«Το πορτρέτο του Ντόριαν Γκρέι»: Κριτική Παράστασης

✒️Γράφει: Δρ. Σωτήρης Σουλούκος

Παρακολουθήσαμε την παράσταση «Το πορτρέτο του Ντόριαν Γκρέι» στο Θέατρο Πορεία και σας μεταφέρουμε τις εντυπώσεις μας.

Το «Το πορτρέτο του Ντόριαν Γκρέι» του Oscar Wilde παρουσιάζεται στο Θέατρο Πορεία στην πολυβραβευμένη σκηνική εκδοχή του Kip Williams, σε σκηνοθεσία του Δημήτρη Αγιοπετρίτη Μπογδάνου, με τη Νάντια Κοντογεώργη να ερμηνεύει μόνη της όλους τους ρόλους. Μια γυναίκα. Είκοσι έξι καθρέφτες. Είκοσι έξι φωνές που συγκρούονται μέσα στο ίδιο σώμα. Η παράσταση αφηγείται την ιστορία του Ντόριαν, που εύχεται να μείνει αιώνια νέος ενώ το πορτρέτο του φέρει τα σημάδια της ηθικής του παρακμής· καθώς βυθίζεται στην ηδονή και την ανηθικότητα, το έργο εξερευνά τη διαφθορά της ψυχής και την αυτοκαταστροφή, μέσα από μια σύγχρονη σκηνική γλώσσα γεμάτη καθρέφτες, τεχνολογία και συνεχείς μεταμορφώσεις που αντανακλούν τις πολλαπλές ταυτότητες του σύγχρονου ανθρώπου.

Ο καθένας από εμάς κάνει ό,τι μπορεί για να αποκτήσει φήμη. Γιατί ένα πράγμα είναι χειρότερο από το να μιλούν οι άλλοι για εσένα. Το να μην μιλούν για εσένα! Με αυτό το έργο μπορείς να ξεπεράσεις οποιοδήποτε άλλον νεαρό ζωγράφο στο Λονδίνο. – Λόρδος Χένρι

«Το πορτρέτο του Ντόριαν Γκρέι»: Όταν η εικόνα γίνεται παγίδα!

Η ιστορία του Ντόριαν Γκρέι είναι γνωστή: ένας νέος άντρας, γοητευτικός και όμορφος, εύχεται να μείνει για πάντα νέος, αφήνοντας το πορτρέτο του να κουβαλά πάνω του το βάρος του χρόνου και των πράξεών του. Όσο εκείνος βυθίζεται στην απόλαυση, στην υπερβολή και στην ηθική φθορά, η εξωτερική του εικόνα παραμένει ανέγγιχτη, ενώ το πορτρέτο γίνεται ο πραγματικός καθρέφτης της ψυχής του. Στη σκηνική εκδοχή του έργου, αυτή η γνώριμη ιστορία δεν παρουσιάζεται ως απλή μεταφορά ενός κλασικού κειμένου, αλλά αποκτά μια σύγχρονη ένταση που συνομιλεί άμεσα με τη σημερινή εποχή.

Η Νάντια Κοντογεώργη σηκώνει μόνη της ολόκληρη την παράσταση και το κάνει με τρόπο εντυπωσιακό. Υποδύεται 26 διαφορετικούς χαρακτήρες, χωρίς να χάνεται ούτε στιγμή η καθαρότητα κάθε προσώπου. Δεν είναι μόνο οι αλλαγές στη φωνή ή στην εξωτερική εμφάνιση· είναι κυρίως η εσωτερική μετατόπιση που πετυχαίνει κάθε φορά. Άλλο βλέμμα, άλλη ένταση, άλλη στάση σώματος, άλλη αναπνοή, άλλη ψυχολογία. Σε αρκετές στιγμές πραγματικά αναρωτιέσαι αν βρίσκονται πάνω στη σκηνή περισσότεροι από ένας ηθοποιοί.

