«ΙΩΝ» | Επίδαυρος: Κριτική Παράστασης
✒️ Γράφει: Dr. Σωτήρης Σουλούκος
Φωτογραφίες ©: Ιωάννης Αρμυριώτης
Παρακολουθήσαμε την παράσταση «ΙΩΝ» στο Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου και σας μεταφέρουμε τις εντυπώσεις μας.
Το Φεστιβάλ Επιδαύρου 2026 ολοκληρώθηκε με τον Ίωνα του Ευριπίδη, σε σκηνοθεσία Θωμά Μοσχόπουλου και παραγωγή του Θεατρικού Οργανισμού Κύπρου. Ύστερα από χρόνια απουσίας, ο ΘΟΚ βρέθηκε ξανά στην Επίδαυρο, παρουσιάζοντας τον Ίωνα για δύο βραδιές (28 και 29 Αυγούστου) στο Αρχαίο Θέατρο. Ο Θεατρικός Οργανισμός Κύπρου, με αυτή την ξεχωριστή πρόταση, έφερε επί σκηνής ένα από τα έργα του Ευριπίδη, που δεν ανεβαίνουν συχνά στο θέατρο, με μία εκλεκτή ομάδα συντελεστών και έναν εξαιρετικό θίασο. Στους πρωταγωνιστικούς ρόλους συναντήσαμε τη Στέλα Φυρογένη ως Κρέουσα, τον Νεοκλή Νεοκλέους ως Ξούθο και τον Γιάννη Τσουμαράκη στον ρόλο του Ίωνα.
«Ίων»: Πόσες διαστάσεις έχει η αλήθεια;
Ποιοι είμαστε; Είμαστε πράγματι αυτοί που νομίζουμε ή μήπως η ταυτότητά μας εξαρτάται και από την ταυτότητα των άλλων; Και, τελικά, πόσες όψεις μπορεί να έχει η πραγματικότητα προτού κατορθώσουμε να φτάσουμε στην αλήθεια;
Ο «Ίων» του Ευριπίδη, στη σκηνοθετική ανάγνωση του Θωμά Μοσχόπουλου, μοιάζει να επιστρέφει διαρκώς σε αυτά τα ερωτήματα. Όχι απαραίτητα για να τους δώσει μια οριστική απάντηση, αλλά για να αφήσει τους ήρωες –και μαζί τους θεατές– να περιπλανηθούν σε έναν κόσμο όπου τίποτε δεν είναι ακριβώς αυτό που φαίνεται. Άνθρωποι αγνοούν ποιον έχουν απέναντί τους, συγγενικές σχέσεις παραμένουν κρυμμένες, λόγια παρερμηνεύονται, βεβαιότητες ανατρέπονται. Η αλήθεια υπάρχει εξαρχής· οι άνθρωποι, όμως, δεν είναι ακόμη σε θέση να τη δουν.
Αυτή η διπλή πραγματικότητα αποκτά από την πρώτη στιγμή τη σκηνική της έκφραση.
Ξένε! Μόνο που αναρωτήθηκες γιατί άραγε κλαίω, δείχνεις σωστή ανατροφή! – Κρέουσα (Στέλα Φυρογένη)
Δεν κάνατε παιδί ποτέ; Άτεκνη ακόμα ζείτε; – Ίων (Γιάννης Τσουμαράκης)
Ξέρει την ατεκνία μου πολύ καλά ο Φοίβος! – Κρέουσα
Καημένη! Να είστε σε τόσα τυχερή μα όχι ευτυχισμένη! – Ίων
Σκαλιά διαμορφώνουν ένα είδος αμφιθεάτρου, ενώ στο κέντρο δεσπόζει ένα κύκλος (ο ομφαλός της Γης). Πάνω στα σκαλιά υπάρχουν πεσσοί από καθρέφτες. Το σκηνικό του Βασίλη Παπατσαρούχα δεν αναπαριστά απλώς τον χώρο του μαντείου· δημιουργεί έναν τόπο ειδώλων, αντανακλάσεων και παραμορφώσεων.
