«Ο Αγαπητικός της Βοσκοπούλας»: Κριτική Παράστασης

✒️Γράφει: Σωτήρης Σουλούκος

Παρακολουθήσαμε την παράσταση «Ο Αγαπητικός της Βοσκοπούλας» στο Θέατρο Ακροπόλ και σας μεταφέρουμε τις εντυπώσεις μας.

Από τον Όμηρο όλοι πάνω κάτω λένε τις ίδιες ιστορίες. Τόσο ίδιες. Μόνο τα ονόματα αλλάζουν των ανθρώπων. Ελάτε μαζί μου […] Ελάτε μαζί μου, αλλά πρώτα διαλέξτε ένα αστέρι και πιστέψτε πως βρίσκεται εκεί μόνο για να το βλέπετε εσείς. Γιατί μόνο με τις ωραίες ιστορίες ομορφαίνει η ζωή… – Χρόνης (Γιώργος Γλάστρας)

«Ο Αγαπητικός της Βοσκοπούλας» – To musical: Ένα ταξίδι στη μνήμη της ελληνικής παράδοσης!

Το κλαρίνο σηματοδοτεί την έναρξη της παράστασης. Ένας σκοπός βαθιά ελληνικός μάς εισάγει σχεδόν μαγικά στον κόσμο της παράδοσης. Μέσα από αυτό το μουσικό κάλεσμα εμφανίζεται μπροστά μας μια μορφή ονειρική: ένας άνθρωπος που θυμίζει τον θεό Πάνα. Ο τραγόμορφος αφηγητής, με κέρατα στο κεφάλι και προβιά στο σώμα, μιλά ήρεμα, γλυκά και γοητευτικά, σαν να μας προσκαλεί να περάσουμε το κατώφλι ενός άλλου κόσμου. Με ζωντανές περιγραφές μάς μεταφέρει σε έναν τόπο μέσα στη φύση, χρώματα, ήχους και μνήμες. Περιγράφει σημάδια του τόπου, σαν να μας προκαλεί να τον αναγνωρίσουμε κι εμείς.Έτσι ξεκινά ένα ταξίδι στην παράδοση και στη συλλογική μνήμη.

Εγώ να ζήσω δεν μπορώ, χωρίς εσένα Λιάκο! – Κρουστάλλω (Ασημένια Βουλιώτη)
Πάψε, μην απελπίζεσαι και μην παραλογιέσαι! Οι πρώτοι δεν θα είμαστε που ζούνε χωρίς αγάπη! – Λιάκος (Μάρκος Παπαδοκωνσταντάκης)
Όσοι έτσι ζουν, γελάστηκαν! Γιατί απλά δεν ζούνε! Πως να την ζήσεις τη ζωή, παρά με την αγάπη; – Κρουστάλλω

Στην παράσταση το κείμενο και το τραγούδι συνομιλούν συνεχώς. Εναλλάσσονται με φυσικότητα, δημιουργώντας έναν ζωντανό ρυθμό αφήγησης. Τα τραγούδια δεν λειτουργούν απλώς ως μουσικά διαλείμματα, αλλά ως φορείς της δράσης, αφηγούνται και προωθούν την ιστορία με τρόπο ευρηματικό και συγκινητικό. Η μουσική τονίζει τη δραματικότητα των σκηνών, εισάγει τα επιμέρους επεισόδια και συχνά εκφράζει όσα οι ήρωες αδυνατούν να πουν με λόγια.

Με έναν ιδιαίτερα ευαίσθητο και ευφυή τρόπο αποδίδεται ο παραδοσιακός ελληνικός πολιτισμός και η κοινωνική του διαστρωμάτωση. Έθιμα, αντιλήψεις και καθημερινές πρακτικές μιας άλλης εποχής ζωντανεύουν μπροστά στα μάτια του θεατή. Ένας βουκολικός κόσμος, γεμάτος από εικόνες της ορεινής Ελλάδας, αποκτά σύγχρονες διαστάσεις και γίνεται μια ευκαιρία για τους μεγαλύτερους να θυμηθούν και για τους νεότερους να μάθουν. Λέξεις και έννοιες όπως η ντριστέλα, τα σκουτιά και ο τσέλιγκας αποκτούν ξανά ζωή, φωτίζοντας έναν κόσμο σκληρό αλλά βαθιά ανθρώπινο.

Η μάνα σου αρνήθηκε να σε δώσει! Έφερε η Αγγέλλω προξενιό και το επήρε πίσω! – Λιάκος
Της είπα πόσο σε αγαπώ, πως θέλω να σε πάρω! – Κρουστάλλω

Η παράσταση παρουσιάζει έναν παρελθοντικό κόσμο με δύσκολη καθημερινότητα. Οι κτηνοτρόφοι παλεύουν με τη φύση, αλλά ζουν μέσα σε μια κοινότητα δεμένη. Οι άνθρωποι έχουν πάθη, κάνουν λάθη, ερωτεύονται, πληγώνονται. Ζουν όμως σε άμεση επαφή με τη φύση, και ακόμη και τα ονόματα των ηρώων φέρουν συμβολισμούς και νοήματα.

