέρουν να δημιουργούν τέχνη. Υλική, γιατί είναι οι χώροι, τα προγράμματα, τα αρχεία, τα κοστούμια, οι σκηνές που έζησαν και ξαναζούν. Η μνήμη, εδώ, είναι και ενσώματη: κάθε κάθισμα «θυμάται» όσους κάθισαν, κάθε σανίδι ή μάρμαρο κρατάει ένα πάτημα, κάθε χειρονομία κληροδοτεί μια άλλη.
Κάποιος θα έλεγε πως 90 λεπτά ήταν λίγα. Κι όμως, ίσως γι’ αυτό ήταν αρκετά: γιατί δεν πήγαν να ολοκληρώσουν, αλλά να ανοίξουν. Άφησαν χώρο για την προσωπική ανάμνηση του καθενός, για εκείνο το «ήμουν κι εγώ εκεί», για το «άκουσα, είδα, ένιωσα». Το ντοκιμαντέρ κράτησε τον τόνο χαμηλό, άφησε τους ανθρώπους να μιλήσουν και τις εικόνες να αναπνεύσουν. Είδαμε χαμόγελα, αμηχανίες, αστεία της στιγμής, μικρές σιωπές—όσα τελικά συνθέτουν την αλήθεια της δημιουργίας.
Εντύπωση προκάλεσε και ο σύγχρονος παλμός. Παρά το «ώριμο» της ηλικίας, το Φεστιβάλ ακτινοβολεί νεανικότητα. Όχι επιφανειακά, αλλά ουσιαστικά: με προσεγγίσεις δροσερές, με καθαρό βλέμμα, με διάθεση να ρισκάρει όπου χρειάζεται. Αυτός ο φρέσκος αέρας δεν ακυρώνει την παράδοση—τη θρέφει. Η ιστορία εδώ δεν είναι βάρος, είναι στήριγμα· δεν κλείνει δρόμους, ανοίγει προοπτικές.
Αξίζει να σημειωθεί η υπόρρητη ιδέα που διέτρεχε το ντοκιμαντέρ: η τέχνη δεν ανήκει μόνο στους μεγάλους σταρ, αλλά και στους αθόρυβους εργάτες της. Από τους τεχνικούς του φωτισμού μέχρι τους υπεύθυνους σκηνής, από τον άνθρωπο που στήνει ένα μικρόφωνο έως εκείνον που περιποιείται ένα κοστούμι—όλοι αυτοί υφαίνουν το αόρατο ύφασμα πάνω στο οποίο πατούν οι παραστάσεις. Το ντοκιμαντέρ τους έδωσε πρόσωπο, τους έβγαλε στο φως, τους άφησε να αναπνεύσουν.
Στο τέλος, εκείνο που μένει δεν είναι μια λίστα επιτυχιών, αλλά μια αίσθηση συνέχειας. Στιγμές ξεχωριστές, που θα μείνουν στην αιωνιότητα, γιατί έχουν ήδη ριζώσει μέσα σε όσους τις έζησαν. Ιστορίες μνήμης «από καρδιάς», με την αμεσότητα του ανθρώπου που θυμάται όχι για να επιδειχθεί, αλλά για να μοιραστεί. Ένα νήμα που ξεκινά από παλιές πρόβες σε μισοσκότεινες αίθουσες και φτάνει μέχρι τις σημερινές πλατείες και τα νέα βλέμματα.
Και τώρα; Τώρα το Φεστιβάλ γυρίζει σελίδα. Στα 70 του χρόνια μοιάζει με εκείνον τον φίλο που έχει πολλά να διηγηθεί και άλλη τόση όρεξη να ξεκινήσει καινούργιες ιστορίες. Με ευγνωμοσύνη προς όσους υπήρξαν και με εμπιστοσύνη στους επόμενους, η γιορτή αυτή έγινε αφορμή να ξαναθυμηθούμε γιατί μαζευόμαστε γύρω από μια σκηνή: για να μοιραστούμε χρόνο, συγκίνηση, σκέψη, χαρά. Για να νιώσουμε ότι ανήκουμε.
Φεύγοντας από την αίθουσα, έμενε στο αυτί ένας απόηχος τραγουδιού και στο σώμα η αίσθηση μιας κοινής ανάσας. Όχι επειδή μάθαμε τα πάντα για το Φεστιβάλ, αλλά επειδή ξαναθυμηθήκαμε το πιο απλό: πως η τέχνη μάς συναντά εκεί όπου είμαστε, και μας μετακινεί λίγο πιο πέρα. Κι αυτό, αν κάτι δείχνει, είναι ότι τα 70 χρόνια είναι μόνο η αρχή ενός ακόμη κύκλου.