Κοιτάζουμε έναν καθρέφτη και αναγνωρίζουμε τον εαυτό μας. Κι όμως, αυτό που βρίσκεται απέναντί μας δεν είμαστε εμείς. Είναι μια εικόνα χωρίς ύλη, ένα αντεστραμμένο είδωλο. Κάπως έτσι λειτουργεί και ο κόσμος του «Ίωνα». Οι ήρωες κοιτούν την πραγματικότητα, αλλά βλέπουν μόνο ένα μέρος της. Νομίζουν ότι γνωρίζουν ποιοι είναι και ποιον έχουν απέναντί τους, μέχρι τη στιγμή που όσα θεωρούσαν δεδομένα αρχίζουν να καταρρέουν.
Δεν είναι τυχαίο ότι τα γυαλιά των ηθοποιών είναι επίσης καθρέφτες. Το φως αντανακλάται επάνω τους. Και εδώ προκύπτει ένα όμορφο παράδοξο: το φως υποτίθεται ότι αποκαλύπτει, μπορεί όμως να εμποδίσει τη θέαση. Τη νύχτα, όταν ο ήλιος απουσιάζει, βλέπουμε χιλιάδες αστέρια. Την ημέρα, το ισχυρότερο άστρο τα εξαφανίζει από τα μάτια μας. Μήπως, λοιπόν, ακόμη και το πολύ φως μπορεί να κρύψει;
Και όταν φτάνει επιτέλους η αναγνώριση μητέρας και γιου, τα γυαλιά-καθρέφτες βγαίνουν. Δεν χρειάζονται πια. Κρέουσα και Ίων μπορούν πλέον να κοιταχτούν χωρίς το φίλτρο του ειδώλου. Η αλήθεια έχει αποκαλυφθεί. Όλοι βλέπουν καθαρά.
Η σκηνοθεσία παίζει διαρκώς με αυτή τη λεπτή γραμμή ανάμεσα σε αυτό που φαίνεται και σε αυτό που πραγματικά υπάρχει.
Η αντίθεση ανάμεσα στο φως και στο σκοτάδι αποκτά ακόμη μία διάσταση όταν η παράσταση στρέφει το βλέμμα στον ίδιο τον Απόλλωνα. Πίσω από τον θεό του φωτός, της μουσικής και της μαντικής υπάρχει και μια άλλη, πολύ σκοτεινότερη όψη. Οι αναφορές στους βιασμούς γυναικών από τον θεό δεν αφήνουν τη λαμπερή εικόνα του ανέγγιχτη· αντίθετα, φέρνουν για λίγο στο κέντρο εκείνες που πλήρωσαν το τίμημα της θεϊκής επιθυμίας και εξουσίας.
Η Κρέουσα είναι μία από αυτές, όχι όμως η μόνη. Κι έτσι το ερώτημα γίνεται ευρύτερο. Τι κρύβεται πίσω από μια μορφή που για αιώνες έχουμε μάθει να συνδέουμε με το φως; Πόσο διαφορετική γίνεται μια ιστορία όταν την κοιτάξουμε όχι από την πλευρά του θεού, αλλά από την πλευρά των γυναικών που βρέθηκαν απέναντι στην εξουσία του;
Ίσως, λοιπόν, το φως να μην αποκαλύπτει πάντοτε την αλήθεια. Κάποιες φορές είναι τόσο δυνατό, ώστε δεν μας αφήνει να δούμε όσα υπάρχουν γύρω του.