Οι υπερβολικές εκδηλώσεις αγάπης και οι σκληροί όρκοι αποτελούν χαρακτηριστικό στοιχείο της εποχής. Σήμερα μπορεί να φαίνονται σχεδόν κωμικοί, όμως τότε αποτελούσαν βαριές και επικίνδυνες κουβέντες. Οι κατάρες, οι όρκοι και οι υπερβολικές διαβεβαιώσεις αγάπης δημιουργούν μια ποιητική αλλά και δραματική ένταση. Δύο ανεκπλήρωτοι έρωτες διατρέχουν την ιστορία: ένας παρελθοντικός και ένας παροντικός, που καθορίζουν τη μοίρα των ηρώων.

Όλα μαθαίνονται σαν θες! – Στάθαινα
Και άμα δεν θες, τι κάνεις; – Κρουστάλλω
Μαθές να θες! Θέλεις δεν θες! – Στάθαινα (Ελένη Ουζουνίδου)
Και πέφτεις να πεθάνεις! – Κρουστάλλω
Κανείς ποτέ δεν πέθανε από τη μη αγάπη! – Στάθαινα
Ούτε και έζησε κανείς από τη μη αγάπη! – Κρουστάλλω
Για ρώτα και τις παλαιές, πως τάχα πορευτήκαν! – Στάθαινα

Η σκηνογραφία με τους επιβλητικούς βράχους αποδίδει με εξαιρετικό τρόπο τον ορεινό τόπο όπου εκτυλίσσεται η ιστορία. Οι βράχοι χωρίζονται και ενώνονται, δημιουργώντας διαφορετικούς χώρους και ενισχύοντας τη θεατρική δράση. Παράλληλα, τα κοστούμια αποτελούν ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία της παράστασης: παραδοσιακά σχήματα συνδυάζονται με μοντέρνα σχέδια και υφάσματα, δημιουργώντας μια γέφυρα ανάμεσα στο παρελθόν και το παρόν. Από τη μία πλευρά αναδεικνύουν τις ευρωπαϊκές επιρροές στην ελληνική παραδοσιακή ενδυμασία, και από την άλλη φέρνουν το έργο στο σήμερα με έναν φρέσκο και ευρηματικό τρόπο.

Μήπως και δεν γνωρίσαμε χαΐρια της αγάπης; Όλα περνούν και λύνονται! Ξεχνιούνται κάποια μέρα! – Στάθαινα
Εσύ κυρά μου να το λες, που ξέρεις τι είναι αγάπη; Θες να μου πεις πως ξέχασες εκείνον που η καρδιά σου αγάπησε και πόνεσε στα πρώτα σου τα χρόνια! […] Μην τα χωρίσεις τα παιδιά που τόσο αγαπιούνται! Δεν έχει κρίμα πιο πολύ από της αγάπης κρίμα! – Αγγέλλω (Στέλλα Αντύπα)

«Ο Αγαπητικός της Βοσκοπούλας». Μια παράσταση γεμάτη μουσική, μνήμη και συναίσθημα!

Οι ερμηνείες των ηθοποιών είναι συνολικά εξαιρετικές. Με κινήσεις σώματος, βλέμματα, χορό, τραγούδι και σκηνική παρουσία καταφέρνουν να μεταφέρουν τον θεατή στην εποχή ακμής του παραδοσιακού ελληνικού πολιτισμού, χωρίς να χάνεται η σύγχρονη θεατρική ματιά.

Ο Λάζαρος Γεωργακόπουλος στον ρόλο του Μήτρου αποδίδει έναν πλούσιο τσέλιγκα λεβέντη και μεγαλόκαρδο, αλλά και βαθιά πληγωμένο από έναν ανεκπλήρωτο έρωτα. Η αναζήτηση αυτού του χαμένου έρωτα γίνεται σκοπός της ζωής του.

