«Πριν Ανοίξουμε Φτερά»: Κριτική Παράστασης
✒️ Γράφει: Σωτήρης Σουλούκος & Ιωάννης Αρμυριώτης
Παρακολουθήσαμε την παράσταση «Πριν Ανοίξουμε Φτερά» στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης στην Κεντρική Σκηνή και σας μεταφέρουμε τις εντυπώσεις μας μέσα από την παρακάτω ανασκόπηση.
Από τις 9 Οκτωβρίου 2025, το Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης παρουσιάζει το έργο «Πριν Ανοίξουμε Φτερά» του Φλοριάν Ζελέρ, σε σκηνοθεσία της Άννας Μαρίας Παπαχαραλάμπους. Το κείμενο του Ζελέρ, γνωστού για την ευαισθησία και την ισορροπία του ανάμεσα στο χιούμορ και τη συγκίνηση, αγγίζει με λεπτότητα ζητήματα όπως η απώλεια της μνήμης, η οικογενειακή φροντίδα και η σταδιακή φθορά της ταυτότητας. Μέσα από τη σχέση του Αντρέ και της Μαντλέν, ο χρόνος μπερδεύεται, ο χώρος γίνεται εύθραυστος και οι κόρες τους βρίσκονται αντιμέτωπες με το αμείλικτο ερώτημα: πώς στηρίζεις εκείνον που φεύγει αθόρυβα; Το έργο δεν κηρύττει, αλλά προσκαλεί τον θεατή να νιώσει, να θυμηθεί και να αναρωτηθεί για την αγάπη όταν η μνήμη υποχωρεί.
Στον πρωταγωνιστικό ρόλο του Αντρέ εμφανίζεται ο Δημήτρης Καταλειφός, πλαισιωμένος από τους Ζωή Ρηγοπούλου, Μαρκέλλα Γιαννάτου, Φιόνα Γεωργιάδη, Σαράντο Γεωγλερή και Ντίνα Αβαγιανού. Με αυτή την παραγωγή, και με το «Cleansed» της Σάρα Κέιν που θα ακολουθήσει, οι Θεατρικές Επιχειρήσεις Τάγαρη εγκαινιάζουν μια νέα συνεργασία με το Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης, φέρνοντας σημαντικά θεατρικά έργα στο προσκήνιο του σύγχρονου πολιτισμού.
Νομίζεις οτι oι άνθρωποι πεθαίνουν και πάει. Και όμως δεν είναι πάντα έτσι… Καταλαβαίνεις; -Πατέρας, (Δημήτρης Καταλειφός)
«Πριν Ανοίξουμε Φτερά»: Μια παράσταση για τη μνήμη, τον χρόνο και την τρυφερότητα των ανθρώπων
Η παράσταση «Πριν ανοίξουμε φτερά» είναι από εκείνες τις θεατρικές στιγμές που δεν προσπαθούν να εντυπωσιάσουν, αλλά να σε κάνουν να σταθείς, να ακούσεις, να νιώσεις. Από τα πρώτα λεπτά αντιλαμβάνεσαι ότι όλα βρίσκονται στο κατάλληλο σημείο την κατάλληλη στιγμή. Η σκηνοθεσία λειτουργεί με ακρίβεια, αλλά και με διακριτικότητα· τίποτα δεν φωνάζει, όλα αναπνέουν.
Οι ηθοποιοί προσεγγίζουν τους ρόλους τους με ηρεμία και ευγένεια. Σου δίνουν χώρο να τους παρατηρήσεις, να ακούσεις κάθε παύση, κάθε βλέμμα. Είναι σαν να βλέπεις γνώριμους ανθρώπους του διπλανού σπιτιού. Η τρυφερότητα και η γλυκύτητά τους μετατρέπουν το θέατρο σε χώρο ζεστό, ανθρώπινο.
Είχα μια ζωή, δεν λέω το αντίθετο αλλά στο τέλος τι απέμεινε από αυτήν; Κάποια πρόσωπα! Κάποια ονόματα που χάθηκαν μέσα στην ομίχλη εδώ και εκεί τίποτα παραπάνω. Καλύτερα ας τα ξεχάσουμε όλα αυτά… -Πατέρας, (Δημήτρης Καταλειφός)
Η Ζωή Ρηγοπούλου και ο Δημήτρης Καταλειφός εμφανίζονται σαν δυο πρόσωπα οικεία, σχεδόν δικά σου. Θυμίζουν τους γονείς που θα θέλαμε να έχουμε: ένα ζευγάρι που, παρά τα χρόνια γάμου, συνεχίζει να αγαπιέται αληθινά. Με τα μυστικά του, τους φόβους του, τις σιωπές και τις τρυφερές στιγμές—μια ιστορία αγάπης που ίσως όλοι, κάπου μέσα μας, θα θέλαμε να ζήσουμε. Και οι δύο κινούνται με απόλυτη φυσικότητα στους ρόλους τους, με μια αλήθεια που δεν χρειάζεται καμία υπερβολή. Είναι συγκινητικοί σε κάθε τους βλέμμα, σε κάθε συναίσθημα. Ο Δημήτρης Καταλειφός, ειδικά, παραδίδει μια ερμηνεία που αγγίζει το αριστουργηματικό, ειδικά στα συναισθηματικά του «ξεσπάσματα».
