«Οι Από Κάτω»: Κριτική Παράστασης
✒️Γράφει: Ιωάννης Αρμυριώτης & Σωτήρης Σουλούκος
Παρακολουθήσαμε την παράσταση «Οι Από Κάτω» στο Θέατρο AUDITORIUM και σας μεταφέρουμε τις εντυπώσεις μας.
Μετά από δύο sold out σεζόν με το «Μίξερ», η Ζέτη Φίτσιου επιστρέφει με τη νέα της κωμωδία«Οι Από Κάτω», βραβευμένη με το Κρατικό Βραβείο Συγγραφής Θεατρικού Έργου 2022, σε σκηνοθεσία του Κώστα Σιλβέστρου. Με πρωταγωνιστές τους Ερρίκο Λίτση, Κώστα Καζάκα και Άνδρη Θεοδότου, η παράσταση συνδυάζει καυστικό χιούμορ, τρυφερότητα και συγκίνηση, φωτίζοντας τις αθέατες πλευρές μιας κοινωνίας όπου άλλοι μένουν «από πάνω» και άλλοι «από κάτω». Μέσα από μια σύγχρονη και αιχμηρή ματιά, το έργο θέτει με ευαισθησία το ερώτημα για το πού βρίσκεται τελικά η αλήθεια της ανθρώπινης ύπαρξης: στην επιφάνεια ή σε όσα κρύβονται από κάτω.
«Οι Από Κάτω»: Μια σκοτεινά κωμική κραυγή για τους αόρατους ανθρώπους!
Πρόκειται για μια σύγχρονη κοινωνική κωμωδία με έντονα στοιχεία σάτιρας, ανθρωπιάς και υπαρξιακού προβληματισμού. Με αφορμή έναν σκοτεινό, σχεδόν δυστοπικό κόσμο, το έργο σχολιάζει με καυστικό αλλά και βαθιά ανθρώπινο τρόπο τις κοινωνικές ανισότητες, την ανάγκη για αποδοχή και τη διαρκή αγωνία του ανθρώπου να ανήκει κάπου και να γίνεται ορατός.
Στο επίκεντρο της ιστορίας βρίσκονται δύο κατάδικοι για ληστεία τράπεζας, οι οποίοι εδώ και χρόνια εκτίουν την ποινή τους εκτελώντας καταναγκαστικά έργα καθαρισμού ενός υπονόμου. Αποκομμένοι από τον «επάνω» κόσμο, ζουν μέσα στη βρωμιά, τη μοναξιά και την εγκατάλειψη, έχοντας ως μοναδική συντροφιά τα σκουπίδια, τους αρουραίους και ο ένας τον άλλον. Πρόκειται για δύο ανθρώπους ξεχασμένους από την κοινωνία, δύο φιγούρες που λειτουργούν σαν καθρέφτης μιας πραγματικότητας όπου κάποιοι άνθρωποι θεωρούνται «αόρατοι».
Θετική σκέψη, Βλάσση! Θετική σκέψη! Ξέρεις πόσο σημαντικό είναι; Είναι αυτό που λέμε αυθυποβολή. – Ερρίκος (Ερρίκος Λίτσης)
Και να σου πω. Αυτό το παθαίνει ο Δήμαρχος ή εμείς; – Βλάσσης (Κώστας Καζάκας)
Την αυθυποβολή; Εμείς!
Και ο Δήμαρχος τι παθαίνει;
Τίποτα.
Δεν είναι δίκαιο αυτό!
Πρέπει να έχουμε πίστη και υπομονή, Βλάσση. Η τρύπα θα κλείσει, εμείς θα καθαρίσουμε και ύστερα θα γυρίσουμε στα σπίτια μας.
