«Ο ΟΥΡΑΝΟΣ ΚΑΤΑΚΟΚΚΙΝΟΣ στον γαλαξία της Αναγνωστάκη»: Κριτική Παράστασης
✒️Γράφει: Σωτήρης Σουλούκος
Παρακολουθήσαμε την παράσταση «Ο ΟΥΡΑΝΟΣ ΚΑΤΑΚΟΚΚΙΝΟΣ στον γαλαξία της Αναγνωστάκη» στο Θέατρο Ψυρρή και σας μεταφέρουμε τις εντυπώσεις μας.
Μια ταράτσα με στέγη τον ουρανό. Ένας χώρος ανοιχτός, σχεδόν εκτεθειμένος, αλλά ταυτόχρονα βαθιά προσωπικός. Εκεί, ανάμεσα σε λίγα αντικείμενα που μοιάζουν να λειτουργούν ως καταφύγιο, μια γυναίκα στέκεται με ένα ποτήρι στο χέρι και αρχίζει να μιλά. Να θυμάται. Να εξομολογείται. Ο «Ουρανός κατακόκκινος» στον γαλαξία της Λούλα Αναγνωστάκη δεν είναι απλώς μια αφήγηση· είναι μια κατάδυση στη μνήμη και στη μοναξιά.
Η Ρούλα Πατεράκη δίνει σάρκα και οστά στη Σοφία Αποστόλου, μια γυναίκα μορφωμένη, φιλόμουση, που έζησε τη ζωή της ανάμεσα σε έντονες αντιθέσεις: έρωτας και απώλεια, χαρά και πόνος, πληρότητα και κενό. Μέσα από την ερμηνεία της Πατεράκη, η Σοφία Απόστολου δεν παρουσιάζεται ως μια μια μορφή που κουβαλά την πτώση της, αλλά ως ένας άνθρωπος που συνεχίζει να αισθάνεται, να θυμάται, να επιθυμεί. Το αλκοόλ λειτουργεί ταυτόχρονα ως παρηγοριά και ως παγίδα — της στέρησε πολλά, αλλά έγινε και ο τρόπος να αντέξει.
Γιατί έπρεπε να γίνω αλκοολική; Πως μου ήρθε να το αρχίσω εγώ που δεν έβαζα σταγόνα στο στόμα μου;
Η παράσταση αποκτά μια ιδιαίτερη δυναμική μέσα από τη συνάντηση τριών γυναικών επί σκηνής: της Αναγνωστάκη, της Πατεράκη και της Αποστόλου. Τα όρια ανάμεσά τους μοιάζουν να καταργούνται. Οι φωνές τους μπλέκονται, δημιουργώντας μια ενιαία παρουσία που ξεπερνά το ατομικό και αγγίζει το συλλογικό. Σε αυτή τη μορφή μπορεί κανείς να αναγνωρίσει κάθε άνθρωπο που αγάπησε, που έχασε, που προσπάθησε να σταθεί όρθιος.
Οι αναφορές σε εμβληματικές στιγμές του ελληνικού θεάτρου — από το Υπόγειο του Κάρολος Κουν μέχρι παραστάσεις όπως το «Σ’ εσάς που με ακούτε» και τα «Διαμάντια και Μπλουζ» με την Τζένη Καρέζη και τον Κώστα Καζάκο — λειτουργούν σαν νήματα που ενώνουν τη ζωή της ηρωίδας με την ίδια την ιστορία του θεάτρου. Το θέατρο γίνεται για εκείνη ένας τρόπος διαφυγής, αλλά και επιβίωσης. Ένα καταφύγιο απέναντι στο κενό και την απώλεια.
Η μοναξιά διαπερνά ολόκληρη την παράσταση. Κι όμως, δεν είναι απόλυτη. Υπάρχουν συνομιλητές — έστω και άυλοι. Οι ρόλοι, οι φωνές, οι μνήμες. Και πάνω απ’ όλα, η μουσική. Η ζωντανή μουσική από τον Βάιο Πράππα λειτουργεί σαν ένας σιωπηλός συνοδοιπόρος, που άλλοτε υπογραμμίζει και άλλοτε απαλύνει τα συναισθήματα, συνοδεύοντας τη διαδρομή της ηρωίδας.