Πόσο καιρός πάει που χάθηκε; – Ίων
Στα χρόνια σου θα ήταν περίπου άμα ζούσε! – Κρέουσα
Αδικημένο και αυτό από τον Θεό και μαζί και η δύστυχη η μάνα! […] Πω, πω κακό! Όσα μου λες ταιριάζουνε με αυτά που έχω πάθει! – Ίων
Ξένε και εσένα η μάνα σου κάπου σε γυρεύει! – Κρέουσα
Φοίβε, άδικος ήσουν και τότε και τώρα! – Κρέουσα
Στην καρδιά αυτού του κόσμου βρίσκεται ένας νέος που δεν γνωρίζει ακόμη ποιος είναι. Ο Ίων αποτελεί από μόνος του μια οριακή μορφή. Μεγαλωμένος στον ναό των Δελφών, βρίσκεται ανάμεσα στον κόσμο των ανθρώπων και σε εκείνον των θεών, χωρίς να ανήκει ολοκληρωτικά σε κανέναν από τους δύο. Έχει ζωή αλλά όχι γνωστή καταγωγή, έχει παρόν αλλά αγνοεί το παρελθόν του. Υπηρετεί τον Απόλλωνα χωρίς να γνωρίζει ότι ο ίδιος θεός βρίσκεται στην αρχή της προσωπικής του ιστορίας.
Το κατώφλι του ναού αποκτά έτσι ιδιαίτερη σημασία. Στις διαβατήριες τελετουργίες πολλών πολιτισμών, το πέρασμα από μια κατάσταση σε μια άλλη προϋποθέτει μια ενδιάμεση κατάσταση: ο άνθρωπος έχει εγκαταλείψει αυτό που ήταν, χωρίς ακόμη να έχει γίνει αυτό που πρόκειται να γίνει. Σε αυτή ακριβώς την οριακότητα βρίσκεται και ο Ίων.
Μέσα στην εξέλιξη του έργου πραγματοποιεί τη δική του μετάβαση. Από την άγνοια στη γνώση, από την ανωνυμία στο όνομα, από την αβεβαιότητα στην ταυτότητα. Το παιδί που υπηρετούσε έναν θεό αποκτά μητέρα, καταγωγή, θέση στον κόσμο και ένα διαφορετικό μέλλον. Σαν να περνά το κατώφλι της ίδιας του της ζωής και να βγαίνει, επιτέλους, από το σκοτάδι στο φως.
Η στιγμή της αναγνώρισης με την Κρέουσα ήταν γι’ αυτό από τις ισχυρότερες της παράστασης. Δεν αποκαθίσταται απλώς μια συγγενική σχέση. Δύο άνθρωποι αποκτούν ξανά ένα χαμένο κομμάτι του εαυτού τους.
Δεν θέλω να μπλέξω! Μου αρκούνε τα λίγα! Διαλέγω χαρά! […] Νομίζω, καταλήγω πως προτιμότερα τα εδώ από τα εκεί, πατέρα. Άσε με εδώ να ζω. Η χαρά είναι ίδια. Είτε την βρίσκεις στα μικρά, είτε και στα μεγάλα! – Ίων
Μάθε πως να είσαι ευτυχής και πάψε τις βλακείες! – Ξούθος (Νεοκλής Νεοκλέους)
Αυτό το παιδί από που; Στην σκιά του ναού το δικό σου παλάτι βρήκε στέγη και πως; Γιος αγνώστου μητρός. Από τίποτα έγινε κάτι; Από τίποτα έγινε κάτι; Άκληρη εκείνη, πατέρας αυτός! – Χορός
Η επιλογή του Γιάννη Τσουμαράκη για τον ομώνυμο ρόλο αποδείχθηκε καίρια. Ένας νέος ηθοποιός κλήθηκε να ενσαρκώσει έναν νέο άνθρωπο και έφερε στη σκηνή κάτι που δύσκολα κατασκευάζεται υποκριτικά: πραγματική νεανική ορμή και φρεσκάδα. Άλλοτε γλυκός και άγουρος, ένα παιδί μεγαλωμένο στην υπηρεσία του θεού, άλλοτε πιο σίγουρος, ορμητικός ή ακόμη και ελαφρώς υπερφίαλος, μετακινούνταν μαζί με τον ήρωα καθώς ο κόσμος γύρω του άλλαζε.