Ο Ερρίκος, τον οποίο ερμηνεύει εξαιρετικά ο Ερρίκος Λίτσης, βρίσκει καταφύγιο στα βιβλία και στη γνώση. Η πνευματική τροφή είναι για εκείνον ο μόνος τρόπος διαφυγής από τη σκληρή πραγματικότητα. Από την άλλη, ο Βλάσσης, που υποδύεται ο Κώστας Καζάκας, είναι βυθισμένος στην εικόνα μιας τηλεόρασης, ζηλεύοντας μια ζωή σαν αυτή των διάσημων ανθρώπων που βλέπει καθημερινά στην οθόνη. Οι δύο αυτοί χαρακτήρες λειτουργούν συμβολικά: ο ένας εκπροσωπεί το πνεύμα και ο άλλος την ύλη, δύο διαφορετικές μορφές επιβίωσης μέσα στην ίδια σκοτεινή συνθήκη.
Η ειρωνεία της κατάστασής τους κορυφώνεται μέσα από την ίδια τους την ποινή. Θα είναι ελεύθεροι μόνο όταν καθαρίσουν ολοκληρωτικά τον υπόνομο. Όμως, ακριβώς από πάνω υπάρχει μια τρύπα από την οποία πέφτουν συνεχώς νέα σκουπίδια, γεμίζοντας ξανά τον χώρο. Ένας δυνατός και ευφυής συμβολισμός για έναν κόσμο όπου οι άνθρωποι που βρίσκονται «από κάτω» μοιάζουν καταδικασμένοι να παλεύουν ασταμάτητα μέσα σε έναν φαύλο κύκλο, χωρίς ποτέ να μπορούν πραγματικά να ξεφύγουν.
Η ανατροπή έρχεται όταν, μαζί με τα σκουπίδια, καταλήγει στον υπόνομο και μια διάσημη influencer, η Έμυ, την οποία ερμηνεύει η Άνδρη Θεοδότου. Η παρουσία της ταράζει τη μέχρι τότε ισορροπία των δύο ανδρών, ενώ ταυτόχρονα λειτουργεί σαν μια αχτίδα ελπίδας και σύνδεσης με τον «επάνω» κόσμο. Μέσα από την Έμυ, το έργο σχολιάζει εύστοχα τη σύγχρονη κοινωνία της εικόνας, των followers και της επιφανειακής αποδοχής, θέτοντας ερωτήματα γύρω από τη ουσιαστική αξία του ανθρώπου σήμερα.
Αυτό πια δεν είναι σωφρονιστικό σύστημα, η κόλαση του Δάντη είναι. Αλήθεια, Βλάσση, ξέρεις τι σκέφτομαι καμιά φορά; Το κάνουν για να μας βασανίσουν μέχρι εσχάτων. Επειδή κλέψαμε πριν από χρόνια εκείνη την τράπεζα. Μιας και όποιος τολμήσει, όποιος προσπαθήσει να αφαιρέσει έστω ένα cent από το κοινωνικό τους τερατούργημα τον εκδικούνται μέχρι θανάτου!– Ερρίκος
Το κείμενο της Ζέτης Φίτσιου είναι ιδιαίτερα ευφυές και πολυεπίπεδο. Πίσω από το χιούμορ και τις ξεκαρδιστικές ατάκες, κρύβεται μια αιχμηρή κοινωνική κριτική. Οι «Από πάνω» παρουσιάζονται ως οι καθωσπρέπει, οι επιτυχημένοι, οι «ηθικοί» και κοινωνικά αποδεκτοί άνθρωποι. Αυτοί που περπατάνε με το κεφάλι ψηλά, που είναι τίμιοι, ευσυνείδητοι και “καθαροί”. Αντίθετα, οι «Από κάτω» είναι οι περιθωριακοί, οι ξεχασμένοι, οι άνθρωποι που το σύστημα έχει ήδη καταδικάσει. Κι όμως, το έργο δείχνει πόσο λεπτή είναι τελικά αυτή η διαχωριστική γραμμή και πόσο εύκολα μπορεί κάποιος να βρεθεί από τη μία πλευρά στην άλλη.
Η σκηνοθεσία του Κώστα Σιλβέστρου αποδίδει εξαιρετικά την ατμόσφαιρα του έργου, ισορροπώντας με ακρίβεια ανάμεσα στην κωμωδία και τη συγκίνηση. Με αμεσότητα και ειλικρίνεια φωτίζει τους χαρακτήρες και τις εσωτερικές τους διαδρομές, αναδεικνύοντας τόσο την ανθρώπινη πλευρά τους όσο και τη σατιρική διάσταση του κειμένου.
