«ΜΙΑ ΖΩΗ – Ο Μονόλογος μιας Μοδίστρας»: Κριτική Παράστασης
✒️ Γράφει: Δρ. Σωτήρης Σουλούκος
Παρακολουθήσαμε την παράσταση «ΜΙΑ ΖΩΗ – Ο Μονόλογος μιας Μοδίστρας» στο Θέατρο Βράχων στο πλαίσιο του Φεστιβάλ «Στη Σκιά των Βράχων»* και σας μεταφέρουμε τις εντυπώσεις μας.
Η πολυβραβευμένη παράσταση «ΜΙΑ ΖΩΗ», με τη συγγραφική και σκηνοθετική υπογραφή του Πέτρου Ζούλια και τη συγκλονιστική ερμηνεία της Νένας Μεντή, επιστρέφει μετά τις sold out εμφανίσεις της στα Θέατρα Ιλίσια Βολανάκης και Πτι Παλαί, παρουσιάζοντας μια βαθιά ανθρώπινη ιστορία που τιμά τις μικρές και μεγάλες στιγμές της ζωής.
Δεν έχω λόγια! Τι έχω μαζέψει εδώ μέσα; Μια ζωή τίποτα δεν πέταγα! Για αυτό δεν με χωράει ο τόπος πια! Γιόμισα! Είμαι φίσκα! Τι την ήθελα εγώ την μετακόμιση;
*Ευχαριστούμε θερμά το Φεστιβάλ «Στη Σκιά των Βράχων» για τη φιλοξενία και την άψογη διοργάνωση, για ακόμη μία χρονιά. Είναι πάντα χαρά και τιμή να αποτελούμε μέρος αυτής με την παρουσία μας!
Γιατί αυτό είμαστε όλοι. Περαστικοί. Περαστικοί. Ταξιδιώτες. Ερχόμαστε γυμνοί και φεύγουμε ντυμένοι. Ντυμένοι με όσα η ζωή μας φόρεσε γιατί αυτή είναι και η πιο μεγάλη μοδίστρα.
«ΜΙΑ ΖΩΗ – Ο Μονόλογος μιας Μοδίστρας»: Μια ζωή ραμμένη με κλωστές μνήμης – Η Νένα Μεντή συγκινεί σε μια βαθιά ανθρώπινη παράσταση
Είναι από εκείνες τις σπάνιες, βαθιά συγκινητικές στιγμές που έχεις την τύχη να ζήσεις στο θέατρο, όταν βρίσκεσαι απέναντι σε μια τόσο μεγάλη και σπουδαία ηθοποιό. Η Νένα Μεντή, με την απλότητα, την αμεσότητα, το αδιαμφισβήτητο ταλέντο και την ανθρώπινη ζεστασιά της, δεν ερμηνεύει απλώς έναν ρόλο· τον ζει ολοκληρωτικά. Σε κάνει να νιώθεις πως κάθεσαι απέναντί της και ακούς μια ιστορία που θα μπορούσε να σου αφηγείται η μητέρα σου, η γιαγιά σου ή μια αγαπημένη φίλη. Κάθε παύση, κάθε βλέμμα, κάθε λέξη και κάθε κίνηση έχουν μια ξεχωριστή δύναμη και μια ανεξήγητη μαγεία. Δεν υπάρχει ίχνος επιτήδευσης· μόνο αλήθεια.
Μεταδίδει κάθε συναίσθημα με τόση φυσικότητα και ζεστασιά, ώστε, όταν πέσει η αυλαία, φεύγεις από το θέατρο με την αίσθηση πως μόλις δέχτηκες μια μεγάλη, ειλικρινή αγκαλιά. Νιώθεις γεμάτος, πλήρης, έχοντας βιώσει μια θεατρική εμπειρία που σε συγκίνησε βαθιά και θα σε συνοδεύει για πολύ καιρό. Είναι από εκείνες τις σπάνιες παραστάσεις που σου υπενθυμίζουν γιατί αγαπάς το θέατρο.
Μια μοδίστρα αδειάζει το διαμέρισμα – ατελιέ της. Μαζί με τα υφάσματα, τις κλωστές και τα παλιά αντικείμενα, ξεδιπλώνει και τις αναμνήσεις της. Χαρές και λύπες, όνειρα που πραγματοποιήθηκαν, άλλα που έμειναν όνειρα, αλλά και εφιάλτες που σημάδεψαν τη ζωή της. Μέσα από την ιστορία μιας απλής γυναίκας περνούν μπροστά στα μάτια μας μεγάλες στιγμές της ελληνικής ιστορίας. Γιατί η Ιστορία δεν γράφεται μόνο από τους πρωταγωνιστές της, αλλά και από τους απλούς ανθρώπους που τη βίωσαν.
Πόσο μικραίνει η ζωή. Σαν να μου φαίνονται πως όλα γύρω μου μικραίνουν και γίνονται όλο και πιο ασήμαντα.
Όπως κάθε ανθρώπινη ζωή, έτσι και η ζωή της ηρωίδας έχει δύο όψεις. Είναι γεμάτη αντιφάσεις, απώλειες, έρωτες, φόβους, ελπίδα και δύναμη. Και αυτό είναι που κάνει την ιστορία της τόσο οικεία.
Σαν να έζησα μια ζωή παράνομη. Άλλη ήμουν, άλλη έδειχνα. Άλλα ήθελα, άλλα έκανα. Διπλή ζωή.