Το πρόσωπό του και το σώμα του συμμετείχαν εξίσου στην ερμηνεία. Οι εκφράσεις, το βλέμμα, οι απότομες αλλαγές της στάσης του σώματος έδιναν μορφή σε όσα συνέβαιναν εσωτερικά στον Ίωνα. Παρέμενε παρών ακόμη και όταν δεν είχε τον λόγο, συνομιλώντας με τους συμπρωταγωνιστές του λεκτικά, οπτικά και σωματικά. Όργωνε τη σκηνή, έτρεχε, σταματούσε, αντιδρούσε. Και υπήρχαν στιγμές που πραγματικά δυσκολευόσουν να πάρεις τα μάτια σου από πάνω του.
Δίπλα του, οι πανομοιότυποι «Ίωνες», οι ακόλουθοί του, αποτέλεσαν μία ακόμη ευφυή σκηνική επιλογή. Ο ήρωας πολλαπλασιάζεται σε μια παράσταση που ούτως ή άλλως αμφισβητεί διαρκώς τη μοναδικότητα της εικόνας και της ταυτότητας.
Και ενώ για εμένα όρισε στο ερημωμένο σπίτι, να τριγυρνάω άτεκνη μέσα στην μοναξιά μου; – Κρέουσα
Η ίδια λογική του διπλασιασμού βρίσκει ίσως την πιο παιγνιώδη έκφρασή της στον Ερμή. Ο Ανδρέας Κουτσόφτας και ο Βασίλης Χαραλάμπους συμπλήρωναν ο ένας τον άλλον τόσο αρμονικά, ώστε κατά στιγμές είχες την αίσθηση πως έβλεπες τον ίδιο άνθρωπο δύο φορές.
Και γιατί όχι διπλός Ερμής; Ο ίδιος ο θεός της μυθολογίας αρνείται τη μονοδιάστατη ταυτότητα. Είναι αγγελιοφόρος των θεών, ψυχοπομπός, μεσολαβητής ανάμεσα σε διαφορετικούς κόσμους, αλλά ταυτόχρονα πανούργος, γρήγορος, παιχνιδιάρης και σκανδαλιάρης. Συνδέει το θείο με το ανθρώπινο και κινείται με άνεση ανάμεσα στα όρια.
Οι δύο ηθοποιοί μιμούνται ο ένας τον άλλον, αντιγράφουν κινήσεις ανθρώπων από το κοινό και των ταξιθετών, ξαπλώνουν, τρέχουν, παίζουν μεταξύ τους. Ιδιαίτερα ευρηματικό ήταν το παιχνίδι με τη «νοηματική» κατά τη διάρκεια των ηχογραφημένων μηνυμάτων πριν την έναρξη της παράστασης: ο ένας αυτοσχεδίαζε μια δική του εκδοχή, ενώ ο άλλος θύμιζε αεροσυνοδό που εξηγεί με απόλυτη σοβαρότητα τις οδηγίες ασφαλείας. Το αποτέλεσμα ήταν απολαυστικά κωμικό.
Αντίστοιχα ευρηματική υπήρξε η ενδυματολογική απόδοση του θεού: το φύλλο συκής, τα φτερά στον πέτασο, τα λευκά υποδήματα και ο εκρού θώρακας συνδύαζαν αναγνωρίσιμα στοιχεία της αρχαίας εικονογραφίας με μια εσκεμμένα παιγνιώδη σύγχρονη ματιά.
Τι ήταν αυτό που είπες; Κατηγορείς έναν Θεό; Τον ίδιο τον Λοξία; Γέννησες λες ένα παιδί και που το εγκατέλειψες; – Παιδαγωγός (Βαλεντίνος Κόκκινος)
Η Στέλα Φυρογένη έδωσε στην Κρέουσα μια έντονη σκηνική παρουσία. Μητέρα που θρηνεί το παιδί που έχασε, γυναίκα που κουβαλά ένα τραύμα, σύζυγος που αισθάνεται ότι απειλείται και, κάποια στιγμή, άνθρωπος έτοιμος να εκδικηθεί. Δεν στηρίχθηκε μόνο στον λόγο. Το σώμα και το πρόσωπο της μετατρέπονταν σε εκφραστικά εργαλεία, ακολουθώντας τις συναισθηματικές μεταπτώσεις της ηρωίδας.