Είναι θλιβερό, είναι στενάχωρο. Εγώ θα καταντήσω ένας άσχημος, ένας τρομακτικός γέρος και αυτό το πορτρέτο, η εικόνα μου, θα μείνει νέα. Για πάντα! Δεν θα γεράσει ποτέ, πέρα από αυτήν την μέρα του Ιούνη. Αν γινόταν το αντίθετο. Αν μπορούσα εγώ να μένω νέος και να γερνάει το πορτραίτο μου. Για αυτό θα έδινα τα πάντα. Ναι, θα έδινα ακόμα και την ψυχή μου! – Ντόριαν Γκρέι

Το εντυπωσιακό είναι ότι κάθε χαρακτήρας αποκτά πλήρη παρουσία χωρίς υπερβολή. Οι αλλαγές στα κοστούμια, οι περούκες, η ταχύτητα των μεταμορφώσεων και η ακρίβεια στη σωματική της έκφραση λειτουργούν σαν μέρος μιας απόλυτα ελεγχόμενης σκηνικής σύνθεσης. Δεν υπάρχει τίποτα τυχαίο· όλα μοιάζουν μελετημένα μέχρι την τελευταία λεπτομέρεια, χωρίς όμως να χάνεται η αίσθηση της ζωντανής ροής. Οι προβολές ορισμένων μορφών λειτουργούν ιδιαίτερα δυνατά μέσα στην παράσταση, δίνοντας την αίσθηση ότι ο σκηνικός κόσμος διαρκώς μεγαλώνει και πως γύρω από τον Ντόριαν υπάρχει ένας ολόκληρος θίασος, ορατός και αόρατος ταυτόχρονα. Οι γιγαντωμένες μορφές αποκτούν κάτι ανησυχητικό, σχεδόν απειλητικό, σαν παρουσίες που τον παρακολουθούν. Έτσι, οι προβολές δεν λειτουργούν μόνο ως εικαστικό εύρημα, αλλά ως ουσιαστικό μέρος της δραματουργίας, ενισχύοντας την αίσθηση ότι ο ήρωας δεν μένει ποτέ πραγματικά μόνος απέναντι στον εαυτό του.

Η σκηνοθεσία του Δημήτρη Αγιοπετρίτη Μπογδάνου ακολουθεί μια ιδιαίτερα ευρηματική γραμμή. Το έργο δεν βασίζεται σε εντυπωσιασμούς χωρίς λόγο, αλλά σε μια συνεχή μεταμόρφωση της σκηνής και της εικόνας. Ο χώρος αλλάζει διαρκώς, ο χρόνος μετακινείται μπροστά στα μάτια του θεατή, και η αίσθηση είναι ότι όλα βρίσκονται σε μια μόνιμη κατάσταση μετάβασης. Το αποτέλεσμα είναι μια παράσταση που παραμένει δυναμική χωρίς να κουράζει.

Ιδιαίτερα σημαντική είναι η χρήση της κάμερας και των προβολών. Τα video art του Παντελή Μάκκα δεν λειτουργούν απλώς ως τεχνικό συμπλήρωμα αλλά ως οργανικό μέρος της αφήγησης. Τα πλάνα είναι προσεγμένα, με αισθητική συνέπεια, και σε ορισμένες στιγμές μοιάζουν σαν μικρά αυτόνομα έργα μέσα στην παράσταση. Οι πολλαπλές εικόνες, οι ταυτόχρονες παρουσίες χαρακτήρων και η συνομιλία σκηνής και οθόνης ενισχύουν αυτή την αίσθηση διάσπασης της ταυτότητας που βρίσκεται στον πυρήνα του έργου.

Δεν υπάρχει καλή επιρροή κύριε Γκρέι. Κάθε επιρροή είναι ανήθικη. – Λόρδος Χένρι
Γιατί; – Ντόριαν Γκρέι
Γιατί το να επηρεάζεις κάποιον σημαίνει να του δίνεις την ψυχή σου! – Λόρδος Χένρι

Η σκηνογραφία της Μαριάνθης Ράδου αξιοποιεί ένα έξυπνο σκηνικό που μεταμορφώνεται συνεχώς, δημιουργώντας διαφορετικούς χώρους χωρίς να διακόπτεται η ροή. Η σκηνή δεν μένει ποτέ στατική· αλλάζει μαζί με τους χαρακτήρες, σαν να ακολουθεί και αυτή την εσωτερική φθορά και τις μετακινήσεις του έργου.

Τα κοστούμια της Εβελίνα Δαρζέντα παίζουν καθοριστικό ρόλο στις μεταμορφώσεις. Κάθε αλλαγή ενδύματος λειτουργεί ως νέα είσοδος χαρακτήρα, νέα ενέργεια, νέα σκηνική πληροφορία. Οι μεταμορφώσεις γίνονται μπροστά στον θεατή με τρόπο που τελικά ενισχύει την ίδια τη θεατρικότητα της παράστασης.