Ιδιαίτερη αναφορά αξίζει και στο εντυπωσιακό σκηνικό της παράστασης. Από τη στιγμή που ο θεατής εισέρχεται στην αίθουσα, αντικρίζει έναν υποβλητικό σκηνικό υπόνομο που εντυπωσιάζει με τη λεπτομέρεια, τις υφές, τα χρώματα και τη μοντέρνα αισθητική του. Τα σκηνικά και τα props δημιουργούν έναν απολύτως ζωντανό κόσμο, ενώ τα κοστούμια της Γεωργία Μπούρδα συμπληρώνουν ιδανικά το σύνολο, προσφέροντας ένα άρτιο και ιδιαίτερα προσεγμένο αισθητικό αποτέλεσμα.
Οι ερμηνείες και των τριών πρωταγωνιστών ξεχωρίζουν για την αλήθεια, την αμεσότητα και την πειστικότητά τους. Η χημεία μεταξύ τους είναι εξαιρετική, με αποτέλεσμα οι διάλογοι να ρέουν φυσικά και οι κωμικές στιγμές να προκαλούν αυθεντικό γέλιο, χωρίς ποτέ να χάνεται η συγκινησιακή δύναμη του έργου.
Οι «Από Κάτω» είναι τελικά μια παράσταση που, πίσω από το χιούμορ και την κωμική της επιφάνεια, μιλά ουσιαστικά για την κοινωνία μας. Για την ανάγκη του ανθρώπου να αναγνωρίζεται, να αποκτά αξία μέσα από την εικόνα και την αποδοχή των άλλων. Για το πόσο δύσκολο είναι να «ανέβεις» κοινωνικά όταν βρίσκεσαι ήδη στο περιθώριο, αλλά και για το πόσο εύκολα οι «από πάνω» ξεχνούν εκείνους που παραμένουν «από κάτω».
Ηρεμίστε δεσποινίς. Κανείς δεν πρόκειται να σας δώσει σημασία. – Ερρίκος
Εμένα όλοι μου δίνουν σημασία. – Έμυ (Άνδρη Θεοδότου)
Εκεί πάνω μπορεί. Εδώ κάτω μας έχουν γραμμένους! – Ερρίκος
Και ποιοι είστε εσείς; – Έμυ
ΕΙΣΙΤΗΡΙΑ: ΕΔΩ
Αυτή η κριτική στοχεύει να προβάλει τις κεντρικές αρετές της παράστασης και να ενθαρρύνει τους αναγνώστες να βιώσουν την εμπειρία από κοντά καθώς και να δείξει τις αδυναμίες αυτής.
ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ
ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ:
Έργο: Ζέτη Φίτσιου
Σκηνοθεσία: Κώστας Σιλβέστρος
Μουσική: Ecati
Σκηνικά – Κοστούμια: Γεωργία Μπούρδα
Σχεδιασμός φωτισμού: Γιώργος Τέλλος
Βοηθός σκηνοθέτη: Σπύρος Σπεραντζάς
Φωτογραφίες – Trailer: Διονύσης Κούτσης
Οπτική ταυτότητα παράστασης: Ιωάννης Τσίγκας
Μακιγιάζ φωτογράφισης: Όλγα Φαλέι
Γραφείο Τύπου – Επικοινωνία: Μαρία Τσολάκη
Digital manager: Ανδρέας Κυριακάκης
Διεύθυνση & οργάνωση παραγωγής: Σπύρος Σπεραντζάς
Υπεύθυνη παραγωγής: Ιωάννα Συμεωνίδου
Παραγωγή: Αειρείτη
Με τους: Ερρίκος Λίτσης, Κώστας Καζάκας, Άνδρη Θεοδότου
Στην παράσταση ακούγονται οι φωνές των: Ελισάβετ Κωνσταντινίδου, Γιάννη Μποσταντζόγλου, Θανάση Αλευρά, καθώς και του Ηλία Μαμαλάκη