Το οτι μείνατε μαζί τόσο πολύ καιρό, δεν το συναντάς συχνά αν το καλοσκεφτείς. Να ξέρεις να αγαπάς τον άλλο ως το τέλος… – Κόρη, (Μαρκέλλα Γιαννάτου)
Οι δύο κόρες, η Μαρκέλλα Γιαννάτου και η Φιόνα Γεωργιάδη, ξετυλίγουν την ιστορία βήμα βήμα. Με τις αφηγήσεις, τις μνήμες και τις μικρές τους εξομολογήσεις, πλάθουν σιγά σιγά το σκηνικό της υπόθεσης. Παρουσίες χαρισματικές και γοητευτικές, δίνουν ζωντάνια και ρυθμό σε κάθε σκηνή.
Το γεγονός οτι είμαστε εδώ νομίζω… Όλα μπλέκονται στο κεφάλι μου, στο δικό σου όχι; Όλα… Οι αναμνήσεις… – Κόρη, (Μαρκέλλα Γιαννάτου)
Τέλος, ο Σαράντος Γεωγλερής και η Ντίνα Αβαγιανού, αν και εμφανίζονται για λίγο στη σκηνή, έχουν μία παρουσία που είναι απόλυτα ταιριαστή με την εξέλιξη της ιστορίας και την ατμόσφαιρα της παράστασης. Σύντομοι αλλά ουσιαστικοί, συμπληρώνουν ιδανικά το σύνολο.
Η υπόθεση δεν προσφέρει τίποτα έτοιμο. Σε προκαλεί να συμμετέχεις. Να σκεφτείς, να συνδυάσεις, να συγκρατήσεις πληροφορίες και να συνδέσεις τα κομμάτια. Από την αρχή νιώθεις πως κάτι παράξενο συμβαίνει, αλλά δεν μπορείς να το προσδιορίσεις. Κι έτσι, βήμα βήμα, χτίζεται η ιστορία. Είναι μια παράσταση που απαιτεί την προσοχή του νου και ανταμείβει την καρδιά.
-Λένε οτι η ζωή είναι σύντομη, αλλά δεν είναι αλήθεια. Είναι τρομακτικά μεγάλη! – Μητέρα, (Ζωή Ρηγοπούλου)
-Μερικές φορές φαίνεται ατελείωτη. -Πατέρας, (Δημήτρης Καταλειφός)
-Ναι, αλλά όταν τελειώνει, δεν μπορεί παρά να είναι μια απελευθέρωση. Δεν το πιστεύεις αυτό; – Μητέρα, (Ζωή Ρηγοπούλου)
Το σκηνικό είναι από μόνο του μια εμπειρία. Τα χόρτα στις άκρες της σκηνής δημιουργούν την αίσθηση ενός εξωτερικού χώρου· ακριβώς δίπλα, το εσωτερικό ενός σπιτιού: ήρεμο, φθαρμένο, γεμάτο βιβλία και αναμνήσεις. Ένα τραπέζι στη μία άκρη, μια πολυθρόνα στην άλλη, στο βάθος μια κουζίνα και ένα παράθυρο απ’ όπου ακούγεται η βροχή. Ο χώρος μυρίζει υπέροχα — σχεδόν μπορείς να τον αγγίξεις. Οι αισθήσεις προετοιμάζονται. Ένα σκηνικό μελετημένο σε βάθος, πάνω στο οποίο έχει επενδυθεί χρόνος και σκέψη — τίποτα το πρόχειρο ή βιαστικό. Κάθε λεπτομέρεια είναι άψογη: εντυπωσιακή, ζεστή και ικανή να σε βάλει μέσα στην ατμόσφαιρα του χώρου. Νιώθεις πως δεν το παρατηρείς απ’ έξω· είσαι μέρος αυτού του σπιτιού.
Πρέπει να δεις με άλλο μάτι κάποια πράγματα! Αυτό που σου φαινόταν σημαντικό γίνεται ξαφνικά ασήμαντο. Όπως τα ανέκδοτα. Στο τέλος τα ξεχνάς. Σαπουνόφουσκες. Όλα γίνονται σχετικά. Μαθαίνεις να συγχωρείς… -Πατέρας, (Δημήτρης Καταλειφός)
Ξημερώνει. Η καταιγίδα σταματά. Από εκεί ξεκινά η ιστορία — την ημέρα μετά τη νυχτερινή βροχή. Δύο ηλικιωμένοι γονείς, οι δύο κόρες τους, δύο φίλοι. Κι ανάμεσά τους, η μνήμη — άλλοτε παρούσα, άλλοτε χαμένη. Τι συμβαίνει όταν αρχίζει να ξεθωριάζει; Και τι γίνεται όταν παραμένει ζωντανή; Ο χρόνος γίνεται άλλοτε φίλος, άλλοτε εχθρός. Η φθορά, η απώλεια, η προσμονή του αγαπημένου ανθρώπου, όλα εμπλέκονται σιωπηλά.