Η Ρούλα Πατεράκη αναλαμβάνει τη δραματουργία, τη σκηνοθεσία και την ερμηνεία με μια προσέγγιση που διακρίνεται για την ευφυΐα, την τρυφερότητα και τον ρεαλισμό της. Με εμφανή σεβασμό στο έργο και την προσφορά της Λούλα Αναγνωστάκη στο ελληνικό θέατρο, αποφεύγει τις υπερβολές και επιλέγει μια λιτή, ουσιαστική γραμμή. Η σκηνοθετική της ματιά αναδεικνύει το κείμενο χωρίς να το επισκιάζει, ενώ η ερμηνεία της ισορροπεί ανάμεσα στη συγκράτηση και τη συναισθηματική έκθεση, επιτρέποντας στη βαθύτερη ανθρώπινη διάσταση της ηρωίδας να αναδυθεί με φυσικότητα.
Σκηνογραφικά, η Ελίνα Λούκου επιλέγει μια λιτή προσέγγιση, αφήνοντας χώρο στο κείμενο και στην ερμηνεία να αναδειχθούν. Το κοστούμι του Νίκου Χαρλαύτη κινείται στην ίδια γραμμή, διακριτικό και ουσιαστικό, ενώ οι φωτισμοί του Γιάννη Δρακουλαράκου δημιουργούν τις απαραίτητες εναλλαγές ανάμεσα στο φως και τη σκιά — όπως ακριβώς συμβαίνει και μέσα στη μνήμη.
Η παράσταση ισορροπεί ανάμεσα στο δραματικό και το χιουμοριστικό στοιχείο, χωρίς να χάνει ποτέ την αλήθεια της. Με έντονες συναισθηματικές μεταπτώσεις, οδηγεί τον θεατή από τη συγκίνηση σε μια πικρή αναγνώριση.
Ο «Ουρανός κατακόκκινος» είναι, τελικά, μια παράσταση για τη μνήμη, την απώλεια και την ανάγκη του ανθρώπου να αφηγηθεί τη ζωή του πριν χαθεί μέσα της. Μια εξομολόγηση που δεν ζητά λύτρωση — μόνο να ακουστεί.
Αχ είστε σαν ένα μικρό κοριτσάκι γεμάτο παράπονο, είπε η Σόνια.
ΕΙΣΙΤΗΡΙΑ: ΕΔΩ
Αυτή η κριτική στοχεύει να προβάλει τις κεντρικές αρετές της παράστασης και να ενθαρρύνει τους αναγνώστες να βιώσουν την εμπειρία από κοντά καθώς και να δείξει τις αδυναμίες αυτής.
ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ
Δραματουργία-Σκηνοθεσία-Ερμηνεία: Ρούλα Πατεράκη
Μουσικός επί σκηνής ο Βάιος Πράπας
Σκηνογραφία: Ελίνα Λούκου
Κοστούμι: Νίκος Χαρλαύτης
Φωτισμοί: Γιάννης Δρακουλαράκος
Βίντεο: Έφη Καρανικόλα
Βοηθός Σκηνοθέτης: Ευανθία Κουρμούλη
«Ευχαριστούμε τη θεατρολόγο Δηώ Καγγελάρη για την πολύτιμη επιστημονική συμβολή της στη σύνθεση της δραματουργίας.»
Διεύθυνση Καλλιτεχνικού Προγραμματισμού & Επικοινωνίας: Ελίνα Λαζαρίδου, lazaridou@a-th.gr
Επικοινωνία Παράστασης: Αντώνης Κοκολάκης kokolakispr@artnews
Δημόσιες Σχέσεις: Μαργαρίτα Μαρμαρά – mmarmara@dpgroup.gr
Τμήμα Επικοινωνίας: Όλγα Κομνηνού – okomninou@a-th.gr
Ιωάννα Ζωζέφα Πέγκου – izpegkou@a-th.gr