Αχ! Καημένε Χρόνη. Δεν μπορώ την πίκρα μου να αντέξω! Μια βοσκοπούλα αγάπησα, μια λυγερή κοπέλα! Αλλά αυτή πήρε άλλονε, παντρεύτηκε στα ξένα. Και από τότε γυρνώ και ψάχνω να την έβρω. Να την ρωτήσω αν η καρδιά σταμάτησε τους χτύπους. Η αγάπη με έφερε εδώ. Η αγάπη! Για την Μάρω! – Μήτρος (Λάζαρος Γεωργακόπουλος)

Η Ελένη Ουζουνίδου ως κυρά Στάθαινα ενσαρκώνει μια αυστηρή αλλά βαθιά ανθρώπινη μητέρα. Πληγωμένη από τον έρωτα η ίδια, πιστεύει πως η αγάπη είναι ισχυρότερη από το πάθος. Θέλει το καλύτερο για την κόρη της και προσπαθεί να την προστατεύσει. Η περίφημη υπόσχεσή της στον Λιάκο, ότι θα του δώσει την κόρη της μόνο όταν συμβούν τα αδύνατα —«σαν πάρει η θάλασσα φωτιά και η πέτρα βγάλει μέλι…»— αποτελεί μια από τις πιο δυνατές στιγμές της παράστασης.

Σαν πάρει η θάλασσα φωτιά και η πέτρα βγάλει μέλι! Σαν βγάλει ο βάτος κούμαρα, το κούτσουρο κλωνάρια! Σαν γίνει η αστραπή σχοινί και δέσει το φεγγάρι, τότες και εγώ την κόρη μου γυναίκα θα σου δώσω! – Στάθαινα
Όλα αυτά θα γίνουν. Θα το δεις! Λιάκο να μην με λένε! – Λιάκος

Ο Μάρκος Παπαδοκωνσταντάκης ως Λιάκος παρουσιάζει έναν χαρακτήρα με επιτηδευμένη ανδρική υπερηφάνεια, που συχνά αγγίζει τα όρια του κωμικού. Οι κινήσεις του έχουν μία καρτουνίστικη υπερβολή, ιδιαίτερα στις στιγμές που προσπαθεί να δείξει την περηφάνια του ή όταν παριστάνει τον ντροπαλό.

Η Ασημένια Βουλιώτη ως Κρουστάλλω είναι φωτεινή, τρυφερή και γεμάτη νεανική ζωντάνια. Η αγάπη της για τον Λιάκο είναι απόλυτη, και η λιποθυμία της όταν μαθαίνει τον θάνατό του αποτυπώνει με ένταση τον τραγικό χαρακτήρα του έρωτά της.

Όπου κι αν πας μαζί και εγώ! Σε θάλασσες, σε κάμπους, σε λύπες, σε χαρμόσυνα, σε πίκρες, σε τραγούδια! – Κρουστάλλω

Ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα είναι και η παρουσία του Γιώργου Γλάστρα ως μπαρμπα-Χρόνη, μιας μορφής σχεδόν μυθικής. Ο τραγόμορφος αυτός αφηγητής, βαθιά δεμένος με τη γη και τον τόπο, θυμίζει έντονα τον θεό Πάνα και λειτουργεί ως σύνδεσμος ανάμεσα στον κόσμο της ιστορίας και στον κόσμο της φαντασίας.

Η Τάνια Τσανακλίδου ως κυρά Γιάνναινα προσφέρει μια γοητευτική και βαθιά λαϊκή παρουσία, ενώ η Στέλλα Αντύπα στον ρόλο της προξενήτρας Αγγέλλως αποδίδει με ακρίβεια μια γυναίκα δίκαιη και συνεπή στον λόγο της.

Μα έχουν την αγάπη τους, φτάνει για να τους θρέψει! – Γιάννενα (Τάνια Τσανακλίδου)

Κόρη μου παραχάζεψες; Διαλέγουν τα κοράσια; – Αγγέλλω

Ιδιαίτερη μνεία αξίζει και στους νεότερους ηθοποιούς – τη Μαριάμ Ρουχάτζε, την Ευσταθία Λαγιόκαπα, τον Χρήστο Γκρόζο και τον Φάνη Κοσμά – που με τον χορό, το τραγούδι και τη ζωντάνια τους φωτίζουν την εξέλιξη της ιστορίας και προσθέτουν ενέργεια στην παράσταση.

Οι μουσικοί επί σκηνής συμβάλλουν καθοριστικά στο αποτέλεσμα. Τα κρουστά και το βιμπράφωνο του Βαγγέλη Παρασκευαΐδη, η γκάιντα, το κλαρίνο και το καβάλ του Κώστα Φόρτσα, το σοπράνο σαξόφωνο και οι φλογέρες του Δημήτρη Χουντή, το ηλεκτρικό μπάσο του Παρασκευά Κίτσου και το μπάσο μπουζούκι του Κωνσταντίνου Τσιμπούκη δημιουργούν ένα μουσικό τοπίο που γεφυρώνει την παράδοση με τον σύγχρονο ήχο.