Ο Νεοκλής Νεοκλέους, από την άλλη, διαθέτει ένα υποκριτικό εκτόπισμα που δύσκολα περνά απαρατήρητο. Ο Ξούθος του βρίσκεται ξαφνικά αντιμέτωπος με μια πατρότητα που δεν περίμενε και την αποδέχεται μέσα σε μια από τις μεγαλύτερες παρεξηγήσεις του έργου. Η σκηνική του συνάντηση με τον Τσουμαράκη ανέδειξε εξαιρετικά την κωμική διάσταση αυτής της παρανόησης. Η χημεία των δύο έδωσε ρυθμό στις κοινές τους σκηνές και επέτρεψε στο παράλογο της κατάστασης να λειτουργήσει χωρίς υπερβολική προσπάθεια.
Γιατί στον «Ίωνα» η αλήθεια βρίσκεται συνεχώς μπροστά στους ήρωες, μόνο που εκείνοι την κοιτούν από λάθος πλευρά. Μια πληροφορία οδηγεί σε λανθασμένο συμπέρασμα, το συμπέρασμα προκαλεί μια νέα πράξη και αυτή με τη σειρά της γεννά την επόμενη παρανόηση. Ένα πραγματικό ντόμινο παρεξηγήσεων, που φέρνει το κωμικό δίπλα στο τραγικό.
Κανείς δεν γλιτώνει ποτέ, εκτός αν έτσι το θελήσουν οι θεοί! – Χορός
Ενδιαφέρουσα μέσα σε αυτή τη συλλογιστική ήταν και η Πυθία του Ιωάννη Βαρβαρέσου. Μια ακόμη ύπαρξη που αρνείται την εύκολη κατηγοριοποίηση. Ούτε αυστηρά ανδρική ούτε αποκλειστικά γυναικεία, είχε κάτι σχεδόν άυλο. Αυστηρότητα και αιθέρια κίνηση συνυπήρχαν σε μια μορφή που έμοιαζε να βρίσκεται –και αυτή– στο ενδιάμεσο.
Η Μαργαρίτα Ζαχαρίου ως Αθηνά κινήθηκε με άνεση ανάμεσα στην επιβλητικότητα της θεάς και στο κωμικό στοιχείο, χωρίς το ένα να ακυρώνει το άλλο. Σοβαρή και αστεία σχεδόν ταυτόχρονα, έφερε στη σκηνή μια θεά της σοφίας που γνώριζε περισσότερα από τους ανθρώπους και μπορούσε, ακριβώς γι’ αυτό, να παρατηρεί τις περιπέτειές τους από διαφορετική θέση.
Ο Βαλεντίνος Κόκκινος ως Παιδαγωγός και ο Δημήτρης Αντωνίου ως Δούλος συμπλήρωσαν αποτελεσματικά την εξέλιξη της ιστορίας. Πρόθυμοι να συμμετάσχουν στο σχέδιο της κυρίας τους, ο πρώτος αναλαμβάνει να εκτελέσει τη συνωμοσία τους, ο δεύτερος ανακοινώνει την πρόσκρουση της στην πραγματικότητα απέδωσαν με όλο τους το είναι τις δύο μορφές με έναν τρόπο απολαυστικό και μοναδικό.
