«Ο πατέρας μου, ο Ιάκωβος»: Κριτική Παράστασης
✒️ Γράφει: Σωτήρης Σουλούκος
Παρακολουθήσαμε την πρεμιέρα της παράστασης «Ο πατέρας μου, ο Ιάκωβος» στο Ξενοδοχείο Μπάγκειον και σας μεταφέρουμε τις εντυπώσεις μας.
Στο Ξενοδοχείο Μπάγκειον για τρεις παραστάσεις!
Το έργο «Ο πατέρας μου, ο Ιάκωβος» εξερευνά τη σχέση της Κατερίνας Καμπανέλλη με τον διάσημο πατέρα της και τη σκιά που άφησε πίσω του, τόσο μέσω της καλλιτεχνικής του πορείας όσο και μέσω των τραυματικών εμπειριών από το στρατόπεδο συγκέντρωσης Μαουτχάουζεν. Η σκηνοθέτιδα Ελισάβετ Χάσσε, με πολυετή ενασχόληση στη μνήμη και το τραύμα, δημιούργησε το έργο έπειτα από δύο χρόνια προσωπικών συνεντεύξεων με την Κατερίνα, μελετώντας παράλληλα εκτενές αρχειακό υλικό και μαρτυρίες.
Στη σκηνή συναντιούνται δύο εκδοχές της Κατερίνας —η παιδική και η ενήλικη— που ξαναζούν τις στιγμές της οικογενειακής τους ζωής στην Αθήνα: τη ζεστασιά του πατέρα, την προσπάθειά του να δημιουργήσει ένα ασφαλές περιβάλλον, αλλά και τη σιωπή του γύρω από τις φρικαλεότητες που έζησε στο στρατόπεδο. Εκείνος απέφευγε να μιλήσει, θέλοντας να την προστατέψει, μετατρέποντας όμως τα βιώματά του σε τέχνη.
Η παράσταση μιλά για όσα μένουν ανείπωτα, για τη μνήμη που περνά από γενιά σε γενιά και για τη δύναμη της δημιουργίας να αγγίζει όσα δεν χωρούν στις λέξεις. Εντάσσεται στο ευρύτερο πρότζεκτ της Χάσσε «Η δική σου ιστορία», που επικεντρώνεται στη σύνδεση προσωπικών αφηγήσεων με τη συλλογική μνήμη.
Μια παράσταση δεν είναι ποτέ μόνο ό,τι βλέπουμε στη σκηνή. Είναι οι μνήμες που ξυπνά, οι σιωπές που φωτίζει και οι άνθρωποι που αναδύονται μέσα από τις λέξεις και τα βλέμματά της.
Στο «Ο πατέρας μου, ο Ιάκωβος», η μνήμη συναντά τη θεατρική πράξη με τρόπο τρυφερό και βαθιά ανθρώπινο, δίνοντάς μας την ευκαιρία να κοιτάξουμε από κοντά μια σχέση πατέρα και κόρης, αλλά και το βάρος της ιστορίας που κουβαλά κανείς σιωπηλά. Πρόκειται για μια παράσταση που δεν επιδιώκει να εντυπωσιάσει· επιδιώκει να συγκινήσει. Και το καταφέρνει.
Η παράσταση φωτίζει τον άνθρωπο Ιάκωβο Καμπανέλλη μέσα από την αφήγηση και το βλέμμα της κόρης του, της Κατερίνας. Η Αλεξάνδρα Σκένδρου, που υποδύεται την ενήλικη Κατερίνα Καμπανέλλη, παραδίδει μια ερμηνεία βαθιά ανθρώπινη και γεμάτη λεπτές αποχρώσεις. Δεν αναπλάθει απλώς τις μνήμες της∙ τις ξαναζεί, τις φωτίζει και τις μεταμορφώνει σε εικόνες που αγγίζουν τον θεατή. Μέσα από τη δική της φωνή αναδύεται ο άνθρωπος πίσω από τον δημιουργό: διακριτικός, ζεστός, ήρεμος αλλά και γεμάτος ζωή.
Δίπλα της, η Αθανασία Τσοπαναργιά, ως η μικρή Κατερίνα Καμπανέλλη, προσφέρει μια τρυφερή και αληθινή ερμηνεία. Η παιδικότητά της λειτουργεί σαν ζωντανή ανάμνηση, σαν μια φωτεινή ψηφίδα του παρελθόντος που συμπληρώνει με ιδανικό τρόπο τη διαδρομή της ενήλικης Κατερίνας.