Η επιμέλεια κίνησης της Αγγελικής Τρομπούκη είναι από τα πιο ουσιαστικά στοιχεία της παράστασης. Η κίνηση δεν υπάρχει απλώς για να συνοδεύει τον λόγο· είναι μέρος της δραματουργίας. Ιδίως στις στιγμές όπου η Κοντογεώργη περνά από χαρακτήρα σε χαρακτήρα, η ακρίβεια στην κίνηση γίνεται καθοριστική.

Η μουσική της Danai Nielsen συνοδεύει διακριτικά αλλά ουσιαστικά το έργο, δημιουργώντας μια ατμόσφαιρα που ενισχύει το υπόγειο σκοτάδι της ιστορίας, ενώ ο σχεδιασμός ήχου του Κωνσταντίνου Μιχόπουλου λειτουργεί εξαιρετικά στις μεταβάσεις και στις αλλαγές της έντασης.

Οι φωτισμοί του Δημήτρη Κασιμάτη έχουν κομβικό ρόλο στην τελική εικόνα της παράστασης. Το φως άλλοτε αποκαλύπτει και άλλοτε κρύβει, δημιουργώντας συνεχώς την αίσθηση ότι ο θεατής βλέπει μόνο ένα μέρος της αλήθειας.

Η παράσταση τελικά δεν μιλά μόνο για τη φθορά ενός ανθρώπου, αλλά και για τη διαρκή αγωνία της εικόνας στη σύγχρονη εποχή. Ο Ντόριαν Γκρέι εδώ μοιάζει πιο κοντά από ποτέ στον σημερινό άνθρωπο: στην ανάγκη του να δείχνει άφθαρτος, ακόμη κι όταν μέσα του όλα έχουν ήδη αρχίσει να αλλάζουν.

Το πορτρέτο θα κουβαλούσε απλώς το βάρος της ντροπής του. Αυτό ήταν όλο […] Κι όμως ποιος θα έλεγε όχι στην ευκαιρία να μείνει για πάντα νέος; Ακόμα και αν οι συνέπειες ήταν μοιραίες; Αν ήταν γραφτό να αλλάζει ο πίνακας, τότε γιατί να το σκαλίζει κανείς; Θα γινόταν για εκείνον ο μαγικότερος καθρέφτης. – Αφηγητής

ΕΙΣΙΤΗΡΙΑ: ΕΔΩ

Αυτή η κριτική στοχεύει να προβάλει τις κεντρικές αρετές της παράστασης και να ενθαρρύνει τους αναγνώστες να βιώσουν την εμπειρία από κοντά καθώς και να δείξει τις αδυναμίες αυτής.

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ

Μετάφραση: Τζούλια Διαμαντοπούλου
Σκηνοθεσία: Δημήτρης Αγιοπετρίτης-Μπογδάνος
Επιμέλεια Κίνησης: Αγγελική Τρομπούκη
Σκηνογραφία: Μαριάνθη Ράδου
Σχεδιασμός Κοστουμιών: Εβελίνα Δαρζέντα
Μουσική: Danai Nielsen
Video Art: Παντελής Μάκκας
Σχεδιασμός Φωτισμών: Δημήτρης Κασιμάτης
Σχεδιασμός Ήχου: Κωνσταντίνος Μιχόπουλος
Βοηθός Σκηνοθέτη: Θάνος Μήλιος-Καρακατσάνης

Με τη Νάντια Κοντογεώργη

Ζωντανή Κινηματογράφηση: Δημήτρης Παπαδόπουλος
Βοηθός Video: Νάνσυ Κουρούνη
Σχεδιασμός Κομμώσεων: Κωνσταντίνος Κολιούσης
Σχεδιασμός Μακιγιάζ: Κατερίνα Μιχαλούτσου

Φωτογραφίες: Alex Kat
Trailer: Θωμάς Παλυβός
Γραφιστικός Σχεδιασμός: Δημήτρης Γκέλμπουρας / forbidden.designs
Επικοινωνία-Προβολή στα ΜΜΕ: Ανζελίκα Καψαμπέλη

Διεύθυνση Παραγωγής: Κωνσταντίνα Αγγελέτου
Οργάνωση Παραγωγής: Ξένια Καλαντζή, Ιουλία Κουκουζέλη
Παραγωγή: Λυκόφως – Γ. Λυκιαρδόπουλος

Τα γυρίσματα έγιναν στο The Basement Studio .

Επικοινωνία-Προβολή στα ΜΜΕ
Ανζελίκα Καψαμπέλη
akapsamb@gmail.com | t.6945798883

Πηγή: Allaboutarts.gr