«Σονάτα του Σεληνόφωτος» (Μουσικό Αναλόγιο): Κριτική
✒️Γράφει: Σωτήρης Σουλούκος
Φωτογραφίες ©: Ιωάννης Αρμυριώτης
Παρακολουθήσαμε το Μουσικό Αναλόγιο «Σονάτα του Σεληνόφωτος» στο Ολύμπια Δημοτικό Μουσικό Θέατρο «Μαρία Κάλλας» και σας μεταφέρουμε τις εντυπώσεις μας.
«Σονάτα του Σεληνόφωτος»: Ένας σκηνικός μονόλογος – Εξομολόγηση
Οι μουσικές πλημμύρισαν την αίθουσα από την πρώτη στιγμή, άλλοτε ήρεμες και άλλοτε ταραγμένες, ακολουθώντας τις σκηνές και τις ψυχικές διακυμάνσεις του ποιήματος. Δεν λειτούργησαν απλώς ως συνοδεία, αλλά ως ζωντανό δραματουργικό στοιχείο: ήχοι που άλλοτε ηρεμούσαν και άλλοτε αναστάτωναν, μουσικές ανατριχιαστικές, ικανές να διαπεράσουν το σώμα και να αγγίξουν βαθιά την ψυχή. Μέσα από αυτές, ο θεατής οδηγήθηκε σε ένα ταξίδι μοναδικό και σχεδόν μαγικό, όπου ο ήχος συνάντησε τον λόγο και το συναίσθημα.
Ἄφησέ με νἄρθω μαζί σου. Τί φεγγάρι ἀπόψε!
Εἶναι καλό τό φεγγάρι, — δέ θά φαίνεται
πού ἀσπρίσαν τά μαλλιά μου. Τό φεγγάρι
θά κάνει πάλι χρυσά τά μαλλιά μου. Δέ θά καταλάβεις.
Ἄφησέ με νἄρθω μαζί σου.
Ὅταν ἔχει φεγγάρι μεγαλώνουν οἱ σκιές μές στό σπίτι,
ἀόρατα χέρια τραβοῦν τίς κουρτίνες,
ἕνα δάχτυλο ἀχνό γράφει στή σκόνη τοῦ πιάνου
λησμονημένα λόγια — δέ θέλω νά τ’ ἀκούσω. Σώπα.
Στη σκηνή, η Παναγιώτα Βλαντή υπήρξε παρούσα με κάθε κύτταρο του σώματός της. Η αφήγησή της δεν περιορίστηκε στην εκφορά του λόγου, αλλά εξελίχθηκε σε μια ολοκληρωμένη σκηνική εξομολόγηση. Με φωνή εσωτερική, ελεγχόμενη και βαθιά φορτισμένη, και με το σώμα να συμμετέχει διακριτικά αλλά ουσιαστικά, κατάφερε να μεταφέρει τις εικόνες και τις σκέψεις της ηρωίδας – της Γυναίκας με τα Μαύρα -, οδηγώντας μας σε έναν χώρο πέρα από τα όρια της αίθουσας: το σπίτι, το παράθυρο, την καρέκλα, τη νύχτα και το φεγγάρι. Έναν χώρο μνήμης, όπου το όνειρο και η πραγματικότητα συνυπάρχουν.
Τό ξέρω πώς καθένας μονάχος πορεύεται στόν ἔρωτα,
μονάχος στή δόξα καί στό θάνατο.
Τό ξέρω. Τό δοκίμασα. Δέν ὠφελεῖ.
Ἄφησέ με νἄρθω μαζί σου.
Οι παύσεις, οι σιωπές και οι εναλλαγές έντασης στη φωνή της ηθοποιού επέτρεψαν στον λόγο να αναπνεύσει. Άλλοτε η αφήγηση γινόταν ψίθυρος, γεμάτος τρυφερότητα και θλίψη, κι άλλοτε αποκτούσε ένταση, φτάνοντας στα όρια του παραλογισμού. Έτσι, η γυναίκα του μονολόγου φαινόταν να ταλαντεύεται διαρκώς ανάμεσα στη λογική και την παραίσθηση, ανάμεσα στη μνήμη όσων πέρασαν και στην επίγνωση της φθοράς.