ΔΥΟ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΠΕΤΕΙΑΚΟ ΤΟΜΟ ΕΒΔΟΜΗΝΤΑ ΠΡΑΞΕΙΣ
Ο επετειακός τόμος Εβδομήντα Πράξεις είναι μία εντυπωσιακή έκδοση 730 σελίδων, μία «βουτιά στην μνήμη», που τιμά την πλούσια ιστορία του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου. Περιλαμβάνει συνολικά 846 τεκμήρια, που προέρχονται από καταλόγους και προγράμματα του Οργανισμού, τα οποία αναμειγνύονται με αφίσες, φωτογραφίες, σκηνογραφικές μελέτες και προσωπικές σημειώσεις. Το υλικό, που αντλήθηκε από το Αρχείο του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου, συμπληρώνεται από τεκμήρια που παραχωρήθηκαν από πλήθος φορέων (Εθνικό Θέατρο, ΚΘΒΕ, ΜΙΕΤ/ΕΛΙΑ, Αρχείο ΕΡΤ, Μουσείο Μπενάκη/Φωτογραφικά Αρχεία, Αρχείο Δημήτρη Ροντήρη του Δήμου Πειραιά, Αρχείο Αμφι – Θεάτρου Σπύρου Α. Ευαγγελάτου, Ίδρυμα Γιάννη Τσαρούχη, Μουσείο Αλέκου Φασιανού, Σχολή Βακαλό, Αρχείο Γιώργου Πάτσα/Τμήμα Θεατρικών Σπουδών ΕΚΠΑ), καλλιτεχνών και συνεργατών του Οργανισμού. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου, κ. Δημήτρης Πασσάς, «Ο κατάλογος δεν επιδιώκει τη γραμμική ιστορική καταγραφή των ετήσιων εκδηλώσεων του Φεστιβάλ. Φιλοδοξεί να αναμείξει το παρελθόν με το παρόν, ενθέτοντας στην παλαιότερη αρχειακή εικονογραφία σύγχρονες εικόνες και θραύσματα, έτσι ώστε να κινητοποιήσει συναισθήματα και συνειρμούς». Τον τόμο επιμελήθηκε ο ιστορικός τέχνης και curator, Πάνος Γιαννικόπουλος, ενώ τον σχεδιασμό και την καλλιτεχνική επιμέλεια ανέλαβε το δημιουργικό γραφείο bend. Στον τόμο περιλαμβάνονται καλλιτεχνικές παρεμβάσεις από την Πηνελόπη Γερασίμου, τη Λητώ Κάττου και τον Πέτρο Μώρη με το εκδοτικό πρότζεκτ ΑΜ, καθώς και από τους Phantom Investigations (Ινώ Βαρβαρίτη και Γιάννης Δελαγραμμάτικας). Τη διεύθυνση της έκδοσης είχε η Κατερίνα Ευαγγελάτου, Καλλιτεχνική Διευθύντρια του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου, η θητεία της οποίας ολοκληρώθηκε τον Αύγουστο 2025. Ο τόμος θα διατίθεται στα πωλητήρια του Φεστιβάλ.
ΔΥΟ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΜΑΤΙΑ ΤΟΥΣ
Το Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου αφηγείται την πορεία των 70 χρόνων του μέσα από τις ιστορίες ανθρώπων που συνδέθηκαν μαζί του. Συγκινητικές, αστείες, αυθεντικές, προσωπικές, οι διηγήσεις καλλιτεχνών και συνεργατών υφαίνουν τον ιστό του ντοκιμαντέρ Μέσα από τα Μάτια τους, που δημιούργησαν το Φεστιβάλ και η ελc productions.
Σκηνοθέτες, ηθοποιοί, μουσικοί, σκηνογράφοι, ενδυματολόγοι, θεατρολόγοι, χορογράφοι, καλλιτεχνικοί διευθυντές και τεχνικοί μοιράζονται με όλους εμάς τις αναμνήσεις τους και συνθέτουν ένα μοναδικό ψηφιδωτό ιστορίας και συναισθημάτων. Οι αφηγήσεις τους συνοδεύονται από σπάνιο φωτογραφικό υλικό, πλάνα από πρόβες και αποσπάσματα από εμβληματικές παραστάσεις. Το ντοκιμαντέρ φωτίζει σημαντικές στιγμές των τελευταίων επτά δεκαετιών, αποτυπώνοντας την αθέατη πλευρά του θεσμού αλλά και τη βαθιά σχέση του με το κοινό. Πρόκειται για μια ταινία που τιμά την πολιτιστική μας κληρονομιά και ταυτόχρονα κοιτάζει προς το μέλλον, με την ευχή να συνεχιστεί αυτή η μεγάλη γιορτή του πολιτισμού για πολλά ακόμα χρόνια.