Βασισμένη στο αγαπημένο έργο του Δημήτριου Κορομηλά, η παράσταση αποκτά μια νέα ζωή μέσα από τη σκηνοθεσία, το νέο δεκαπεντασύλλαβο κείμενο και τους στίχους του Γιάννη Καλαβριανού, καθώς και την πρωτότυπη μουσική του Θοδωρή Οικονόμου. Το αποτέλεσμα είναι μια παράσταση που σέβεται το αρχικό έργο, αλλά ταυτόχρονα το φέρνει με φρεσκάδα στο σήμερα.

Δεν το θυμόμουν ποιο το βαφτιστικό μου. Μήπως να θυμηθείς και εσύ Γιάνναινα πως σε λένε και όλοι να ξαναρχίσουμε να ζούμε όπως μας πρέπει; – Στάθαινα

Συνολικά, πρόκειται για μια θεατρική εμπειρία που αναδεικνύει τον πλούτο της λαϊκής εικονιστικής σκέψης και της ποιητικής φαντασίας της ελληνικής παράδοσης. Ένα έργο που συγκινεί, ψυχαγωγεί και υπενθυμίζει πόσο βαθιά ριζωμένες είναι οι ιστορίες της αγάπης, της μνήμης και της κοινότητας στον ελληνικό πολιτισμό.

Θυμόσαστε το αστέρι που είπαμε στην αρχή; Πάρτε το μαζί σας τώρα που θα φεύγετε! Μην το ξεχάσετε! Γιατί ένα μικρό τυχαίο άστρο μπορεί να μας κάνει να ξαναπιστέψουμε πως είναι ωραίος ο κόσμος! – Χρόνης

ΕΙΣΙΤΗΡΙΑ: ΕΔΩ

Αυτή η κριτική στοχεύει να προβάλει τις κεντρικές αρετές της παράστασης και να ενθαρρύνει τους αναγνώστες να βιώσουν την εμπειρία από κοντά καθώς και να δείξει τις αδυναμίες αυτής.

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ

Ο Αγαπητικός της Βοσκοπούλας, των Θοδωρή Οικονόμου και Γιάννη Καλαβριανού, σε σκηνοθεσία Γιάννη Καλαβριανού, έρχεται τον Φεβρουάριο να συγκινήσει, να ψυχαγωγήσει και να συναρπάσει το κοινό στο Θέατρο Ακροπόλ.

Μουσική – ενορχήστρωση – διδασκαλία τραγουδιών: Θοδωρής Οικονόμου
Κείμενο – στίχοι – σκηνοθεσία: Γιάννης Καλαβριανός
Κίνηση – Χορογραφία: Αλέξανδρος Κυριαζής
Σκηνικά: Εύα Μανιδάκη
Κοστούμια: Βάνα Γιαννούλα
Σχεδιασμός φωτισμών: Νίκος Βλασόπουλος
Ηχητικός σχεδιασμός: Κώστας Μπώκος
Βοηθός Σκηνοθέτη: Αλεξία Μπεζίκη
Συνεργάτης διδασκαλίας τραγουδιών: Μυρτώ Τίκωφ
Βοηθός Σκηνογράφου: Άννα Μπίζα, Μαρία Καλοφούτη
Βοηθός Ενδυματολόγου: Αλέξανδρος Γαρνάβος
Θεατρολόγος – Επιμέλεια προγράμματος: Βάνια Παπανικολάου
Φωτογραφίες: Ελίνα Γιουνανλή, Κωνσταντίνος Ζουρνάς
Trailer Παράστασης: Κωνσταντίνος Ζουρνάς
Επικοινωνία: Αγλαΐα Παγώνα
Διαδικτυακή επικοινωνία: Κωνσταντίνος Ζουρνάς
Διεύθυνση & Εκτέλεση παραγωγής: Αγνή Μοίρα, Αλεξάνδρα Μήτσου

Παίζουν:
Λάζαρος Γεωργακόπουλος, Ελένη Ουζουνίδου, Μάρκος Παπαδοκωνσταντάκης, Ασημένια Βουλιώτη, Γιάννης Αναστασάκης, Γιώργος Γλάστρας, Στέλλα Αντύπα, Μαριάμ Ρουχάτζε, Ευσταθία Λαγιόκαπα, Χρήστος Γκρόζος, Φάνης Κοσμάς, και η Τάνια Τσανακλίδου

Μουσικοί επί σκηνής:
Βαγγέλης Παρασκευαΐδης: Κρουστά – Βιμπράφωνο
Κώστας Φόρτσας: Γκάιντα – Κλαρίνο – Καβάλ
Δημήτρης Χουντής: Σοπράνο Σαξόφωνο – Φλογέρες
Παρασκευάς Κίτσος: Ηλεκτρικό Μπάσο
Κωνσταντίνος Τσιμπούκης: Μπάσο μπουζούκι

Παραγωγή: ARISE ENTERTAINMENT AND MORE – ΘΕΑΤΡΟ ΑΚΡΟΠΟΛ

Πηγή: Allaboutarts.gr