«Το Τρίτο Στεφάνι – Εγώ η Εκάβη»: Κριτική Παράστασης

Παρακολουθήσαμε την παράσταση «Το Τρίτο Στεφάνι – Εγώ η Εκάβη» στο Θέατρο Μικρό Γκλόρια και σας μεταφέρουμε τις εντυπώσεις μας μέσα από αυτήν την ανασκόπηση.

✒️ Γράφει: Σωτήρης Σουλούκος

Η παράσταση «Το Τρίτο Στεφάνι – Εγώ η Εκάβη» παρουσιάζεται στο Θέατρο ΜΙΚΡΟ ΓΚΛΟΡΙΑ για περιορισμένο αριθμό παραστάσεων. Πρόκειται για μια νέα θεατρική προσέγγιση βασισμένη στο αριστούργημα του Κώστα Ταχτσή, «Το Τρίτο Στεφάνι», που αυτή τη φορά εστιάζει αποκλειστικά στη μορφή της Εκάβης, φέρνοντας στο προσκήνιο τη δική της οπτική.

Η διασκευή και σκηνοθεσία είναι του Μίλτου Νίκα, με τις Νικολέτα Βλαβιανού και Μαρία Παπαλάμπρου να ενσαρκώνουν την Εκάβη σε δύο χρόνους: τη νέα και τη μεγαλύτερη σε ηλικία. Μέσα από αυτόν τον σκηνικό διχασμό, ξεδιπλώνονται τα κομμάτια της ζωής της, άλλοτε με ρεαλισμό κι άλλοτε με τη δύναμη της μνήμης και της φαντασίας.

Η αφήγηση μας μεταφέρει σε κρίσιμες περιόδους της ελληνικής ιστορίας — από τον Μεσοπόλεμο μέχρι την Κατοχή — με επίκεντρο τις προσωπικές και οικογενειακές περιπέτειες της ηρωίδας. Με φόντο τις κοινωνικές αλλαγές και τις δυσκολίες της εποχής, η Εκάβη δίνει φωνή στις αγωνίες, τις προσδοκίες και τα όνειρα πολλών γυναικών του 20ού αιώνα.

Ένα έργο που ισορροπεί ανάμεσα στην προσωπική μαρτυρία και τη συλλογική μνήμη, μεταφέροντας επί σκηνής την ένταση, τον έρωτα, τον πόνο και τη δύναμη της ζωής.

«Το Τρίτο Στεφάνι – Εγώ η Εκάβη»: Όταν το θέατρο γίνεται ψυχή στο Θέατρο Μικρό Γκλόρια.

Βράδυ θεατρικής μαγείας στο ΜΙΚΡΟ ΓΚΛΟΡΙΑ. Μια παράσταση που δεν σε αφήνει να πάρεις ανάσα. Δεν σε αφήνει να κοιτάξεις το ρολόι. Δεν σε αφήνει να ξεχαστείς. Γιατί όλα είναι εκεί – μπροστά σου, ζωντανά, με δύναμη, με πάθος, με αλήθεια.

«Το Τρίτο Στεφάνι – Εγώ η Εκάβη» είναι πολλά περισσότερα από μια θεατρική διασκευή ενός σπουδαίου λογοτεχνικού έργου. Είναι μια κατάδυση στον ψυχισμό μιας γυναίκας που έζησε, πόνεσε, λύγισε αλλά δεν έσπασε. Είναι η ιστορία της Εκάβης, μα είναι και η ιστορία χιλιάδων γυναικών με παρόμοια βιώματα– γυναικών που σήκωσαν στις πλάτες τους εποχές, οικογένειες, πολέμους και σιωπές. Μια γυναίκα που σήκωνε έναν σταυρό σε όλη της τη ζωή — κάποτε κυριολεκτικά, μα κυρίως μεταφορικά.

«Αχ Δεν υπάρχει Θεός! Δεν υπάρχει!» – Εκάβη

Δύο γυναίκες επί σκηνής. Δύο φωνές, δύο πρόσωπα της ίδιας ψυχής. Το παρελθόν και το παρόν στέκονται αντικριστά και καθρεφτίζονται, αλληλοσυμπληρώνονται, συνυπάρχουν. Το άσπρο και το μαύρο, το φως και το σκοτάδι, η νιότη και η ωριμότητα, όλα γίνονται ένα. Μια δραματουργική επιλογή τόσο ευφυής, τόσο απλή και συνάμα τόσο βαθιά ουσιαστική, που δίνει στη σκηνή πολλαπλά επίπεδα ανάγνωσης.

Η Εκάβη κοιτάζει στον καθρέφτη της και βλέπει τον εαυτό της. Όχι μόνο όπως ήταν, αλλά όπως ένιωσε, όπως πόνεσε, όπως αγάπησε. Οι δυο ηθοποιοί, Νικολέτα Βλαβιανού και Μαρία Παπαλάμπρου, δεν υποδύονται. Ενσαρκώνουν. Γίνονται σώμα και ψυχή της ηρωίδας. Με μια λιτότητα που κόβει την ανάσα, χωρίς περιττές φιοριτούρες, αφήνουν χώρο στην ιστορία, στο συναίσθημα, στον λόγο του Ταχτσή – έναν λόγο σπαρακτικό, ζωντανό, γεμάτο εικόνες και αλήθειες.