Δείχνοντας τον πατέρα σου, σου λέει να επιστρέψεις! – Πυθία (Ιωάννης Βαρβαρέσος)
Μήπως αυτά τα σπάργανα στην μάνα με οδηγήσουν! – Ίων
Δεν ήθελε πρωτύτερα ο Φοίβος να στα δώσει! – Πυθία
Τι μέρα τυχερή και αυτή! Όλη ευτυχίας σημάδια! – Ίων
Εδώ βρίσκεται ίσως ένα από τα μεγαλύτερα στοιχήματα της σκηνοθεσίας του Θωμά Μοσχόπουλου, ο οποίος υπογράφει επίσης τη μετάφραση και τη δραματουργική επεξεργασία. Ο «Ίων» δεν χωρά εύκολα στη στενή έννοια της τραγωδίας. Το τραυματικό παρελθόν της Κρέουσας, η εγκατάλειψη του βρέφους, η απόπειρα φόνου και η αγωνία γύρω από την ταυτότητα συνυπάρχουν με παρεξηγήσεις, κωμικές καταστάσεις και σχεδόν παιγνιώδεις σκηνές.
Οι ηθοποιοί κλήθηκαν επομένως να βαδίσουν επάνω σε αυτή τη λεπτή γραμμή και, στο μεγαλύτερο μέρος της παράστασης, το έκαναν με αξιοσημείωτη άνεση. Το κωμικό δεν εξαφάνισε το τραγικό ούτε το τραγικό βάρυνε τόσο την παράσταση ώστε να εξαφανίσει το κωμικό.
Ακόμη και η ηχώ χρησιμοποιήθηκε ως κωμικό εργαλείο: η επανάληψη της τελευταίας συλλαβής μετατρέπει ένα γνώριμο ακουστικό φαινόμενο σε σκηνικό αστείο.
Η κίνηση και η χορογραφία του Φώτη Νικολάου ακολούθησαν οργανικά αυτή την κατεύθυνση. Σώματα που αντιγράφουν, συναντιούνται, απομακρύνονται και επαναλαμβάνουν κινήσεις γίνονται μέρος μιας παράστασης όπου η εικόνα του ενός επιστρέφει συνεχώς μέσα στον άλλον. Ο σχεδιασμός φωτισμού του Γεώργιου Κουκουμά χρησιμοποιούσε τις ανακλαστικές επιφάνειες και ενίσχυσε το παιχνίδι ανάμεσα στην αποκάλυψη και την απόκρυψη.
Η μουσική της Αναστασίας Δημητριάδου (Nama Dama), η οποία βρισκόταν και επί σκηνής, συνομιλούσε εύστοχα με αυτόν τον ιδιόμορφο κόσμο.
Τα πολυμορφικά κοστούμια του Βασίλη Παπατσαρούχα υπηρέτησαν αντίστοιχα την ιδέα μιας ταυτότητας που δεν παραμένει ποτέ απολύτως σταθερή. Η ομοιομορφία, από την άλλη, χαρακτήριζε τόσο τις γυναίκες-συνοδούς της Κρέουσας όσο και τους άνδρες-συνοδούς του βασιλιά, μετατρέποντας τα δύο σύνολα σχεδόν σε προεκτάσεις των προσώπων που ακολουθούν.
Σημαντική παρουσία είχε φυσικά και ο πολυπληθής Χορός, με τους Βασίλη Αθανασόπουλο, Γρηγόρη Γεωργίου, Νικόλα Γραμματικόπουλο, Μαρία Δράκου, Ιωάννα Κορδάτου, Θεοφάνη Κοσμά, Μάριαν Κυπριανού, Δημήτρη Λαγούτη, Πέλλα Μακροδημήτρη, Θεόφιλο Μανόλογλου, Αθηνά Μουστάκα, Χρήστο Παπαδόπουλο, Χριστίνα Παπαδοπούλου, Ιωάννα Παπαμιχαλοπούλου, Κρις Σπύρου και Μαρία Τσιάκκα, οι οποίοι δημιούργησαν έναν όμιλο από όμοιους ανθρώπους χωρίς ταυτότητα και ξεχωριστά χαρακτηριστικά.