Η αναφορά στην κυριακάτικη μαγειρική του πατέρα της — μια μικρή οικογενειακή τελετουργία — δίνει οικειότητα και ζεστασιά στο αφήγημα και φέρνει στην επιφάνεια τη βαθιά αγάπη που συνέδεε πατέρα και κόρη. Η Σκένδρου ξεχωρίζει ιδιαίτερα στο γερμανικό τραγούδι «Αγάπησα μια φλαμουριά», το οποίο αποδίδει με συγκίνηση και καθαρό συναίσθημα.
Σημαντικό ρόλο στο τελικό αποτέλεσμα παίζει η Σκηνοθεσία / Δραματουργία / Σύλληψη της Ελισάβετ Χάσσε, η οποία διαμορφώνει έναν χώρο όπου η μνήμη γίνεται ζωντανό υλικό. Με λεπτή αισθητική και καθαρή καλλιτεχνική γραμμή, η Χάσσε δημιουργεί μια ατμόσφαιρα ονειρική, σχεδόν αιωρούμενη, όπου το παρελθόν και το παρόν ενώνονται χωρίς ρήξεις. Η σκηνοθετική της προσέγγιση επιτρέπει στους δύο χρόνους της Κατερίνας —την παιδική και την ενήλικη— να συνυπάρξουν αρμονικά στη σκηνή.
Ιδαίτερη αναφορά αξίζει να γίνει στον Κοσμά Μεταξόπουλο, ο οποίος συνέβαλε σημαντικά στην κινησιολογική προσέγγιση της παράστασης, ιδιαίτερα στην εναρκτήρια σκηνή με το μπαλέτο. Γενικότερα παρείχε δημιουργικές ιδέες για την κίνηση σε επιμέρους σκηνές και, με στοχευμένες παρεμβάσεις, υποστήριξε τη διαμόρφωση της συνολικής κινησιολογίας του έργου.
Συνολικά, η παράσταση αποτελεί μια βαθιά προσωπική κατάθεση αγάπης. Δεν τιμά απλώς τον Καμπανέλλη-συγγραφέα∙ τιμά τον Καμπανέλλη-πατέρα. Και μέσα από τις εξαιρετικές ερμηνείες και την ευαίσθητη σκηνοθετική ματιά, το κοινό φεύγει γεμάτο μνήμη, συγκίνηση και σεβασμό.
Στο τέλος, μένουν η απαλότητα της μνήμης, η ευγένεια της σιωπής και η δύναμη της τέχνης να αγγίζει ό,τι δύσκολα χωρά σε λόγια. Η παράσταση της Ελισάβετ Χάσσε δεν αφηγείται απλώς την ιστορία του Ιάκωβου και της Κατερίνας Καμπανέλλη· μας καλεί να θυμηθούμε τους δικούς μας ανθρώπους, αυτά που δεν προλάβαμε να πούμε, και τα σημάδια που αφήνουν πίσω τους οι ζωές τους στις δικές μας. Μια παράσταση που κλείνει απαλά την πόρτα της σκηνής, αλλά αφήνει ανοιχτή την καρδιά του θεατή.
Συντελεστές
Σκηνοθεσία / Δραματουργία / Σύλληψη: Ελισάβετ Χάσσε
Επικοινωνία: Iωάννα Φωτιάδη
ΔΙΑΝΟΜΗ
Ερμηνεία: Αλεξάνδρα Σκένδρου, Αθανασία Τσοπαναργιά
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ
13, 14 και 15 Νοεμβρίου, στο Ξενοδοχείο Μπάγκειον, στις 20:00 Πλατεία Ομονοίας 18, έναντι εξόδου Μετρό «Αθηνάς- Σταδίου».
Είσοδος ελεύθερη – απαιτείται κράτηση θέσης στο mydadiakovos@gmail.com
Πληροφορίες: Η παράσταση «Ο πατέρας μου, ο Ιάκωβος» χρηματοδοτήθηκε από το Γερμανικό Ομοσπονδιακό Υπουργείο Εξωτερικών μέσω του Ελληνογερμανικού Ταμείου για το Μέλλον.