Ενδυματολογικά, η παράσταση κινήθηκε σε μια λιτή αλλά βαθιά συμβολική γραμμή. Το μαγικό στοιχείο ήταν ο τρόπος με τον οποίο τα δύο φορέματα —το άσπρο πουά της νεότερης Εκάβης και το μαύρο πουά της μεγαλύτερης— συμπλήρωναν αρμονικά το ένα το άλλο. Δύο φορέματα που επικοινωνούσαν μεταξύ τους όχι μόνο μέσα από το χρώμα, αλλά και μέσα από τη λεπτομέρεια: οι πουά λεπτομέρειες του ενός γίνονταν συνέχεια του άλλου. Ήταν σαν η κάθε μία να φορούσε ένα κομμάτι της άλλης – σαν η μνήμη και το παρόν να είχαν ντυθεί με το ίδιο ύφασμα σε διαφορετικό φως. Μια υπέροχη, λεπτοδουλεμένη ενδυματολογική επιλογή που υπογράμμισε με κομψότητα τη βαθιά σχέση των δύο εκδοχών της ηρωίδας.

Και ο χώρος; Ένα απλό εσωτερικό σπιτιού. Με τα στρωσίδια του στην εντέλεια, την αίσθηση της νοικοκυροσύνης, της ασφάλειας, της τάξης. Κι όμως, αυτή η φαινομενική τάξη αντιπαρατίθεται με τον συναισθηματικό κυκλώνα που ξεδιπλώνεται μπροστά μας. Όπως ακριβώς και η ψυχή της Εκάβης: εξωτερικά τακτοποιημένη, μα μέσα της χιλιοπατημένη, πληγωμένη. Κι όμως, δεν έχασε ποτέ την αξιοπρέπειά της. Αντιθέτως, την κράτησε ψηλά – με πείσμα και περηφάνια, όσο και αν τσαλακώθηκε.

Η σκηνοθετική γραμμή του Μίλτου Νίκα σέβεται το έργο, τον λόγο, τις ερμηνείες. Δεν προσπαθεί να εντυπωσιάσει – και αυτό είναι το πιο μεγαλειώδες. Δεν χρησιμοποιεί περιττά σκηνογραφικά τεχνάσματα, ούτε υπερβολές. Αντιθέτως, επιλέγει τη σαφήνεια, τη λιτότητα και την ειλικρίνεια. Και αυτό ακριβώς κάνει την παράσταση να λειτουργεί. Γιατί οι γυναίκες αυτές δεν χρειάζονται στηρίγματα. Το ταλέντο τους είναι η δύναμη τους.

Η ιστορία ξεδιπλώνεται αβίαστα. Οι εναλλαγές των συναισθημάτων ρέουν σαν ποτάμι – από τη χαρά στη λύπη, από την τρυφερότητα στην προδοσία, από την ελπίδα στην απογοήτευση. Το κοινό γελάει, συγκινείται, σιωπά. Η σιωπή, ειδικά, είναι αποκαλυπτική. Γιατί σε κάποιες στιγμές, η αίθουσα είναι τόσο αφοσιωμένη που ακούς μόνο τις ανάσες.

Η παράσταση αγκαλιάζει σχεδόν μισό αιώνα ελληνικής ιστορίας – από το 1910 έως το 1950 – χωρίς ιστορικές υπερβολές ή διδακτικό ύφος. Μέσα από το βλέμμα της Εκάβης, ζούμε ταραγμένες εποχές: πολέμους, φτώχεια, κοινωνικές ανακατατάξεις. Όμως, όλα αυτά δεν είναι απλώς φόντο. Είναι βαθιά δεμένα με την πορεία αυτής της γυναίκας. Όπως και με τις ζωές πολλών άλλων.

Και στο τέλος, όταν πέφτει η αυλαία, αυτό που μένει δεν είναι μόνο η συγκίνηση. Είναι η ευγνωμοσύνη. Που δύο γυναίκες, με την ψυχή τους ορθάνοιχτη, μοιράστηκαν μαζί μας κάτι τόσο αληθινό. Που δεν είδαμε απλώς μια παράσταση, αλλά ζήσαμε μια εμπειρία.

«Θυμάσαι που έλεγα οτι θέλω να πεθάνω; … Δεν θέλω τώρα… » – Εκάβη

Ναι, νομίζεις πως είδες την παράσταση χωρίς να πάρεις ανάσα. Και ίσως έτσι να έγινε. Γιατί ο χρόνος δεν υπήρχε. Υπήρχε μόνο η Εκάβη. Μια γυναίκα. Χίλιες ιστορίες. Και δύο ηθοποιοί που δεν έπαιξαν ρόλους – μας χάρισαν τον εαυτό τους.

Αν υπάρχει ορισμός του θεάτρου που αγγίζει, συγκλονίζει και μένει μέσα σου, τότε είναι αυτός.

ΕΙΣΙΤΗΡΙΑ: ΕΔΩ 

Αυτή η κριτική στοχεύει να προβάλει τις κεντρικές αρετές της παράστασης και να ενθαρρύνει τους αναγνώστες να βιώσουν την εμπειρία από κοντά καθώς και να δείξει τις αδυναμίες αυτής.

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ

Θεατρική διασκευή-Σκηνοθεσία: Μίλτος Νίκας
Ερμηνεύουν: Νικολέττα Βλαβιανού, Μαρία Παπαλάμπρου
Σκηνογραφία: omadaArt
Κοστούμια: Δάφνη Τσακότα
Σχεδιασμός Φωτισμού: Δημήτρης Μαργαρίτης
Βοηθός Σκηνοθέτη: Κωνσταντίνος Βαρελίδης
Φωτογραφία: Ζώης Τριανταφύλλου Σφακιανάκης
Βίντεο: Γιάννος Καλτσονούδης