Τέρμα λοιπόν τα βάσανα! Όλα καλά στο μέλλον! Γιατί οι θεοί καμιά φορά μπορεί λίγο να αργούνε, μα είτε από εδώ, είτε από εκεί διέξοδο θα βρούνε! – Αθηνά (Μαργαρίτα Ζαχαρίου)
Ο «Ίων» που έστησε ο Θωμάς Μοσχόπουλος δεν φαίνεται να ενδιαφέρεται μόνο για την αποκάλυψη της καταγωγής ενός παιδιού. Κοιτάζει περισσότερο εκείνη την ασταθή περιοχή που προηγείται της αποκάλυψης. Τη στιγμή κατά την οποία ο άνθρωπος νομίζει ότι γνωρίζει, ενώ στην πραγματικότητα βλέπει μόνο ένα είδωλο.Ίσως γι’ αυτό οι καθρέφτες να βρίσκονται τόσο οργανικά μέσα στον κόσμο της παράστασης.
Ο Ίων κοιτάζει τον Ξούθο και για λίγο βλέπει τον πατέρα του. Η Κρέουσα κοιτάζει τον Ίωνα χωρίς να βλέπει το παιδί της. Ο Ξούθος βλέπει έναν γιο που δεν είναι γιος του. Οι άνθρωποι έχουν την αλήθεια μπροστά στα μάτια τους και παρ’ όλα αυτά δεν μπορούν να την αναγνωρίσουν.
Μέχρι που έρχεται η στιγμή της αναγνώρισης. Τα γυαλιά βγαίνουν. Τα είδωλα υποχωρούν. Ο Ίων περνά το κατώφλι. Και για πρώτη φορά γνωρίζει όχι μόνο ποιον έχει απέναντί του, αλλά και ποιος είναι ο ίδιος.
Αυτή η κριτική στοχεύει να προβάλει τις κεντρικές αρετές της παράστασης και να ενθαρρύνει τους αναγνώστες να βιώσουν την εμπειρία από κοντά καθώς και να δείξει τις αδυναμίες αυτής.
Σκηνοθεσία-Μετάφραση-Δραματουργική επεξεργασία: Θωμάς Μοσχόπουλος
Συνεργάτης Σκηνοθέτης: Μάριος Κακουλλής
Σκηνικά-Κοστούμια: Βασίλης Παπατσαρούχας
Μουσική-Μουσική διδασκαλία-Μουσικός επί σκηνής: Αναστασία Δημητριάδου (nama dama)
Κίνηση-Χορογραφία: Φώτης Νικολάου
Σχεδιασμός φωτισμού: Γεώργιος Κουκουμάς
Καλλιτεχνική επιμέλεια – εικαστικό: Βασίλης Παπατσαρούχας
Βοηθός σκηνογράφου-ενδυματολόγου: Ορέστης Λαζούρας
Συνεργάτιδα παραγωγής: Ελένη Νικολάου
Παίζουν
Ίων: Γιάννης Τσουμαράκης
Κρέουσα: Στέλα Φυρογένη
Ξούθος: Νεοκλής Νεοκλέους
Παιδαγωγός: Βαλεντίνος Κόκκινος
Ερμής: Ανδρέας Κουτσόφτας, Βασίλης Χαραλάμπους
Αθηνά: Μαργαρίτα Ζαχαρίου
Πυθία: Ιωάννης Βαρβαρέσος
Δούλος: Δημήτρης Αντωνίου
Βασίλης Αθανασόπουλος, Γρηγόρης Γεωργίου, Νικόλας Γραμματικόπουλος, Μαρία Δράκου, Ιωάννα Κορδάτου, Θεοφάνης Κοσμάς, Μάριαν Κυπριανού, Δημήτρης Λαγούτης, Πέλλα Μακροδημήτρη, Θεόφιλος Μανόλογλου, Αθηνά Μουστάκα, Χρήστος Παπαδόπουλος, Χριστίνα Παπαδοπούλου, Ιωάννα Παπαμιχαλοπούλου, Κρις Σπύρου, Μαρία Τσιάκκα.