κι οὔτε ἔχει σημασία πού ἀσπρίσαν τά μαλλιά μου,
(δέν εἶναι τοῦτο ἡ λύπη μου — ἡ λύπη μου
εἶναι πού δέν ἀσπρίζει κ’ ἡ καρδιά μου).
Ἄφησέ με νἄρθω μαζί σου.
Η μοναξιά και το πένθος της Γυναίκας με τα Μαύρα διέτρεχαν ολόκληρη την αφήγηση της ηθοποιού. Με τις εναλλαγές στη φωνή, εξέφραζε όσα αποτυπώνονται στο ποίημα. Στιγμές ζωής που έχουν χαθεί, αλλά παραμένουν ζωντανές μέσα της. Οι εικόνες φθοράς του σπιτιού ως αντανάκλαση της φθοράς της ίδιας της ύπαρξης. Η νύχτα και το φεγγάρι, φορτισμένα με πολλαπλούς συμβολισμούς, δεν προσέφεραν παρηγοριά· αντίθετα, έμοιαζαν να απορροφούν τη ζωή, να βαθαίνουν τη μελαγχολία και να προαναγγέλλουν το αναπόφευκτο.
Τοῦτο τό σπίτι στοίχειωσε, μέ διώχνει —
θέλω νά πῶ ἔχει παλιώσει πολύ, τά καρφιά ξεκολλᾶνε,
τά κάδρα ρίχνονται σά νά βουτᾶνε στό κενό,
οἱ σουβάδες πέφτουν ἀθόρυβα
ὅπως πέφτει τό καπέλο τοῦ πεθαμένου ἀπ’ τήν κρεμάστρα στό
σκοτεινό διάδρομο
ὅπως πέφτει τό μάλλινο τριμμένο γάντι τῆς σιωπῆς
ἀπ’ τά γόνατά της
ἤ ὅπως πέφτει μιά λουρίδα φεγγάρι στήν παλιά,
ξεκοιλιασμένη πολυθρόνα.
Σε άμεσο διάλογο με τη μουσική, η αφήγηση κορυφωνόταν στις στιγμές απόγνωσης και φόβου. Άλλοτε ήρεμη και άλλοτε άγρια, η μουσική συνόδευε το ξέσπασμα της Γυναίκας, αναδεικνύοντας τη μοναξιά της ανάμεσα στον κόσμο.
Το «Ἄφησέ με νἄρθω μαζί σου», μέσα απο την ερμηνεία της ηθοποιού, ακουγόταν άλλοτε σαν παράκληση και άλλοτε σαν κραυγή, φορτισμένο με λύπη, απελπισία και εσωτερικό πανικό.
Τοῦτο τό σπίτι δέ μέ σηκώνει πιά.
Δέν ἀντέχω νά τό σηκώνω στή ράχη μου.
Πρέπει πάντα νά προσέχεις, νά προσέχεις,
νά στεριώνεις τόν τοῖχο μέ τό μεγάλο μπουφέ
νά στεριώνεις τόν μπουφέ μέ τό πανάρχαιο σκαλιστό τραπέζι
νά στεριώνεις τό τραπέζι μέ τίς καρέκλες
νά στεριώνεις τίς καρέκλες μέ τά χέρια σου
νά βάζεις τόν ὦμο σου κάτω ἀπ’ τό δοκάρι πού κρέμασε.
Καί τό πιάνο, σά μαῦρο φέρετρο κλεισμένο. Δέν τολμᾶς νά τ’ ἀνοίξεις.
Ὅλο νά προσέχεις, νά προσέχεις, μήν πέσουν, μήν πέσεις. Δἐν ἀντέχω.
Ἄφησέ με νἄρθω μαζί σου.