Η Νένα Μεντή μοιάζει να έχει φτάσει στον πυρήνα αυτού του ρόλου. Είναι σαν να αφηγείται τη δική της ζωή. Η ερμηνεία της είναι τόσο φυσική, που πολλές φορές ξεχνάς πως βλέπεις θέατρο. Μάλιστα, την ημέρα της παράστασης ο δυνατός αέρας δυσκόλευε αρκετά τις συνθήκες. «Αγρίεψαν τα πράγματα» λέει χαρακτηριστικά, η πρωταγωνίστρια κάποια στιγμή. Τα μαλλιά της ανακατεύονταν συνεχώς και το χαλί του σκηνικού ξεστρωνόταν ξανά και ξανά. Προσπάθησε να το στρώσει λέγοντας «Τι να κάνουμε, νοικοκυρά γυναίκα είμαι». Ενώ εκπληκτική ήταν και η στιγμή που ακούστηκε μία γάτα να φωνάζει, «Από όλα έχει ο μπαξές» συμπλήρωσε η ίδια. Η ίδια, όμως, όχι μόνο δεν έχασε στιγμή τη συγκέντρωσή της, αλλά ενσωμάτωσε όλα αυτά στη δράση με απόλυτη φυσικότητα. Με τον αυθορμητισμό, την επικοινωνιακή της άνεση και την ετοιμότητά της, δημιούργησε στιγμές γέλιου χωρίς ποτέ να βγει από τον ρόλο ή να χαλάσει τη θεατρική σύμβαση. Εκεί φαίνεται η εμπειρία μιας σπουδαίας ηθοποιού.
Και εσένα μάνα, μάνα μου, και εσένα σε αγαπούσα. Αλλά δεν σε καταλάβαινα! Ούτε εσύ εμένα. Είχαμε μια κόντρα μεταξύ μας, συνέχεια έναν πόλεμο. Ποτέ ειρήνη. Ίσως γιατί έτσι είμαστε μαθημένες. Με γέννησες μέσα σε έναν πόλεμο. Με ανάθρεψες μέσα σε έναν άλλο. Μωρό της κατοχής, παιδί του εμφυλίου. Τι περιμένεις;
Το κείμενο και η σκηνοθεσία του Πέτρου Ζούλια είναι απλά, κατανοητά και ουσιαστικά. Δεν προσπαθούν να εντυπωσιάσουν με ευρήματα, αλλά να αφηγηθούν μια ανθρώπινη ιστορία, που θυμίζει λίγο ή πολύ τις ζωές όλων μας. Γιατί όλοι κουβαλάμε τις δικές μας αφηγήσεις, τις χαρές, τις απώλειες και τις νέες αρχές.
Το σκηνικό της Άννας Ζούλια, ένα λιτό και φτωχικό σπίτι-ατελιέ με μια ραπτομηχανή, μία ντουλάπα και πολλά ρούχα δημιουργεί από την πρώτη στιγμή τον κόσμο της ηρωίδας.
Τα κοστούμια του Νίκου Χαρλαύτη υπηρετούν απόλυτα την εποχή και το ύφος του έργου, χωρίς υπερβολές.
Το νυφικό μου εγώ το έραψα. Μονάχη μου. Με τα χεράκια μου. Που και που η ζωή μου ξήλωνε ραφές, αλλά δεν βαριέσαι, εγώ ήξερα και τις ξαναέραβα.
Ξεχωριστή θέση έχει και η μουσική του Παναγιώτη Τσεβά. Οι γνωστές και αγαπημένες μελωδίες δεν λειτουργούν απλώς ως μουσική υπόκρουση, αλλά συνομιλούν με το κείμενο, ξυπνούν αναμνήσεις και μεταφέρουν τον θεατή στις εποχές που διατρέχει η αφήγηση.
Οι φωτισμοί της Μελίνας Μάσχα είναι διακριτικοί, αλλά ουσιαστικοί, υπηρετώντας κάθε αλλαγή διάθεσης χωρίς να αποσπούν την προσοχή.
Πρόκειται για μια παράσταση που δεν βασίζεται στον εντυπωσιασμό. Βασίζεται στη δύναμη της αφήγησης, στη μνήμη και στην αλήθεια των ανθρώπων. Και γι’ αυτό συγκινεί. Γιατί, τελικά, μέσα στην ιστορία αυτής της μοδίστρας, ο καθένας μπορεί να αναγνωρίσει ένα μικρό κομμάτι της δικής του ζωής.
Πριν φύγουμε, πήγα στην πύλη του μοναστηριού του Τρίκερι και χάραξα με τα νύχια μου πάνω σε ένα ξύλο δύο λέξεις μάνα! Μια για σένα και μια για μένα. Πότε πια! Ποτέ πια! Εκεί μου σκότωσαν τα παιδικά μου χρόνια και εσένα μάνα μου τα νιάτα σου! Ο πόνος μου βουνό.
ΕΙΣΙΤΗΡΙΑ: ΕΔΩ
Αυτή η κριτική στοχεύει να προβάλει τις κεντρικές αρετές της παράστασης και να ενθαρρύνει τους αναγνώστες να βιώσουν την εμπειρία από κοντά καθώς και να δείξει τις αδυναμίες αυτής.
ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ
Κείμενο – Σκηνοθεσία: Πέτρος Ζούλιας
Σκηνικά: Άννα Ζούλια
Κοστούμια: Νίκος Χαρλαύτης
Μουσική: Παναγιώτης Τσεβάς
Φωτισμοί: Μελίνα Μάσχα
Βοηθός σκηνοθέτη: Άννα Μαρία Κατσουλάκη
Διάρκεια: 1 ώρα και 15 λεπτά (χωρίς διάλειμμα)