Νομίζω η μεγαλύτερη αγωνία του ήταν οτι θα μπορούσα να πεθάνω εγώ πριν από εκείνον. Αυτό δεν θα μπορούσε να το αντέξει […] Με έβαλε να του υποσχεθώ πως δεν θα φύγω πριν από εκείνον… – Μητέρα, (Ζωή Ρηγοπούλου)
Η θεατρική παράσταση «Πριν ανοίξουμε φτερά» δεν σε καθοδηγεί. Σε καλεί να σταθείς εκεί, να παρατηρήσεις, να θυμηθείς. Είναι μια παράσταση για τη ζωή που περνά, για τις στιγμές που μένουν, για εκείνα που κουβαλάμε, όταν πια δεν μπορούμε να τα πούμε.
Ο χρόνος κύλησε κάτω από τις γέφυρες. Αλλά ποιος μπορεί αυτό να το καταλάβει… – Πατέρας, (Δημήτρης Καταλειφός)
Μια θεατρική εμπειρία που σε συγκινεί, σε βάζει σε σκέψεις και σε προβληματίζει, αλλά τελικά σε γεμίζει με την αίσθηση πως ο χρόνος σου άξιζε. Μια ιστορία για ένα ζευγάρι που, ύστερα από μια ζωή μαζί, το μόνο που θέλησε ήταν να μείνει αγκαλιασμένο. Για πάντα. Είναι από εκείνες τις παραστάσεις που σου θυμίζουν πως κάποια πράγματα — άνθρωποι, στιγμές, συνήθειες — χρειάζεται να τα αφήνεις πίσω. Να μάθεις να τα αποχωρίζεσαι, να τα ξεχνάς όταν πρέπει και να συνεχίζεις. Ότι δεν έχει νόημα να περιμένεις το αύριο∙ το ζητούμενο είναι να ζεις το τώρα.
Τι θα έκανα χωρίς εσένα; Τι θα έκανα; Τι θα έκανα; Τι θα έκανα χωρίς εσένα. – Πατέρας, (Δημήτρης Καταλειφός)
Μην ανησυχείς! Είμαι εδώ! Θα είμαι πάντα εδώ. Μην ανησυχείς, δεν θα σε αφήσω. Το ξέρεις οτι εγώ δεν αθετώ τις υποσχέσεις μου […] Οπότε μην φοβάσαι τίποτα. Σε προσέχω. Σε προσέχω μικρό μου αγόρι! – Μητέρα, (Ζωή Ρηγοπούλου)
ΕΙΣΙΤΗΡΙΑ: ΕΔΩ
Αυτή η κριτική στοχεύει να προβάλει τις κεντρικές αρετές της παράστασης και να ενθαρρύνει τους αναγνώστες να βιώσουν την εμπειρία από κοντά καθώς και να δείξει τις αδυναμίες αυτής.
ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ
Μετάφραση: Αντώνης Γαλέος
Σκηνοθεσία: Άννα Μαρία Παπαχαραλάμπους
Μουσική επιμέλεια: Ηλίας Παπαχαραλάμπους
Σκηνικά: Νατάσσα Παπαστεργίου
Φωτισμοί: Αλέξανδρος Αλεξάνδρου
Κοστούμια: Νινέτα Ζαχαροπούλου
Video art: Κάρολος Πορφύρης
Βοηθός σκηνοθέτη: Βασίλης Ψυλλάς
Βοηθός σκηνογράφου: Μαριάνθη Ράδου
Φωτογραφίες & Graphic design: Γκέλυ Καλαμπάκα
ΕΡΜΗΝΕΥΟΥΝ
Δημήτρης Καταλειφός, Ζωή Ρηγοπούλου, Μαρκέλλα Γιαννάτου, Φιόνα Γεωργιάδη, Σαράντος Γεωγλερής, Ντίνα Αβαγιανού
Επικοινωνία & Δημόσιες Σχέσεις: Όλγα Παυλάτου
Social Media: Renegade Media
Παραγωγή: Θεατρικές Επιχειρήσεις Τάγαρη
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ
Για περιορισμένο αριθμό παραστάσεων – από 9/10 έως 23/11
Πέμπτη στις 20:00
Παρασκευή στις 21:00
Σάββατο στις 17:30 & στις 21:00
Κυριακή στις 19:00
ΠΑΡΑΓΩΓΗ: ΘΕΑΤΡΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΤΑΓΑΡΗ
