«Το Κόκκινο Γράμμα»: Κριτική Παράστασης
✒️ Γράφει: Σωτήρης Σουλούκος
Φωτογραφίες ©: Ιωάννης Αρμυριώτης
Παρακολουθήσαμε την παράσταση «Το Κόκκινο Γράμμα» στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης και σας μεταφέρουμε τις εντυπώσεις μας.
Το Σπίτι της Κύπρου, στο πλαίσιο των Ημερών Κύπρου 2025, διοργάνωσε τη μουσικοθεατρική παράσταση «Το Κόκκινο Γράμμα» σε σύνθεση/σκηνοθεσία Σαλίνας Γαβαλά. Χαιρετισμό απεύθυνε ο Πρέσβης της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ελλάδα, κ. Σταύρος Αυγουστίδης.
«Το Κόκκινο Γράμμα»: Μια μουσικοθεατρική παράσταση ωδή στον Ευαγόρα Παλληκαρίδη.
Η μουσικοθεατρική παράσταση «Το Κόκκινο Γράμμα» αποτελεί μια συγκλονιστική ωδή στον Ευαγόρα Παλληκαρίδη, τον νεαρό ποιητή και αγωνιστή που θυσίασε τη ζωή του για την ελευθερία της Κύπρου. Μέσα από την ευαισθησία και τη δεξιοτεχνία της Σαλίνας Γαβαλά, η παράσταση αναδεικνύει την τραγική πορεία ενός παιδιού που έγινε ήρωας και τη βαθιά σχέση του με την Ελλάδα, την απελευθέρωση και τον έρωτα.
Η σκηνοθέτης και ερμηνεύτρια Σαλίνα Γαβαλά, με έναν εντυπωσιακό και δεξιοτεχνικό τρόπο, ξετύλιξε το νήμα αυτής της συγκινητικής ιστορίας, πλέκοντας μαζί την προσωπική ζωή του Ευαγόρα και την ιστορία της Κύπρου μέσα από ποιήματα, τραγούδια και θεατρική δράση. Τα μελοποιημένα ποιήματα του Ευαγόρα, από σημαντικούς συνθέτες όπως οι Μάριος Τόκας, Δημήτρης Λάγιος, Σωτήρης Καραγιώργης και Γιάγκος Σουρουλλάς, προσέφεραν μια μουσική πνοή που ενδυνάμωσε την ήδη φορτισμένη ατμόσφαιρα της παράστασης.
Η παράσταση απέδωσε την ψυχή ενός ήρωα μέσα από την ερμηνεία των καλλιτεχνών:
Η Ευρυδίκη, που είναι γεννημένη για τη σκηνή, ανέδειξε με μαεστρία την αφηγήτρια, τη Λύα, το κορίτσι με το οποίο ερωτεύτηκε ο Ευαγόρας Παλληκαρίδης, και η οποία διηγήθηκε όσα συνέβησαν. Τόσο στην εξιστόρηση των γεγονότων, όσο και στην ερμηνεία τραγουδιών, η Ευρυδίκη κατάφερε να γεμίσει τη σκηνή με συναίσθημα, το οποίο βγήκε αβίαστα από την καρδιά της. Η δύναμη της φωνής και η ένταση στην ερμηνεία της έδωσαν ζωή στα λόγια των πρωταγωνιστών, όπως και στην ίδια την ιστορία.
Η Σαλίνα Γαβαλά, εκτός από τη σκηνοθεσία, ανέλαβε και τον ρόλο της νεαρής Λύας, του πρώτου έρωτα του Ευαγόρα. Η ερμηνεία της και το τραγούδι της ήταν γεμάτα πάθος και αλήθεια, με μια έντονη συναισθηματική φόρτιση που έδωσε ζωή σε ένα από τα πιο σημαντικά σημεία αναφοράς της παράστασης, τον εφηβικό και αγνό έρωτα του ποιητή. Το «κόκκινο γράμμα», ως σύμβολο του έρωτα και της θυσίας, πήρε σάρκα και οστά μέσα από την ερμηνεία της.
Ο Γιώργος Χουβαρδάς, στο ρόλο του Ευαγόρα, ήταν εξαιρετικός τόσο στο τραγούδι όσο και στην υποκριτική. Η φωνή του, εκπληκτική και αλάνθαστη, γέμισε το θέατρο με ένταση, αποδίδοντας την ψυχική ταραχή του ήρωα και τις στιγμές της προσωπικής του αντίστασης. Ερμήνευσε τον ρόλο του με μια βαθιά εσωτερική ένταση, καθώς και με μια πληρότητα που απέπνεε αληθινή συναισθηματική ένταση.
Ένα εξίσου σημαντικό κομμάτι της παράστασης ήταν η παρουσία του Νεοκλή Νεοφυτίδη στο πιάνο. Η μουσική του στήριξε με εκπληκτική ευαισθησία και τεχνική τη συναισθηματική ένταση της παράστασης, αναδεικνύοντας κάθε στιγμή με υποβλητική αρμονία. Ο τρόπος που χειρίστηκε το πιάνο, γεμάτος εκφραστικότητα και δυναμική, πρόσφερε μια σταθερή βάση, που συνόδευσε ιδανικά τις ερμηνείες των ηθοποιών και το γενικό μουσικό σύνολο.
Η μουσική διεύθυνση και η συμμετοχή της Παιδικής-Νεανικής και Γυναικείας Χορωδίας “Νηρηίδες” του Δήμου Παλαιού Φαλήρου προσέθεσαν μία υπέροχη διάσταση στην παράσταση. Οι μελωδίες και τα τραγούδια που ερμηνεύθηκαν ζωντανά, σε συνδυασμό με την εξαιρετική διδασκαλία και καθοδήγηση της Κατερίνας Βασιλικού, ενίσχυσαν το συναισθηματικό βάθος της παράστασης.
Συγκίνηση, μνήμη και ιστορία ενώθηκαν σε μια αφήγηση που μίλησε στην καρδιά μας.
Η παράσταση αποτέλεσε έναν άμεσο τρόπο για να γνωρίσουν οι νεότεροι τη διαδρομή ενός ήρωα· ενός παιδιού που δεν λογάριασε τη ζωή του μπροστά στην ελευθερία του τόπου του. Δεν ήταν γεννημένος για τη δόξα. Μεγάλωσε με στερήσεις, αλλά είχε καθαρό νου και ψυχή γεμάτη φρόνημα. Για εκείνον, το «Ελευθερία ή Θάνατος» δεν ήταν λόγια· ήταν επιλογή.
Η ιστορία παρουσιάστηκε μέσα από στιγμές που φώτιζαν άγνωστες πλευρές της ζωής του. Δυσκολίες, αποφάσεις, αξίες και αγώνες που δεν γράφτηκαν ποτέ σε βιβλία, αλλά έμειναν χαραγμένοι στις μνήμες των ανθρώπων.
Στο κέντρο βρισκόταν κι ένας έρωτας. Όχι ως παραμύθι, αλλά ως κομμάτι της ζωής του. Η σχέση δύο ανθρώπων που έζησαν σε καιρούς ταραγμένους και βρέθηκαν δεμένοι με έναν τρόπο που η Ιστορία δεν προσπέρασε.
Την Ελλάδα αγαπώ αλλά κι εσένα
μ’ έναν έρωτα μεγάλο, αληθινό,
τα γαλάζια σου τα μάτια, τα θλιμμένα,
τον καθάριο της, θυμίζουν, ουρανό
(Ευαγόρας Παλλικαρίδης)
Μαζί μ’ αυτούς ζωντάνευε κι ένα μοναδικό και πονεμένο νησί. Η Κύπρος μας. Όχι απλώς ως φόντο, αλλά ως τόπος με δική του ψυχή και σιωπηλές μνήμες. Οι άνθρωποί του, οι φόβοι, τα όνειρα και η αντοχή τους μπλέκονταν με τα γεγονότα.
Στην Κύπρο σα θα πάμε
στο ωραίο μας νησί
σε θέλουμε να φτάσεις
Ελλάδα μας κι εσύ
Να διώξεις τη σκλαβιά μας
και να ‘ρθει λευτεριά
να σπάσουν αλυσίδες
και σίδερα βαριά
(Ευαγόρας Παλλικαρίδης)
Η παράσταση «Το Κόκκινο Γράμμα» υπήρξε μια εμπειρία που συγκίνησε και ενέπνευσε. Το έργο κατάφερε να συνδέσει τη ζωή του Ευαγόρα Παλληκαρίδη με την ιστορία της Κύπρου, παρουσιάζοντας έναν ήρωα όχι μόνο μέσα από τα γεγονότα της εποχής, αλλά και μέσα από τις προσωπικές του ανησυχίες και τα πάθη του. Η ιστορία ενός παιδιού που πάλεψε για την ελευθερία, που δεν φοβήθηκε να πεθάνει και που, παρά την ηλικία του, αγάπησε βαθιά, είναι ένας τραγικός αλλά υπέροχος ύμνος στην ελευθερία που ξεπερνά τον χώρο και τον χρόνο.
Παλιοί συμμαθηταί. Aυτή την ώρα κάποιος λείπει ανάμεσά σας, κάποιος που φεύγει αναζητώντας λίγο ελεύθερο αέρα, κάποιος που μπορεί να μη τον ξαναδείτε παρά μόνο νεκρό. Μην κλάψετε στον τάφο του, Δεν κάνει να τον κλαίτε. Λίγα λουλούδια του Μαγιού σκορπάτε του στον τάφο. Του φτάνει αυτό ΜΟΝΑΧΑ.
Θα πάρω μιαν ανηφοριά, θα πάρω μονοπάτια
να βρω τα σκαλοπάτια που παν στη λευτεριά.
Θ” αφήσω αδέλφια, συγγενείς, τη μάνα, τον πατέρα
μες στα λαγκάδια πέρα και τις βουνοπλαγιές
(Ευαγόρας Παλλικαρίδης)
Οι ήρωες της ζωής, όπως ο Ευαγόρας, δεν πεθαίνουν ποτέ. Ζουν μέσα από τις αξίες και τα ιδανικά τους, μέσα από την ποίηση και την αλήθεια τους. Αυτή την αλήθεια μας μετέφεραν με τόλμη οι καλλιτέχνες που πήραν μέρος, οι οποίοι κατέθεσαν την ψυχή τους καθόλη τη διάρκεια της παράστασης. Πρόκειται για ένα έργο που απέδειξε πως οι ήρωες είναι δίπλα μας, μέσα από τις ιστορίες και τις μνήμες τους, και είναι πάντα ζωντανοί όσο υπάρχουν άνθρωποι που τους θυμούνται και τους τιμούν.
Των αθανάτων το κρασί
το ‘βρετε σεις και πίνετε
ζωή για σας ο θάνατος
κι αθάνατοι θα μείνετε
(Ευαγόρας Παλλικαρίδης)
Εψές πουρνό μεσάνυχτα στης φυλακής τη μάντρα
μες στης κρεμάλας τη θελιά σπαρτάραγε ο Βαγόρας.
Σπαρτάρησε, ξεψύχησε, δεν τ’ άκουσε κανένας.
Η μάνα του ήταν μακριά, ο κύρης του δεμένος,
οι νιοί συμμαθητάδες του μαύρο όνειρο δεν είδαν,
η νια που τον ορμήνευε δεν είχε νυχτοπούλι.
Εψές πουρνό μεσάνυχτα θάψαν τον Ευαγόρα.
Σήμερα Σάββατο ταχιά όλη η ζωή σαν πρώτα.
Ετούτος πάει στο μαγαζί, εκείνος πάει στον κάμπο,
ψηλώνει ο χτίστης εκκλησιά, πανί απλώνει ο ναύτης,
και στο σκολειόν ο μαθητής συλλογισμένος πάει.
Χτυπά κουδούνι, μπαίνουνε στην τάξη του ο καθένας.
Μπαίνει κι η πρώτη η άταχτη κι η τρίτη που διαβάζει,
μπαίνει κι η πέμπτη αμίλητη, η τάξη του Ευαγόρα.
– Παρόντες όλοι;
– Κύριε, ο Ευαγόρας λείπει.
– Παρόντες, λέει ο δάσκαλος. Και με φωνή που τρέμει:
– Σήκω, Ευαγόρα, να μας πεις ελληνική ιστορία.
Ο δίπλα, ο πίσω, ο μπροστά, βουβοί και δακρυσμένοι,
αναρωτιούνται στην αρχή, ώσπου η σιωπή τους κάμνει
να πέσουν μ’ αναφιλητά ετούτοι κι όλη η τάξη.
– Παλληκαρίδη, άριστα, Βαγόρα, πάντα πρώτος,
στους πρώτους πρώτος, άγγελε πατρίδας δοξασμένης,
συ μέχρι χθες της μάνας σου ελπίδα κι αποκούμπι,
και του σχολειού μας σήμερα Δευτέρα Παρουσία.
Τα ‘πε κι απλώθηκε σιωπή πα’ στα κλαμένα νιάτα,
που μπρούμυτα γεμίζανε της τάξης τα θρανία,
έξω απ’ εκείνο τ’ αδειανό, παντοτινά γεμάτο
(Φώτης Βαρέλης)
Αυτή η κριτική στοχεύει να προβάλει τις κεντρικές αρετές της παράστασης και να ενθαρρύνει τους αναγνώστες να βιώσουν την εμπειρία από κοντά καθώς και να δείξει τις αδυναμίες αυτής.
ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ
Αφηγήτρια: Ευρυδίκη
Λύα: Σαλίνα Γαβαλά
Ευαγόρας Παλληκαρίδης: Γιώργος Χουβαρδάς
Πιάνο: Νεοκλής Νεοφυτίδης
Συμμετέχει η Παιδική – Νεανική & Γυναικεία
Χορωδία “Νηρηίδες” Δήμου Παλαιού Φαλήρου
Διδασκαλία – Διεύθυνση: Κατερίνα Βασιλικού
Light Designer: Περικλής Μαθιέλλης
Οργάνωση παραγωγής PEOPLEentertainment
Πηγή: Allaboutarts.gr