Στο τέλος, η ένταση υποχώρησε και τη θέση της πήρε η παραίτηση. Η φωνή χαμήλωσε.Ένα ήσυχο αντίο, χωρίς δραματικές εξάρσεις: «Ά, φεύγεις; Καληνύχτα. Όχι, δε θα ’ρθω. Καληνύχτα». Κι όμως, μέσα σε αυτή την αποδοχή, υπήρχε μια ανάγκη φυγής, μια τελευταία σπίθα ζωής: «Εγώ θα βγω σε λίγο. Ευχαριστώ». Και στη συνέχεια η φωνή ανέβηκε και πάλι. Σαν μία τελευταία απόπειρα να ξεφύγει από τη φθορά, ακόμη κι αν το τέλος παραμένει αναπόφευκτο.
Ἄ, φεύγεις; Καληνύχτα. Ὄχι, δέ θἄρθω. Καληνύχτα. Ἐγώ θά βγῶ σέ λίγο. Εὐχαριστῶ. Γιατί, ἐπιτέλους, πρέπει νά βγῶ ἀπ’ αὐτό τό τσακισμένο σπίτι.
Η παράσταση, μέσα από τη σύμπραξη μουσικής και αφήγησης, μετατράπηκε σε μια βαθιά βιωματική εμπειρία. Ο σκηνικός μονόλογος δεν παρουσιάστηκε απλώς ως λόγος, αλλά ως εξομολόγηση ψυχής, αφήνοντας στον θεατή μια αίσθηση σιωπής, μελαγχολίας και στοχασμού που επιμένει και μετά το τέλος.
Τη μουσική σύνθεση υπέγραψε ο Θοδωρής Λεμπέσης, ο οποίος ανέλαβε και τη μουσική διεύθυνση του έργου, καθοδηγώντας την ερμηνεία με σαφή καλλιτεχνική ταυτότητα και συνοχή. Στον ρόλο των σολίστ συμμετείχαν ο Χρήστος Ζερμπίνος στο ακορντεόν και ο Δημήτρης Κουφογιώργος στην κλασική κιθάρα, οι οποίοι με τη δεξιοτεχνία και την εκφραστικότητά τους ανέδειξαν τον λυρικό και αφηγηματικό χαρακτήρα της σύνθεσης.
Τη μουσική πλαισίωσε η ορχήστρα δωματίου εγχόρδων, η οποία λειτούργησε ως οργανικό υπόβαθρο και συνομιλητής των σολιστικών μερών, προσδίδοντας βάθος, δραματικότητα και ένταση στο συνολικό ηχητικό αποτέλεσμα.
Αυτή η κριτική στοχεύει να προβάλει τις κεντρικές αρετές της παράστασης και να ενθαρρύνει τους αναγνώστες να βιώσουν την εμπειρία από κοντά καθώς και να δείξει τις αδυναμίες αυτής.
ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ – ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ
Ερμηνεία: Παναγιώτα Βλαντή
Μουσική Σύνθεση: Θοδωρής Λεμπέσης
Σολίστ: Χρήστος Ζερμπίνος ακορντεόν & Δημήτρης Κουφογιώργος κλασική κιθάρα
Διευθύνει ο συνθέτης του έργου Θοδωρής Λεμπέσης
Συνοδεύει ορχήστρα δωματίου εγχόρδων οργάνων
Διεύθυνση Καλλιτεχνικού Προγραμματισμού & Επικοινωνίας: Ελίνα Λαζαρίδου, lazaridou@a-th.gr
Τμήμα Επικοινωνίας: Όλγα Κομνηνού -okomninou@a-th.gr , Ιωάννα Ζωζέφα Πέγκου- izpegkou@a-th.gr
Δημόσιες Σχέσεις: Μαργαρίτα Μαρμαρά- mmarmara@dpgroup.gr
Επικοινωνία Παράστασης: Αντώνης Κοκολάκης- kokolakispr@gmail.com
